საერთაშორისო ამბები
/
01.03.2026
ირანელები წინააღმდეგობრივ შეტყობინებებს იღებენ მიმდინარე თავდასხმების, ინტერნეტის გათიშვისა და შეზღუდული მობილური კავშირის ფონზე
ირანელები წინააღმდეგობრივ შეტყობინებებს იღებენ ქვეყნის შიგნით და გარეთ მყოფი ლიდერებისგან, შეერთებული შტატებისა და ისრაელის მიერ განხორციელებული თავდასხმების და თეირანის საპასუხო სარაკეტო იერიშების ფონზე. ირანის მთავრობამ თეირანის მცხოვრებლებს ქალაქიდან გასვლისკენ მოუწოდა, რამაც სატრანსპორტო კოლაფსი გამოიწვია, თუმცა ხელისუფლება აცხადებს, რომ სიტუაცია კონტროლს ექვემდებარება. მიუხედავად იმისა, რომ აშშ-ის ყოფილმა პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა აჯანყებისთვის მზადყოფნისკენ მოუწოდა, ხოლო რეზა ფეჰლევმა ქუჩ
თეირანი, ირანი – ირანელებს პირდაპირ მიმართავენ ქვეყნის შიგნით და გარეთ მყოფი ლიდერები მას შემდეგ, რაც შეერთებულმა შტატებმა და ისრაელმა ირანის მასშტაბით თავდასხმები განახორციელეს, რის საპასუხოდაც თეირანმა რეგიონში მიმდინარე სარაკეტო და დრონების თავდასხმების ტალღით უპასუხა.
„შეერთებული შტატებისა და სიონისტური რეჟიმის მიერ თეირანისა და რამდენიმე სხვა მსხვილი ქალაქის წინააღმდეგ გაგრძელებული ერთობლივი ოპერაციების გათვალისწინებით, თუ შესაძლებელია, სიმშვიდის შენარჩუნებით, გთხოვთ, გაემგზავროთ სხვა ცენტრებსა და ქალაქებში, სადაც ეს თქვენთვის მიზანშეწონილია“, – ეწერა ტექსტურ შეტყობინებაში, რომელიც შაბათს ნაშუადღევს მთავრობამ თეირანის 10 მილიონ მცხოვრებს გაუგზავნა.
დედაქალაქიდან გასასვლელი ყველა გზა მძიმედ იყო გადატვირთული მოძრაობით დილიდან, მას შემდეგ მალევე, რაც აშშ-მ და ისრაელმა ერთობლივი დარტყმები დაიწყეს, რომლის სამიზნე ირანის 32 პროვინციიდან 20-ზე მეტი იყო. თეირანში ხალხი ასევე გრძელ რიგებში იდგა ბენზინგასამართ სადგურებთან, მიუხედავად იმისა, რომ მთავრობის წარმომადგენლები ხაზს უსვამდნენ, რომ ისინი აკონტროლებდნენ სიტუაციას, ამბობდნენ, რომ საკვებისა და საწვავის მარაგი პრობლემას არ შექმნიდა და საგანგებო გეგმები მოქმედებაში იყო. ხელისუფლებამ ასევე ხელი შეუწყო ქალაქიდან გასვლის მსურველ სამოქალაქო პირებს, მათ შორის გზისპირა საწვავის შევსების სადგურების მოწყობით. მრავალი ოჯახი კასპიის ზღვასთან ახლოს, ჩრდილოეთით მდებარე სამ პროვინციაში მიემართებოდა, ისევე, როგორც ეს მოხდა ისრაელთან 12-დღიანი ომის დროს. გასულ ივნისში, ომის დროს, აშშ-ის პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა პირდაპირი გაფრთხილება გამოსცა, რომლის თანახმად, თეირანის ყველა მოქალაქეს დაუყოვნებლივ ევაკუაცია მოეხდინა.
მაგრამ შაბათს დარტყმების დაწყებიდან მალევე გამოქვეყნებულ ვიდეო შეტყობინებაში მან მოუწოდა ირანელ ხალხს, დარჩენილიყვნენ სახლებში და დაელოდებინათ შესაფერისი დრო, რათა აჯანყებულიყვნენ და დაემხოთ თეოკრატიული რეჟიმი, რომელიც ირანს მართავს 1979 წლის ისლამური რევოლუციის შემდეგ. მან ეს შეაფასა, როგორც „ალბათ თქვენი ერთადერთი შანსი თაობებისთვის“. მსგავსი განწყობები გაჟღერდა ისრაელის პრემიერ-მინისტრ ბენიამინ ნეთანიაჰუსა და რეზა ფეჰლევის, ირანის მოჰამად რეზა ფეჰლევის ვაჟის, აშშ-ის მხარდაჭერილი შაჰის, მიერ გამოქვეყნებულ ცალკეულ ვიდეო შეტყობინებებში, რომელიც რევოლუციის დროს აიათოლა რუჰოლა ხომეინის მეთაურობით სასულიერო პირებმა დაამხეს. „იყავით ფხიზლად და მზად, რათა შესაფერის დროს, რასაც მე ზუსტად შეგატყობინებთ, ქუჩებში დაბრუნდეთ საბოლოო ძალისხმევისთვის“, – განაცხადა ფეჰლევმა. ეს ეხებოდა იანვარში ირანის მასშტაბით გამართულ საპროტესტო აქციებს, რომლის დროსაც ათასობით სამოქალაქო პირი დაიღუპა, მრავალი მათგანი 8 და 9 იანვრის ღამეებში. ირანის ხელისუფლება აცხადებს, რომ სამოქალაქო პირები დახოცეს „ტერორისტებმა“ და „აჯანყებულებმა“, რომლებიც შეიარაღებულნი, დაფინანსებულნი და გაწვრთნილნი იყვნენ აშშ-ისა და ისრაელის მიერ. თუმცა, გაერო-მ და საერთაშორისო უფლებადამცველმა ორგანიზაციებმა სახელმწიფო ძალები დაადანაშაულეს მშვიდობიანი მომიტინგეების წინააღმდეგ უპრეცედენტო რეპრესიებში და აცხადებენ, რომ ათობით ათასი პირი დააპატიმრეს, ზოგიერთს კი სიკვდილით დასჯა ემუქრება.
