ტრამპი ირანის მიმართ მებრძოლ ტონს იღებს „ერთა მდგომარეობის“ სიტყვით გამოსვლისას, რასაც თეირანის მწვავე რეაქცია მოჰყვა

შეერთებული შტატების პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა კონგრესს განუცხადა, რომ თეირანთან უთანხმოების მოგვარებას დიპლომატიური გზით ამჯობინებდა, თუმცა ამავდროულად ირანზე პოტენციური თავდასხმების შესაძლებლობაზეც ისაუბრა, რადგან, მისი მტკიცებით, ირანი ავითარებს რაკეტებს, რომლებსაც აშშ-ის კონტინენტურ ნაწილზე დარტყმა შეუძლიათ. მისმა კომენტარებმა ოთხშაბათს ირანის მთავრობის გაღიზიანებული პასუხი გამოიწვია, იმ დღეს, სანამ ორი მხარე ჟენევაში არაპირდაპირ მოლაპარაკებებს განაახლებდა. ირანის საგარეო საქმეთა მინისტრის აბას არაყჩის ხელმძღვანელობით, ირანის მოლაპარაკებების დელეგაცია თეირანიდან შვეიცარიის ქალაქისკენ გაემგზავრა, – იტყობინება სახელმწიფო მედია ოთხშაბათს. სამშაბათს, სენატისა და წარმომადგენელთა პალატის ერთობლივ სხდომაზე, „ერთა მდგომარეობის“ შესახებ ყოველწლიური მიმართვისას, ტრამპმა ირანის მიმართ მებრძოლი ტონი მიიღო და დაადანაშაულა ის ბირთვული პროგრამის აღდგენის მცდელობაში, რომელიც გასულ წელს აშშ-ის იერიშების შედეგად დაზიანდა. ტრამპი არაერთხელ ამბობდა, რომ ეს ობიექტები განადგურებული იყო, რასაც ექსპერტები სადავოდ მიიჩნევენ. „ჩვენ ის გავანადგურეთ და მათ სურთ თავიდან დაიწყონ ყველაფერი. ამ მომენტში ისინი კვლავ მისდევენ თავიანთ ბოროტ ზრახვებს“, – განაცხადა ტრამპმა, როდესაც თავისი რეკორდული ხანგრძლივობის გამოსვლის დაახლოებით 90 წუთის შემდეგ ირანის წინააღმდეგ პოტენციური სამხედრო მოქმედებების საკითხს შეეხო. „ჩვენ მათთან მოლაპარაკებებს ვაწარმოებთ. მათ სურთ გარიგება, მაგრამ ჩვენ არ გვსმენია ეს საიდუმლო სიტყვები: „ჩვენ არასოდეს გვექნება ბირთვული იარაღი“. ტრამპმა განაცხადა, რომ მისი „უპირატესობა“ იყო „ამ პრობლემის დიპლომატიური გზით გადაჭრა, მაგრამ ერთი რამ ცხადია: მე არასოდეს მივცემ მსოფლიოში ტერორის ნომერ პირველ სპონსორს, რაც ისინი უდავოდ არიან, ბირთვული იარაღის ქონის უფლებას. „ეს არ შეიძლება მოხდეს“, – დასძინა მან. ტრამპმა თქვა, რომ 2025 წლის ივნისში ირანის ბირთვულ ობიექტებზე აშშ-ის თავდასხმების შემდეგ, „მათ გაფრთხილება მიეცათ, რომ არ ეცადოთ მომავალში იარაღის პროგრამის აღდგენა, კერძოდ, ბირთვული იარაღის – თუმცა ისინი აგრძელებენ“. ირანი წლების განმავლობაში ამტკიცებს, რომ მისი ბირთვული პროგრამა მხოლოდ სამოქალაქო მიზნებისთვისაა. არც აშშ-ის დაზვერვას და არც გაეროს ბირთვული ზედამხედველობის ორგანოს გასულ წელს არ აღმოუჩენია რაიმე მტკიცებულება იმისა, რომ ირანი ატომურ იარაღს ავითარებდა. ირანის ბირთვული პროგრამის განახლებაში დადანაშაულების გარდა, ტრამპმა განაცხადა, რომ თეირანი მუშაობს რაკეტების შექმნაზე, რომლებიც „მალე“ შეძლებენ აშშ-მდე მიღწევას, რითაც გაიმეორა ირანის სახელმწიფო მედიაში გავრცელებული განცხადებები, რომ თეირანი ავითარებს რაკეტას, რომელსაც ჩრდილოეთ ამერიკამდე მიღწევა შეუძლია. მან ასევე განაცხადა, რომ ირანი პასუხისმგებელი იყო გზისპირა აფეთქებებზე, რომლებმაც