სანქციების შემდეგ: „იმედის“ ვებსაიტი რუსულ DDoS-Guard-ზე გადავიდა — რა მოხდა?

დიდი ბრიტანეთის სანქციების დაწესების შემდეგ, ქართულმა პროსახელისუფლებო მედია საშუალება „იმედმა“, როგორც ჩანს, საკუთარი ვებსაიტის უსაფრთხოების პროვაიდერი ამერიკული CloudFlare-დან რუსულ კომპანია DDoS-Guard-ზე გადართო. DDoS-Guard-ის კლიენტებს შორის იყვნენ რუსეთის თავდაცვის სამინისტრო, ეროვნული ბანკი და ჰამასი. ქართველმა ინტერნეტმომხმარებლებმა შენიშნეს, რომ „იმედის“ ვებსაიტი DDoS-Guard-ის სერვერებიდან ფუნქციონირებდა, მას შემდეგ რაც დიდი ბრიტანეთი „იმედს“ რუსული დეზინფორმაციის გავრცელებისთვის სანქციებს დაუწესა. სოციალური მედიის მომხმარებელი თემურ გორგაძე იყო მათ შორის, ვინც აღნიშნა, რომ სანქციების შემდეგ „იმედის“ დომენი „ახალ სერვერზე გადავიდა“. მან Facebook-ზე პოსტი მას შემდეგ გამოაქვეყნა, რაც ოთხშაბათს „იმედის“ ვებსაიტი დროებით მიუწვდომელი გახდა. „იმედმა“ თავდაპირველად უარყო, რომ შეფერხება სანქციებთან იყო დაკავშირებული, თუმცა მალევე გამოაქვეყნა განცხადება, რომელშიც დაადასტურა, რომ ეს ორი ინციდენტი ურთიერთკავშირში იყო. DDoS-Guard სხვა სერვისებთან ერთად, უზრუნველყოფს DDoS, ანუ „განაწილებული სერვისზე უარის თქმის“ (distributed denial of service) შეტევებისგან დაცვას — ეს არის მავნე მცდელობები, რომლის დროსაც სერვერების, სერვისების ან ვებსაიტების მუშაობა მრავალი წყაროდან ინტერნეტ ტრაფიკის მიწოდებით იბლოკება და გამოუსადეგარს ხდის მათ. ღია წყაროებიდან მიღებული ინფორმაციის გამოყენებით, OC Media-ს ანონიმურმა ექსპერტმა დაასკვნა, რომ DDoS-Guard-ის გამოყენებამდე „იმედის“ ვებსაიტი იყენებდა CloudFlare-ს, ამერიკულ კომპანიას, რომელიც DDoS-Guard-ის მსგავს მომსახურებას, იგივე მიზნით ახორციელებს. „თუ ეს [ინფორმაცია] სწორია, მაშინ Imedi.ge იყენებდა CloudFlare-ს და შემდეგ გადავიდა DDoS-Guard-ზე 24-26 თებერვლის შუალედში“, — განაცხადა ექსპერტმა და ხაზი გაუსვა, რომ ასეთი ღია წყაროების ინფორმაცია ზოგჯერ შეიძლება, „თუმცა ძალიან, ძალიან იშვიათად“, მცდარი იყოს. მან ასევე აღნიშნა, რომ თითქმის შეუძლებელია ადვილად იმის გარკვევა, DDoS-Guard Imedi.ge-ს როგორც ჰოსტინგს, ასევე დაცვას უზრუნველყოფდა თუ დომენი სხვაგან იყო ჰოსტირებული, რადგან პროქსი ნიღბავს ნამდვილ საბოლოო სერვერს. „იმედი“, სხვა ტელეარხთან, POSTV-თან ერთად, დიდი ბრიტანეთის მიერ 24 თებერვალს იქნა სანქცირებული. „იმედის“ ვებსაიტმა იმავე დღეს შეფერხება განიცადა. გაურკვეველია, ჰქონდა თუ არა DDoS-Guard-ის სერვისებზე მიგრაციას რაიმე მკაფიო კავშირი დიდი ბრიტანეთის მიერ დაწესებულ სანქციებთან. თუმცა, CloudFlare-მა ადრე ხაზი გაუსვა რუსეთთან დაკავშირებული სანქციების დაცვას. „ჩვენ ველით, რომ სავარაუდოდ, მთავრობებისგან დამატებითი სანქციებიც იქნება, რადგან ისინი განსაზღვრავენ შესაბამის ნაბიჯებს და ჩვენ გავაგრძელებთ სწრაფად მოქმედებას ამ მოთხოვნების დასაკმაყოფილებლად, როგორც კი ისინი გამოცხადდება“, — წერდა CloudFlare საკუთარ ბლოგზე 2022 წლის მარტში, რუსეთის უკრაინაში სრულმასშტაბიანი შეჭრის შემდეგ. ციფრული უსაფრთხოების