ვაშინგტონის მიერ ახლო აღმოსავლეთში სამხედრო ძალების მობილიზების ფონზე, აშშ-ისა და ირანის წარმომადგენლები კვლავ ჟენევაში ხვდებიან ერთმანეთს თეირანის ბირთვულ პროგრამასთან დაკავშირებით. გარღვევის იმედი მცირეა. დაძაბულობა იზრდება აშშ-სა და ირანს შორის მოლაპარაკებების განახლებამდე ცოტა ხნით ადრე. თეირანისა და ვაშინგტონის წარმომადგენლები ხუთშაბათს ჟენევაში ირანის ბირთვულ პროგრამაზე მოლაპარაკებებს გამართავენ. პოლიტიკურ და უსაფრთხოების წრეებში სულ უფრო ხშირად საუბრობენ „სამხედრო ათვლაზე“, თუ შეთანხმება არ მიიღწევა. გასულ კვირას Wall Street Journal-მა გაავრცელა ინფორმაცია, რომ აშშ-ის პრეზიდენტი დონალდ ტრამპი განიხილავს ირანის წინააღმდეგ შეზღუდულ სამხედრო დარტყმებს, როგორც პირველ ნაბიჯს თეირანზე ზეწოლის მოსახდენად, რათა მან მიიღოს მისი მოთხოვნები ბირთვული შეთანხმების შესახებ, ამასთანავე, ცდილობს თავიდან აიცილოს ესკალაციის სპირალი, რამაც შესაძლოა სრულმასშტაბიანი ომი გამოიწვიოს. ამავდროულად, ნათქვამია, რომ თუ ირანი გააგრძელებს აშშ-ის მოთხოვნების შესრულებაზე უარს, ტრამპის ადმინისტრაციამ შესაძლოა განიხილოს გაცილებით ფართომასშტაბიანი სამხედრო კამპანია, რომელიც მიზნად ისახავს თეირანის ხელმძღვანელობის დასუსტებას ან დამხობას. ირანმა გაეროს გენერალურ მდივან ანტონიო გუტერეშს წერილობით აცნობა, რომ ომის დაწყება არ სურს. თუმცა, თუ ქვეყანას სამხედრო თავდასხმა მოხდება, იგი „გადამწყვეტად და ადეკვატურად“ უპასუხებს თავდაცვის უფლების ფარგლებში. ისრაელში მოღვაწე ირანის ექსპერტის, მენაშე ამირის, ისრაელის რადიო ინტერნეიშენალის ფარსი ენის ჟურნალისტის თქმით, ვერავინ იტყვის ზუსტად, რა მიზნებს დაისახავს აშშ ომის შემთხვევაში. „შესაძლოა, თავად ტრამპმაც კი არ იცის საბოლოო პასუხი“, – განაცხადა მან. მიუხედავად ამისა, ირანის რეჟიმის დაცემის იდეა ვაშინგტონში გარკვეულ მხარდაჭერას პოულობს. „ტრამპი მივიდა დასკვნამდე, რომ ახლო აღმოსავლეთი არასოდეს მოიპოვებს სტაბილურობას თეირანის ამჟამინდელი ხელმძღვანელობის შეცვლის გარეშე“, – დასძინა ამირმა. აშშ-ის ორმა ოფიციალურმა პირმა 20 თებერვალს Reuters-ის საინფორმაციო სააგენტოს დაუდასტურა, რომ ირანის წინააღმდეგ სამხედრო დაგეგმვა უკვე მოწინავე ეტაპზეა. გავრცელებული ვარიანტები მოიცავს მიზანმიმართულ თავდასხმებს კონკრეტულ პირებზე და ზომებს, რომელთა მიზანი შესაძლოა რეჟიმის შეცვლაც კი იყოს, იმ პირობით, რომ პრეზიდენტი ტრამპი გასცემს ბრძანებას. თუმცა, დეიმონ გოლრიზი, ჰააგის გლობალური ცვლილებების ინსტიტუტის სტრატეგიის ანალიტიკოსი, აფრთხილებს, რომ ირანში შეზღუდული სამხედრო ინტერვენციაც კი, სავარაუდოდ, გადააჭარბებს მის თავდაპირველად დაგეგმილ მასშტაბებს. რეჟიმი, რომელიც ეგზისტენციალურ საფრთხეებს აწყდება რამდენიმე