აშშ-ის სამხედრო მოსამსახურეები და მშვიდობიანი მოქალაქეები იმსხვერპლა. მან გააკრიტიკა თეირანი ბოლოდროინდელი ანტისამთავრობო დემონსტრაციების დროს მოკლული ათასობით მომიტინგის სიკვდილის გამო, აცხადებდა რა, რომ ირანის ხელისუფლებამ რეპრესიების დროს 32,000 ადამიანი მოკლა – რაც გაცილებით მაღალი რიცხვია, ვიდრე საყოველთაოდ მიიჩნეული ათასობით მოკლული. „(ირანის) რეჟიმმა და მისმა მკვლელმა მარიონეტებმა ტერორიზმის, სიკვდილისა და სიძულვილის გარდა არაფერი გაავრცელეს“, – თქვა ტრამპმა. ტრამპის უახლესი კომენტარები დაძაბულობის შესახებ ახლო აღმოსავლეთში აშშ-ის მნიშვნელოვანი სამხედრო გაძლიერების ფონზე გაკეთდა და ხუთშაბათისთვის დაგეგმილ არაპირდაპირ მოლაპარაკებების მესამე რაუნდამდე რამდენიმე ხნით ადრე. ტრამპმა 19 თებერვალს განაცხადა, რომ თეირანს 10-დან 15 დღემდე ვადას აძლევდა გარიგების მისაღწევად. მოლაპარაკებებს, რომლებიც ჟენევაში გაიმართება ომანის შუამავლობით, დაესწრებიან ტრამპის წარმომადგენლები სტივ ვიტკოფი და ჯარედ კუშნერი, ასევე ირანელი ოფიციალური პირები, მათ შორის არაყჩი. აშშ-ის ლიდერის კომენტარებმა ირანის საგარეო საქმეთა სამინისტროს მწვავე რეაქცია გამოიწვია ოთხშაბათს, სამინისტროს სპიკერმა ესმაილ ბაღაეიმ ტრამპი დაადანაშაულა „დიდ ტყუილებში“ მისი მთავრობის შესახებ გაკეთებულ განცხადებებში. „პროფესიონალი მატყუარები კარგად ქმნიან „ჭეშმარიტების ილუზიას“, – თქვა მან X-ზე გამოქვეყნებულ პოსტში. „რაც არ უნდა ამტკიცებდნენ ირანის ბირთვულ პროგრამასთან, ირანის ბალისტიკურ რაკეტებთან და იანვრის არეულობების დროს დაღუპულთა რაოდენობასთან დაკავშირებით, ეს უბრალოდ „დიდი ტყუილების“ გამეორებაა“. მან დასძინა: „არავინ არ უნდა მოტყუვდეს ამ გამოჩენილი სიცრუით“. ირანის პრეზიდენტმა მასუდ ფეზეშქიანმა ოთხშაბათს განაცხადა, რომ მოახლოებული მოლაპარაკებების მიმართ „პოზიტიური განწყობა“ შეიმჩნეოდა, ირანის საგარეო პოლიტიკაში ფართომასშტაბიანი ძალისხმევის ფონზე. „ღმერთის ნებით, ეს პროცესი გაგრძელდება ჟენევაში მომავალ შეხვედრაზე“, – თქვა მან. მისი თქმით, ირანის უზენაესი ლიდერის, აიათოლა ალი ხამენეის ხელმძღვანელობით, ძალისხმევა იქნა გაწეული, „ამ გზის ისე მართვისთვის, რომ გადავიდეთ დამქანცველი „არც ომი, არც მშვიდობის“ სიტუაციიდან“. თუ ეს ძალისხმევა წარმატებული იქნებოდა, მისი თქმით, ეს ხელს შეუწყობდა ქვეყნის განვითარების მიზნებს. ფეზეშქიანის კომენტარები გაკეთდა მაშინ, როდესაც ირანის პარლამენტის სპიკერმა, მოჰამად ბაღერ ღალიბაფმა, განაცხადა, რომ ირანი მოლაპარაკებების ერთგული რჩებოდა, თუმცა გააფრთხილა, რომ მზად იყო საპასუხო ზომებისთვის, თუ ვაშინგტონი კვლავ სამხედრო მოქმედებებს მიმართავდა. „თუ თქვენ აირჩევთ დიპლომატიის გზას – ისეთს, რომელშიც ირანული ღირსება და ურთიერთ ინტერესები იქნება გათვალისწინებული – ჩვენ მოლაპარაკებების მაგიდასთან დავრჩებით, როგორც ახლა“, – თქვა ღალიბაფმა. „ხვალ მოლაპარაკებების მესამე რაუნდი გვაქვს და ამ გზით მომავალშიც გავაგრძელებთ“. მაგრამ, მან თქვა, „თუ თქვენი გადაწყვეტილება იქნება გაიმეოროთ ის, რაც ადრე მოხდა – მოტყუების, ლ