ექსპერტმა ნინო გამისონიამ OC Media-ს განუცხადა, რომ „აშკარაა“, რომ CloudFlare-დან DDoS-Guard-ზე გადასვლა სანქციების შედეგად მოხდა. „არატექნიკური თვალსაზრისით, „იმედის“ გადასვლა ისეთ პროვაიდერზე, როგორიცაა DDoS-Guard, კომპანია, რომელსაც ცუდი რეპუტაცია აქვს და მაღალი რისკის ან პოლიტიკურად მგრძნობიარე კლიენტებისთვის მომსახურების ისტორია გააჩნია, თავად „იმედისთვისაც“ რეპუტაციულ რისკებს შეიცავს. მაგრამ სიმართლე გითხრათ, მათ სხვა არჩევანი არ ჰქონდათ, გარდა ასეთ სერვის პროვაიდერზე გადასვლისა“, — დასძინა გამისონიამ. OC Media-მ CloudFlare-ს ჰკითხა, მიიღო თუ არა მან გადაწყვეტილება „იმედისთვის“ მომსახურების შეჩერების შესახებ და თუ ასეა, უკავშირდებოდა თუ არა ეს გადაწყვეტილება დიდი ბრიტანეთის სანქციებს, თუმცა გამოქვეყნების მომენტისთვის პასუხი არ მიუღია. პარასკევს საღამოს „ტელეკომპანია იმედმა“ განცხადება გაავრცელა, რომლითაც გამოეხმაურა მტკიცებებს, თითქოს მისი ვებსაიტი „რუსულ სერვერზე და დომენზე გადავიდა“. „რეალურად, დომენი და სერვერი არსად გადასულა: „იმედის“ ციფრული ინფრასტრუქტურა, მონაცემთა ბაზები და დომენის რეგისტრატორი რჩება ზუსტად იქ, სადაც ყოველთვის იყო — საქართველოში!“ — ნათქვამია არხის განცხადებაში. „იმედს“ პირდაპირ არ უარყვია DDoS-Guard-ის სერვისების გამოყენება, მაგრამ არც ამ სერვისის რუსული წარმომავლობა დაუდასტურებია, სამაგიეროდ აღნიშნა, რომ „ამ ფირმის იურიდიული მფლობელი და მმართველი კომპანიაა IQWeb FZ-LLC, რომელიც რეგისტრირებულია და შტაბ-ბინა აქვს არაბთა გაერთიანებულ საამიროებში“. IQWEB FZ-LLC ჩნდება „იმედის“ დომენთან დაკავშირებულ ღია წყაროების ძიებებში. DDoS-Guard-ის ოფიციალური ვებსაიტის მიხედვით, IQWEB FZ-LLC არის „DDoS-Guard-ის ვებ სერვისის იურიდიული პირი და მმართველი კომპანია“. DDoS-Guard-ს მსოფლიოს მასშტაბით არაერთ კლიენტთან უმუშავია, მათ შორის რუსეთის ეროვნულ ბანკთან და რუსეთის თავდაცვის სამინისტროსთან. მან კამათი გამოიწვია ისეთი კლიენტებისთვის დაცვის სერვისების შეთავაზებით, როგორიცაა Parler, ამერიკული სოციალური მედია ქსელი, რომელიც ულტრამემარჯვენე მომხმარებლებს იზიდავს, და Kiwi Farms, ვებ ფორუმი, რომელიც ონლაინ ფიგურებისა და თემების განხილვის, შევიწროებისა და პირადი მონაცემების გასაჯაროების (დოქსინგის) მიზნით გამოიყენება. DDoS-Guard-ს ასევე აღმოაჩნდა, რომ მომსახურებას უწევდა ჰამასს, პალესტინურ დაჯგუფებას, რომელიც ღაზის სექტორს მართავს. რუსული დამოუკიდებელი მედიასაშუალების, Meduza-ს ცნობით, Parler-მა DDoS-Guard-ის სერვისების გამოყენება მას შემდეგ დაიწყო, რაც Amazon Web Services-მა უარი თქვა მის ჰოსტინგზე, ხოლო Apple-მა და Google-მა ის თავიანთი აპლიკაციების მაღაზიებიდან ამოიღეს. Parler-ი სავარაუდოდ გამოიყენებოდა 6 იანვარს აშშ-ს კაპიტოლიუმზე თავდასხმის კოორდინირებისთვის. „DDoS-Guard დიდი ხანია დაჟინებით აცხადებს, რომ იმუშავებს ნებისმიერ კლიენტთან, რომელიც კანონს ემორჩილება, მაგრამ Meduza-მ გაარკვია, რომ კომპანია, ფაქტობრივად, ეჭვმიტანილია მრავალი ინტერნეტ თაღლითის ჰოსტინგში, რომლებიც პასუხისმგებელნი არიან...