„ცხოვრება ძვირდება“, – ჩივის ალექსანდრე, მოსკოვში მცხოვრები სარეკლამო სპეციალისტი, რომელიც მსხვილ კორპორაციაში მუშაობს. ერთი თვის განმავლობაში მისი ყოველთვიური კვების ბიუჯეტი 22%-ზე მეტით გაიზარდა – 35,000 რუბლიდან (330 ფუნტი; 450 დოლარი) 43,000 რუბლამდე (406 ფუნტი; 555 დოლარი). რუსეთის ეკონომიკა სტაგნაციასა და ვარდნას შორის მერყეობს და ჩვეულებრივმა რუსებმა კრემლის მიერ უკრაინაში დაწყებული ომის უარყოფითი შედეგების შეგრძნება დაიწყეს, რადგან ომის დაწყებიდან ოთხი წელი სრულდება. ალექსანდრეს დაკვირვებით, ადგილობრივ სუპერმარკეტებში თითქმის ყველა აუცილებელი პროდუქტის ფასი გაიზარდა, კვერცხიდან და ქათმის ფილედან სეზონურ ბოსტნეულამდე. ამ სტატიისთვის ყველა რესპონდენტის სახელი შეცვლილია. სამსახურისკენ მიმავალ გზაზე მისი ყოველდღიური სიამოვნებაც კი – ამერიკანო ადგილობრივი კაფედან – მოულოდნელად 26%-ით გაძვირდა, 230 რუბლიდან 290 რუბლამდე. უკრაინაში სრულმასშტაბიანი შეჭრის დაწყების შემდეგ რუსეთში ფასები სტაბილურად იზრდება, რაც განპირობებულია საომარი მოქმედებებითა და თავდაცვითი მრეწველობით დომინირებული ფედერალური ბიუჯეტით. ამან, თავის მხრივ, გამოიწვია სწრაფი ეკონომიკური ზრდა და ცხოვრების დონის ამაღლება მთელი ქვეყნის მასშტაბით. აქამდე ინფლაციის მაღალი დონე ძირითადად შეუმჩნეველი იყო მოსახლეობისთვის, განსაკუთრებით დიდ ქალაქებში, როგორიცაა მოსკოვი და სანკტ-პეტერბურგი. დიდი ხარჯები ნიღბავდა ომის მზარდ ეკონომიკურ შედეგებს, ასევე დასავლურ სანქციებს და რუსეთიდან უცხოური ინვესტიციების გადინებას. ეს სწრაფი ეკონომიკური ზრდა მკვეთრად შენელდა 2025 წელს და რადგანაც ხელფასები ვეღარ აკვირდებოდა ინფლაციას, გაზრდილმა ფასებმა დაიწყო ხალხის ჯიბეზე დარტყმა. შემდეგ, 2026 წლის დასაწყისში, სუპერმარკეტების ფასები ერთ თვეზე ნაკლებ დროში მკვეთრად, 2.3%-ით გაიზარდა, რუსეთის სტატისტიკის სამსახურის, როსსტატის მონაცემებით. წლის დასაწყისში ყველაფერი გაძვირდა: ხორცი, რძე, მარილი, ფქვილი, კარტოფილი, მაკარონი, ბანანი, საპონი, კბილის პასტა, წინდები, სარეცხი საშუალება და მრავალი მედიკამენტიც კი. 2019 წლიდან ყოველი წლის იანვარში, BBC ყიდულობს 59 ძირითადი საქონლის ერთსა და იმავე ასორტიმენტს მოსკოვში, სუპერმარკეტების ქსელ „პიატეროჩკაში“. კალათაში შედის ბოსტნეული და ხილი, რძის და ხორცპროდუქტები, დაკონსერვებული პროდუქტები და სწრაფი მომზადების ლაფშა, ტკბილეული და სასმელები, ლუდის ჩათვლით. 2024 წელს ეს კალათა 7,358 რუბლი ღირდა (63 ფუნტი; 83 დოლარი). გასულ თვეს მისი ღირებულება 8,724 რუბლს (83 ფუნტი; 112 დოლარი) შეადგენდა – 18.6%-ით გაზრდა. ეს მონაცემები ემთხვევა როსსტატის მიერ 2024 წლის იანვრიდან 2026 წლის იანვრის ბოლომდე დაფიქსირებულ საკვები პროდუქტების საერთო კუმულაციურ ინფლაციას, რომელიც 18.1%-ს შეადგენს. ჩვენს კალათაში ფასების ერთ-ერთი ყველაზე შესამჩნევი ზრდა იყო ხილსა და ბოსტნეულზე ღირებულების თითქმის 15%-იანი მატება 2024 წლიდან. რუსეთი