ევროკავშირიდან ვიეტნამამდე, დიდ ბრიტანეთსა და ინდოეთამდე, მრავალმა ქვეყანამ გააფორმა ან დაასრულა სავაჭრო გარიგებები აშშ-სთან. აშშ-ის უზენაესი სასამართლოს გადაწყვეტილებამ, რომელმაც დონალდ ტრამპის ფართომასშტაბიანი ტარიფები უკანონოდ ცნო, კვლავ გაურკვევლობა შეიტანა გლობალურ ვაჭრობაში, რადგან აშშ-ის პრეზიდენტმა შაბათს ახალი, 15-პროცენტიანი ტარიფი დააწესა. 2025 წლის იანვარში მისი ინაუგურაციიდან რამდენიმე კვირის შემდეგ, ტრამპმა „საერთაშორისო საგანგებო ეკონომიკური უფლებამოსილებების აქტის“ (IEEPA) გამოყენებით, ტარიფები დააწესა როგორც მოწინააღმდეგეების, ისე მოკავშირეების წინააღმდეგ, რითაც ვაჭრობის ომი გააჩაღა, რომელმაც გლობალური ვაჭრობა შეარყია. მაგრამ პარასკევს, 6-3 გადაწყვეტილებით, უზენაესმა სასამართლომ დაადგინა, რომ ტრამპმა გადააჭარბა თავის უფლებამოსილებას 1977 წლის კანონის გამოყენებით, რომელიც აშშ-ის პრეზიდენტებს კონკრეტულ ეროვნულ საგანგებო სიტუაციებზე რეაგირების საშუალებას აძლევდა. სასამართლომ განაცხადა, რომ ტარიფები გადასახადის ფორმაა და კონსტიტუციის I მუხლის თანახმად, საგადასახადო უფლებამოსილება ექსკლუზიურად კონგრესს ეკუთვნის. თუმცა, სასამართლოს გადაწყვეტილება არ ვრცელდება ტრამპის ტარიფებზე ფოლადზე, ალუმინზე, ხე-ტყეზე და საავტომობილო პროდუქტებზე, რადგან ეს ტარიფები სხვა კანონის – 1962 წლის „ვაჭრობის გაფართოების აქტის“ 232-ე მუხლის საფუძველზე იყო დაწესებული. განაჩენის შემდეგ, გააფთრებულმა ტრამპმა უზენაესი სასამართლოს მოსამართლეებს „სულელები და მლიქვნელები“ უწოდა, რომლებიც „ძალიან არაპატრიოტულები და ჩვენი კონსტიტუციისადმი მოღალატეები“ არიან. მან დაუყოვნებლივ მოაწერა ხელი აღმასრულებელ ბრძანებას 1974 წლის „აშშ-ის ვაჭრობის აქტის“ 122-ე მუხლის მიხედვით, რათა 24 თებერვლიდან, ყველა ქვეყანაზე, რომელთანაც აშშ ვაჭრობს, დაუწესოს საერთო 10-პროცენტიანი ტარიფი. შაბათს, მან ტარიფი 15 პროცენტამდე გაზარდა, რაც ამ სავაჭრო კანონით დაშვებული უმაღლესი განაკვეთია. მაშ, რა არის ეს ახალი სავაჭრო კანონი, რომელიც ტრამპმა ტარიფების დასაწესებლად გამოიყენა? რას ნიშნავს ეს აშშ-ის მიერ მსოფლიოს ქვეყნებთან უკვე გაფორმებული სავაჭრო გარიგებებისთვის? აი, რა ვიცით: აშშ-ის კანონმდებლობით, 1974 წლის „აშშ-ის ვაჭრობის აქტის“ 122-ე მუხლი პრეზიდენტს უფლებას აძლევს დააწესოს 15 პროცენტამდე ტარიფები „დიდი და სერიოზული საგადამხდელო ბალანსის დეფიციტის“ მოსაგვარებლად. ამ კანონის მიხედვით, ტარიფები შეიძლება დაწესდეს მხოლოდ 150 დღით, თუ აშშ-ის კონგრესი არ დათანხმდება მის გაგრძელებას. ტრამპი პირველი პრეზიდენტია, ვინც ეს კანონი ტარიფების დასაწესებლად გამოიყენა. პარასკევს გავრცელებულ განცხადებაში თეთრმა სახლმა აღნიშნა, რომ ზოგიერთი საქონელი, როგორიცაა გარკვეული სასოფლო-სამეურნეო პროდუქტები (მაგალითად, საქონლის ხორცი, პომიდორი), ბუნებრივი რესურსები და სასუქები, რომლებიც აშშ-ში ვერ იზრდება ან იწარმოება, ასევე საავიაციო პროდუქტები, დროებით გადასახადს არ დაექვემდებარება. შანტანუ სინგმა, საერთაშორისო ვაჭრობის იურისტმა, აღნიშნა, რომ რადგან ეს პირველი შემთხვევაა, როდესაც აშშ-ის რომელიმე პრეზიდენტმა