სტუდენტური საპროტესტო აქციები ასევე გაიმართა გასულ კვირას თეირანსა და მსხვილ ქალაქებში, მათ შორის წმინდა შიიტურ ქალაქ მაშჰადში, ჩრდილო-აღმოსავლეთით, და შირაზში, ირანის სამხრეთით. არაერთი სტუდენტი გაათავისუფლეს სწავლიდან, ზოგი კი დააკავეს ან გამოიძახეს დაზვერვის სამსახურებმა. შაბათის დარტყმების შემდეგ უნივერსიტეტები და სკოლები დაიხურა შემდგომ შეტყობინებამდე, უმაღლესი ეროვნული უსაფრთხოების საბჭოს დირექტივის თანახმად. უმეტესობა უკვე გადაყვანილი იყო ონლაინ სწავლებაზე ირანული კალენდარული წლის ბოლომდე, 20 მარტამდე, სხვა უნივერსიტეტებში არსებული არეულობის საპასუხოდ. მაგრამ ათობით ადამიანი, მრავალი მათგანი ბავშვი, დაიღუპა მას შემდეგ, რაც ორი სკოლა დაიბომბა სამხრეთ ირანის მინაბში და თეირანში.
სახელმწიფო მედიამ აჩვენა ისლამური რევოლუციური გვარდიის კორპუსის (IRGC) გასამხედროებული ბასიჯის წევრები, რომლებიც შაბათს ნაშუადღევს მოტოციკლებითა და მანქანებით თეირანის ცენტრალური ქუჩებში პატრულირებდნენ და დროშებს აფრიალებდნენ. მსგავსი შეკრება დაფიქსირდა პალესტინის მოედანზე, სადაც პრო-სახელმწიფოებრივი ჯგუფები ყვიროდნენ „სიკვდილი ამერიკას“ და „სიკვდილი ისრაელს“. თეირანში საწყისი დარტყმა პასტერის უბანზე იყო მიმართული, ქალაქის ცენტრალურ ნაწილში, სადაც სამთავრობო ოფისები მდებარეობს. სატელიტურმა სურათებმა და ამ ტერიტორიის ვიდეოებმა აჩვენა, რომ უზენაესი ლიდერის ოფისების შემცველი კომპლექსი ძირითადად განადგურდა დარტყმების შედეგად. დაუყოვნებლივ არ იყო ნათელი, იმყოფებოდა თუ არა აიათოლა ალი ხამენეი თავდასხმის დროს, მაგრამ საგარეო საქმეთა მინისტრმა მოგვიანებით NBC News-ს განუცხადა, რომ ხამენეი და პრეზიდენტი მასუდ ფეზეშკიანი ცოცხლები იყვნენ „რამდენადაც მე ვიცი“.
ომის დაწყებიდან რამდენიმე წუთში, ირანის ხელისუფლებამ დაიწყო ინტერნეტისა და მობილური ტელეფონის კავშირების გათიშვა თეირანის მრავალ რაიონში. ზოგიერთი მობილური კავშირი აღდგა, მაგრამ ინტერნეტის გათიშვა მთელი ქვეყნის მასშტაბით გაფართოვდა, თითქმის მთელი ტრაფიკი დაიბლოკა და მხოლოდ რამდენიმე პროქსი კავშირი მუშაობდა გლობალურ ინტერნეტზე წვდომისთვის. ისლამურმა რესპუბლიკამ იანვარში უპრეცედენტო 20-დღიანი სრული ინტერნეტის გათიშვა დააწესა, და შაბათს გათიშვამდე მძიმე სახელმწიფო ფილტრაცია იყო მოქმედებაში. ირანის ხელისუფლებამ შაბათს მოუწოდა მოქალაქეებს, მხოლოდ ოფიციალურ სახელმწიფო მედიას მიჰყოლოდნენ, ნებისმიერი საეჭვო აქტივობის შესახებ შეეტყობინებინათ და თავი შეეკავებინათ თანამშრომლობისგან.
#აშშ
#ტრამპი
#ისრაელი
#კონფლიქტი
#ირანი
#პროტესტები
#თავდასხმები
#ნეთანიაჰუ
#ხამენეი
#ინტერნეტის გათიშვა
#თეირანი
წყარო: www.aljazeera.com
გაზიარება