დამოკიდებულია იმპორტირებულ ხილსა და ბოსტნეულზე, ამიტომ მაღაზიების ფასები ძალიან მგრძნობიარეა რუბლის გაცვლითი კურსის ცვალებადობისა და მიწოდების ჯაჭვში შეფერხებების მიმართ. ორივე ეს ფაქტორი უკრაინაში ომის დაწყების შემდეგ დაფიქსირდა. ამავდროულად, რძის პროდუქტების ფასი, რომელიც ძირითადად ადგილობრივად იწარმოება, 41%-ით გაიზარდა, რაც ჩვენს საცდელ კალათაში ბოლო ორი წლის განმავლობაში ყველაზე დიდი ზრდაა. ეს განპირობებულია იმით, რომ რუსეთის რძის მრეწველობა დაზარალდა ფერმერული ხარჯების ზრდით, ძვირი სესხებითა და პერსონალის დეფიციტით. ფასების ზრდაზე მოქმედი უახლესი ფაქტორია დღგ-ს ორპუნქტიანი ზრდა 20%-დან 22%-მდე 1 იანვრიდან. გაყიდვების გადასახადის ზრდა პირდაპირ კავშირშია უკრაინაში ომთან, რადგან რუსეთის ფინანსთა სამინისტრომ განაცხადა, რომ ეს აუცილებელი იყო ქვეყნის „თავდაცვისა და უსაფრთხოების“ დასაფინანსებლად. მიუხედავად იმისა, რომ მოსკოველი ალექსანდრე BBC-ს განუცხადა, რომ ის არ აპირებდა კვების ჩვევების შეცვლას, სხვები ამბობენ, რომ საკვების გაზრდილმა ფასებმა მნიშვნელოვნად იმოქმედა მათ დიეტასა და საოჯახო ბიუჯეტებზე. 68 წლის ნადეჟდა ამბობს, რომ მას აღარ შეუძლია საქონლის ხორცის ყიდვა და იძულებულია იაფფასიანი თევზი შეიძინოს. ის და მისი მეუღლე, ორივე პენსიონერი, მოსკოვში სახელმწიფო პენსიებითა და ქმრის დამატებითი შემოსავლით ცხოვრობენ. ნადეჟდა ამბობს, რომ მისი მთელი ყოველთვიური პენსია, თითქმის 32,000 რუბლი (302 ფუნტი; 413 დოლარი), ახლა საკვებზე იხარჯება. ეს ნიშნავს, რომ სხვა ხარჯები შეჩერებულია. ისინი მანქანის შესაკეთებლად ზოგავდნენ ფულს, მაგრამ ახლახან დანაზოგის გამოყენება მოუწიათ საკვებისთვის. ანალოგიურად, ნადეჟდას ქმრისთვის ახალი ზამთრის ქურთუკის ყიდვა, რომელიც დაახლოებით 17,000 რუბლი (160 ფუნტი; 220 დოლარი) ეღირებოდა, მომავალ წლამდე მოუწევს მოცდა. კრისტინას, 40 წელს გადაცილებულ მოსკოველ მარკეტინგის სპეციალისტს, ასევე გასულ თვეს მოუწია დანაზოგის გამოყენება საკვების შესაძენად. ის მეუღლესთან ერთად ცხოვრობს, რომელიც პირადი ტრენერია, და ამბობს, რომ ფასდაკლებებზე დაკვირვება დაიწყო და შენიშნა, რომ სუპერმარკეტებში სხვებიც ასე იქცევიან. „ახლა მე ძალიან პრაგმატულად ვუდგები: არა იმას, რა მინდა ან არ მინდა ვჭამო, არამედ იმას, რამდენი ცილაა ამ პროდუქტის 100 გრამში“, – ამბობს კრისტინა. მას და მის მეუღლეს აღარ შეუძლიათ გარეთ ჭამა, მაგრამ სახლში მომზადების დროსაც კი, ორისთვის ვახშმის ფასი ორჯერ მეტით გაიზარდა – დაახლოებით 1,000 რუბლიდან (9.46 ფუნტი; 12.92 დოლარი) 2,000 რუბლზე მეტამდე (18.91 ფუნტი; 25.85 დოლარი). 2025 წლის ზაფხულში რუსეთის ცენტრალური ბანკის ხელმძღვანელმა ელვირა ნაბიულინამ განაცხადა, რომ ეკონომიკა „ეკონომიკური ზრდის დაბალანსებული ტემპების სცენართან“ ახლოს იყო. თუმცა, ზოგიერთი ეკონომისტი ვარაუდობს, რომ გასულ წელს მნიშვნელოვანი შენელების შემდეგ, რუსეთის ეკონომიკა ახლა გაწითლების (კრიზისის) რისკის ქვეშ იმყოფება.