გამოიყენა ეს სამართლებრივი უფლებამოსილება, სავარაუდოდ, მასზე სარჩელი იქნება შეტანილი. „მაგრამ მთავრობას აქვს მნიშვნელოვანი თავისუფლება ამის დასადგენად, რადგან სავაჭრო დეფიციტები შეიძლება იყოს საგადამხდელო ბალანსის დეფიციტის ნაწილი“, – განუცხადა მან „ალ ჯაზირას“. ტრამპმა ტარიფები გაამართლა, როგორც აშშ-ის 900 მილიარდ დოლარზე მეტი სავაჭრო დეფიციტის დაბალანსების საშუალება. რამდენიმე ქვეყანამ გააფორმა სავაჭრო გარიგებები, რათა გასულ წელს ტრამპის დამსჯელი ტარიფებისგან თავი დაეცვა. დიდმა ბრიტანეთმა, ინდოეთმა და ევროკავშირმა, სხვებთან ერთად, შეთანხმებები გააფორმეს აშშ-ში თავიანთ ექსპორტზე ტარიფების შესამცირებლად. მაგრამ მიმდინარე ტარიფების სპექტაკლმა ეჭვქვეშ დააყენა ამ სავაჭრო გარიგებების მომავალი. დაეკისრებათ თუ არა მათ ახალი, 15-პროცენტიანი ტარიფი თუ სავაჭრო გარიგებებში შეთანხმებული განაკვეთი? ინდოეთს 18 პროცენტიანი ტარიფი დაეკისრება, სავაჭრო გარიგების თანახმად, თუ 15 პროცენტი, როგორც ტრამპმა შაბათს განაცხადა? პარასკევს ჟურნალისტებთან საუბრისას ტრამპმა განაცხადა, რომ ზოგიერთი ეს სავაჭრო შეთანხმება ძალაში დარჩება. „სავაჭრო გარიგებები, რადგან ისინი საერთაშორისოა, სავარაუდოდ, ძალაში დარჩება“, – განაცხადა სინგმა, საერთაშორისო ვაჭრობის იურისტმა. თუმცა, უზენაესი სასამართლოს გადაწყვეტილების შემდეგ, მისი თქმით, ტრამპის ადმინისტრაციასთან სავაჭრო გარიგებების დადების დიდი სტიმული, რაც კონკურენტებამდე უფრო დაბალი ურთიერთშეთანხმებული ტარიფის მიღება იყო, გაქრა. „ეს ამცირებს სავაჭრო პარტნიორების სტიმულს, შეასრულონ გარიგების საკუთარი ნაწილი ამჟამად“, – განაცხადა მან. აი, ზოგიერთი სავაჭრო შეთანხმების მიმოხილვა და როგორია მათი მომავალი. გასული მაისში დიდმა ბრიტანეთმა ერთ-ერთმა პირველმა გააფორმა სავაჭრო შეთანხმება აშშ-სთან მას შემდეგ, რაც ფოლადისა და ალუმინის ექსპორტზე 5-პროცენტიანი ტარიფები, ასევე მანქანებსა და ავტონაწილებზე 25-პროცენტიანი ტარიფი დაუწესდა. მათი შეთანხმებით, აშშ დათანხმდა, რომ დიდ ბრიტანეთიდან ფოლადისა და ალუმინის იმპორტზე ნულოვანი ტარიფი იქნებოდა, ხოლო სხვა საქონელზე 10 პროცენტი დაწესდა. გასული წლის დეკემბერში, ორმა ერმა ასევე შეთანხმდა ფარმაცევტულ და სამედიცინო პროდუქტებზე ნულოვან ტარიფებზე. პარასკევის უზენაესი სასამართლოს გადაწყვეტილების შემდეგ, უილიამ ბეინმა, ბრიტანეთის სავაჭრო პალატის სავაჭრო პოლიტიკის ხელმძღვანელმა, განცხადებაში აღნიშნა, რომ გადაწყვეტილება „მცირედით თუ აშორებს გაურკვევლობას ბიზნესს“. პარასკევს, სპიკერმა მედიას განუცხადა, რომ ბრიტანეთის მთავრობა „აშშ-სთან ერთად მუშაობდა“ იმის გასაგებად, თუ როგორ იმოქმედებს სასამართლოს გადაწყვეტილება გაერთიანებულ სამეფოზე. სასამართლოს გადაწყვეტილება არ იმოქმედებს დიდი ბრიტანეთის შეთანხმებაზე ფოლადის, ალუმინის და ფარმაცევტული ექსპორტზე. მაგრამ ბეინმა განაცხადა, რომ ახალი 15-პროცენტიანი გლობალური ტარიფის განაკვეთი, რომელიც დაწესებულია 1974 წლის „ვაჭრობის აქტის“ 122-ე მუხლის მიხედვით, „ცუდი იქნება ვაჭრობისთვის, ცუდი იქნება აშშ-ის მომხმარებლებისა და ბიზნესისთვის და შეასუსტებს გლობალურ ეკონომიკურ ზრდას.