მსოფლიო ამბები
/
20.02.2026
ვენესუელა: ამნისტიის კანონი ამოქმედდა, 600-ზე მეტი პოლიტპატიმარი პატიმრობაში რჩება
ვენესუელის პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებელმა ხელი მოაწერა ამნისტიის კანონპროექტს, რომლის მიხედვითაც ასობით პოლიტიკოსი, აქტივისტი და იურისტი მალე შეიძლება გათავისუფლდეს. ეს ნაბიჯი ფარულად აღიარებს იმას, რასაც ქვეყანა წლების განმავლობაში უარყოფდა – პოლიტპატიმრების არსებობას. მიუხედავად იმისა, რომ კანონი „შერიგებისკენ გადადგმულ დიდ ნაბიჯად“ მოიაზრება, უფლებადამცველი ჯგუფის შეფასებით, 600-ზე მეტი ადამიანი კვლავ პოლიტიკური მოტივითაა დაკავებული. კანონი ძალაში შევიდა აშშ-ის სამხედრო თავდასხმისა და პ
ვენესუელის ერთ-ერთი უფლებადამცველი ჯგუფის შეფასებით, 600-ზე მეტი ადამიანი შესაძლოა პოლიტიკური მოტივით იყოს დაკავებული. ვენესუელის პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებელმა ხელი მოაწერა ამნისტიის კანონპროექტს, რომლის მიხედვითაც ასობით პოლიტიკოსი, აქტივისტი და იურისტი მალე შეიძლება გათავისუფლდეს. ეს ნაბიჯი ფარულად აღიარებს იმას, რასაც ქვეყანა წლების განმავლობაში უარყოფდა – პოლიტპატიმრების არსებობას.
ხუთშაბათს ხელმოწერილი კანონი, ფაქტობრივად, აუქმებს მთავრობის ათწლეულების განმავლობაში არსებულ უარყოფებს, რაც ხელისუფლებაში განხორციელებული უახლესი რადიკალური ცვლილებაა შეერთებული შტატების სამხედრო ძალების მიერ 3 იანვარს ქვეყნის დედაქალაქ კარაკასზე თავდასხმისა და პრეზიდენტ ნიკოლას მადუროს გატაცების შემდეგ.
ახალი კანონით შესაძლოა ისარგებლონ ოპოზიციის წევრებმა, აქტივისტებმა, ადამიანის უფლებათა დამცველებმა, ჟურნალისტებმა და სხვა პირებმა, რომლებიც მმართველი პარტიის სამიზნეები იყვნენ ბოლო 27 წლის განმავლობაში. თუმცა, ოჯახები, რომლებიც ნათესავების გათავისუფლების იმედით ელოდნენ, აცხადებენ, რომ პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებელმა დელსი როდრიგესმა ვერ შეასრულა პატიმრების გათავისუფლების ადრეული დაპირებები. ზოგიერთი მათგანი დაკავების ცენტრების გარეთ კვირების განმავლობაში იყო შეკრებილი.
ვენესუელაში მოქმედმა პატიმართა უფლებების დამცველმა ჯგუფმა „ფორუ პენალმა“ 8 იანვრიდან 448 გათავისუფლება დაითვალა და ვარაუდობს, რომ 600-ზე მეტი ადამიანი კვლავ პოლიტიკური მოტივით რჩება პატიმრობაში.
ახალი კანონი ითვალისწინებს ამნისტიას პოლიტიკურ პროტესტებში და „ძალადობრივ ქმედებებში“ მონაწილეობისთვის, რომლებიც მოხდა 2002 წელს ხანმოკლე გადატრიალების დროს, ასევე გარკვეულ თვეებში ჩატარებული დემონსტრაციების ან არჩევნების დროს 2004 წლიდან მოყოლებული. კანონი არ აკონკრეტებს ზუსტ დანაშაულებს, რომლებიც ამნისტიას დაექვემდებარება, თუმცა წინა პროექტში რამდენიმე მათგანი იყო ჩამოთვლილი, მათ შორის უკანონო საქმიანობის წაქეზება, ხელისუფლებისადმი წინააღმდეგობა, ამბოხი და ღალატი. 2019 წლის მოვლენებში მონაწილეობისთვის „სამხედრო ამბოხისთვის“ მსჯავრდებული პირები ამ კანონით არ სარგებლობენ.
კანონი ასევე არ ითვალისწინებს დაკავებულთა აქტივების დაბრუნებას, პოლიტიკური მოტივით დაწესებული საჯარო თანამდებობებზე მუშაობის აკრძალვის გაუქმებას ან მედია საშუალებების მიმართ სანქციების მოხსნას.
„ეს არ არის სრულყოფილი, მაგრამ უდავოდ დიდი ნაბიჯია წინ ვენესუელის შერიგებისთვის“, – განაცხადა ოპოზიციონერმა პოლიტიკოსმა ნორა ბრაჩომ კანონპროექტის განხილვისას საკანონმდებლო ორგანოში ხუთშაბათს. თუმცა, კანონი გააკრიტიკეს ოპოზიციის სხვა წევრებმაც, მათ შორის პედრო ურუჩურტუმ, ოპოზიციის ლიდერის, ნობელის მშვიდობის პრემიის ლაურეატი მარია კორინა მაჩადოს საერთაშორისო ურთიერთობების დირექტორმა. „ჭეშმარიტი ამნისტია არ საჭიროებს კანონებს, არამედ ნებას, რაც ამ განხილვაში აკლია“, – განაცხადა მან X-ზე ხუთშაბათს. „ეს არ არის მხოლოდ ბათილი და უკანონო კანონი, არამედ ხაფანგი დროის მოსაგებად და დევნილთა ხელახლა დასაზარალებლად“.
მადუროს გატაცების შემდეგ, აშშ-ის პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა შეაქო როდრიგესი, მადუროს ყოფილი მოადგილე, ამასთანავე ამცირებდა ოპოზიციის მხარდაჭერის პერსპექტივას. თავის მხრივ, როდრიგესმა ზედამხედველობა გაუწია აშშ-ის მიმართ რამდენიმე დათმობას, მათ შორის კუბაში ნავთობის მიწოდების გაყინვას და კანონის მხარდაჭერას სახელმწიფო კონტროლირებადი ნავთობის ინდუსტრიის უცხოური კომპანიებისთვის გასახსნელად. აშშ-მა განაცხადა, რომ ის გააკონტროლებს ვენესუელის ნავთობის გაყიდვებიდან მიღებულ შემოსავლებს „წარმომადგენლობითი მთავრობის“ ჩამოყალიბებამდე.
#აშშ
#ვენესუელა
#ადამიანის უფლებები
#ოპოზიცია
#პოლიტპატიმრები
#დელსი როდრიგესი
#ამნისტიის კანონი
#მადურო
წყარო: www.aljazeera.com
გაზიარება