ფრონტზე, ესკალაციას აღარ განიხილავს, როგორც უბრალო ვარიანტს, არამედ როგორც აუცილებელს მისი გადარჩენისთვის, აღნიშნა გოლრიზმა. მასიური შიდა არეულობისა და საერთაშორისო იზოლაციის ზეწოლის ქვეშ, გოლრიზის თქმით, თეირანის რეჟიმმა შესაძლოა „ჯაჭვური რეაქცია“ გამოიწვიოს თავისი რეგიონალური მებრძოლი პროქსი ჯგუფებით, რამაც შესაძლოა ახლო აღმოსავლეთში არასტაბილურობა გაამწვავოს. კამრან მატინმა, სასექსის უნივერსიტეტის საერთაშორისო ურთიერთობების ლექტორმა, განაცხადა, რომ ტრამპი ირანთან სამხედრო კონფლიქტს ურჩევნია შეთანხმება. „სამხედრო კონფლიქტის პროგნოზირება რთული იქნება და არ ჩანს მკაფიო გამოსავლის სტრატეგია. პრეზიდენტის მრჩევლებმა ასევე არაერთხელ აღნიშნეს ღია კონფლიქტის რისკები“, – განუცხადა მან DW-ს. ისრაელის პრემიერ-მინისტრი ბენიამინ ნეთანიაჰუ ცდილობდა ტრამპი დაერწმუნებინა ირანის წინააღმდეგ სამხედრო მოქმედებაში. გასულ წელს, აშშ შეუერთდა ისრაელის 12-დღიან ომს ირანთან, ირანის ბირთვულ ობიექტებზე ბუნკერების გამანადგურებელი ბომბების ჩამოგდებით. ისრაელი ირანის რეჟიმს ეგზისტენციალურ საფრთხედ მიიჩნევს და კონფლიქტის ესკალაციის შემთხვევაში, ირანული დრონებისა და რაკეტების სამიზნე გახდება. 23 თებერვალს, ისრაელის პარლამენტში, ქნესეტში სიტყვით გამოსვლისას, ნეთანიაჰუმ განაცხადა, რომ ისრაელი „ფხიზლად და მზად არის ნებისმიერი სცენარისთვის“. ნეთანიაჰუმ გააფრთხილა, რომ თუ თეირანში აიათოლების რეჟიმი „ისტორიაში ყველაზე დიდ შეცდომას დაუშვებს და თავს დაესხმება ისრაელს, ჩვენ ვუპასუხებთ ისეთი ძალით, რომელსაც ისინი ვერ წარმოიდგენენ.“ ისრაელში მოღვაწე ირანის ექსპერტმა ამირმა განაცხადა, რომ ისრაელმა „დაარწმუნა ვაშინგტონი ვრცელი მტკიცებულებებით, რომ რეგიონის პრობლემების რადიკალურად გადაჭრა შესაძლებელია მხოლოდ რეჟიმის დამხობით“. „ტრამპის ბოლო განცხადებებში ვხედავთ, რომ ის არა მხოლოდ ირანის ბირთვულ პროგრამას, არამედ ირანელი ხალხის ჩაგვრასაც ეხება. ეს შეიძლება მიუთითებდეს ამერიკის პრეზიდენტის დოქტრინაში ფუნდამენტურ ცვლილებაზე“, – დასძინა მან. ეს პოლიტიკური და სამხედრო სიგნალები ზრდის ზეწოლას ჟენევაში დაგეგმილ მოლაპარაკებებზე, რომლებსაც მრავალი დამკვირვებელი დიპლომატიური გადაწყვეტის ბოლო შანსად მიიჩნევს. თუმცა, ანალიტიკოსები სკეპტიკურად უყურებენ იმას, რომ ამჟამინდელი მოვლენები საბოლოოდ ირანში სეკულარულ დემოკრატიას გამოიწვევს. ლექტორმა მატინმა განაცხადა, რომ ნოემბერში გამოქვეყნებული აშშ-ის ეროვნული უსაფრთხოების სტრატეგია მიანიშნებს, რომ „ერის მშენებლობის“ ერა დასრულდა და აშშ-ის ყურადღება ახლო აღმოსავლეთიდან ჩინეთზე გადავიდა. ირანისთვის მკაფიო პოლიტიკური ალტერნატივის გარეშე, არსებულ რეჟიმთან შეთანხმება, სავარაუდოდ, აშშ-ისთვის სასურველი ვარიანტია, თქვა მან.