„საერთაშორისო გამჭვირვალობა საქართველო“ (TI) აცხადებს, რომ მთავრობის მიერ ინიცირებული სისხლის სამართლის კოდექსის ცვლილებები, მათ შორის ახალი დანაშაული სახელწოდებით „ექსტრემიზმი საქართველოს კონსტიტუციური წყობის წინააღმდეგ“, კიდევ უფრო ახდენს კრიტიკული აზრის გამოხატვის კრიმინალიზაციას და რისკის ქვეშ აყენებს ჟურნალისტებს, აქტივისტებსა და ოპოზიციონერ პოლიტიკოსებს, რომ პოტენციურ დამნაშავეებად იქცნენ. ორგანიზაციის თქმით, დებულებების ბუნდოვანი ფორმულირება სახელმწიფოს აძლევს ფართო შესაძლებლობას, ჩაერიოს გამოხატვის თავისუფლებაში შერჩევითად და პოლიტიკური მოტივით. 2025 წლის 18 თებერვალს საქართველოს პარლამენტმა მეორე მოსმენით დაამტკიცა საკანონმდებლო პაკეტი, რომელიც ითვალისწინებს სისხლისსამართლებრივ პასუხისმგებლობას უცხოეთიდან თანხების მიღებისთვის მთავრობის ნებართვის გარეშე, თუკი ეს თანხები შეიძლება გამოყენებულ იქნას საქართველოს საშინაო ან საგარეო პოლიტიკაზე ზემოქმედებისთვის. ახალი კანონი ითვალისწინებს ექვს წლამდე თავისუფლების აღკვეთას, მაშინაც კი, როცა გადახდები არსებული კანონმდებლობით დაშვებულ ჩვეულებრივ მომსახურებებს უკავშირდება. TI-ის ცნობით, ახალი სისხლის სამართლის დებულებები კანონპროექტს მეორე მოსმენით დამტკიცებისას დაემატა საკანონმდებლო ინიცირებისთვის დადგენილი პროცედურული წესების გვერდის ავლით, რამაც კიდევ უფრო გააფართოვა სისხლისსამართლებრივი პასუხისმგებლობის ფარგლები. როგორ მოხდა ეს — და, რაც მთავარია, შეიძლება თუ არა მისი შეჩერება? **მუხლი 316¹ — „ექსტრემიზმი საქართველოს კონსტიტუციური წყობის წინააღმდეგ“ — ემატება სისხლის სამართლის კოდექსს.** ის კრიმინალიზაციას უკეთებს ქმედებებს, მათ შორის: სანქციები მოიცავს ჯარიმას, საზოგადოებისთვის სასარგებლო შრომას ან თავისუფლების აღკვეთას სამ წლამდე ვადით. იურიდიულ პირებს შესაძლოა დაეკისროთ ჯარიმა ან ლიკვიდაცია. **საქართველოში საკანონმდებლო ცვლილებების ანალიზი** „საერთაშორისო გამჭვირვალობა საქართველო“ (TI) აცხადებს, რომ ისეთი ტერმინები, როგორიცაა „სხვა სისტემური ქმედებები“, „აღქმის ხელშეწყობა“ ან „საქართველოს ინტერესებისთვის ზიანის მიყენების რეალური საფრთხე“, იმდენად ფართოა, რომ მათი ინტერპრეტაცია ფაქტობრივად შეუზღუდავია. ორგანიზაცია აღნიშნავს, რომ სისხლის სამართლის დებულებები უნდა იყოს მკაფიო და განჭვრეტადი — სტანდარტი, რომელიც დაცულია როგორც საქართველოს კონსტიტუციით, ისე ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციით. თავის განცხადებაში TI ამტკიცებს, რომ „აღქმის“ ობიექტურად გაზომვა პრაქტიკულად შეუძლებელია, რაც ნიშნავს, რომ სასამართლოები შეიძლება დაეყრდნონ ვარაუდებს, რაც ეწინააღმდეგება მტკიცებულებათა სტანდარტს „გონივრულ ეჭვს მიღმა“. TI ასევე მიუთითებს იმაზე, რასაც შიდა წინააღმდეგობად აღწერს: დემოკრატიული კონსტიტუციონალიზმის პრინციპების თანახმად, სახელმწიფოს ინტერესები არ არის იდენტური კონკრეტული მთავრობის ინტერესებისა. ამიტომ, ხელისუფლებაში მყოფთა ლეგიტიმურობის კითხვის ნიშნის ქვეშ დაყენება თავისთავად არ შეიძლება ჩაითვალოს სახელმწიფო ინტერესებისთვის ზიანის მიყენებად. **ექსპერტებსა და მეწარმეებსაც ემუქრებათ ჯარიმები და პატიმრობა; პარტიული წევრობა შეიზღუდება, ხოლო ლიდერების დაკავება გამარტივდება** TI-ის ცნობით, ახალი კანონის ბუნდოვანი ფორმულირება ქმნის შერჩევითი დევნის რისკს. პოტენციურ „დამნაშავეთა“ წრე იმდენად ფართოა, რომ კანონმდებლობა შეიძლება მიზანმიმართულად იყოს გამოყენებული კონკრეტული კრიტიკული ხმების წინააღმდეგ. ცვლილებები ასევე შეეხება სისხლის სამართლის კოდექსის 53-ე მუხლს, რომელიც სასჯელის დანიშვნის ზოგად წესებს ადგენს. ახალი რეგულაციის თანახმად, დანაშაულის ჩადენა „საქართველოს კონსტიტუციური წყობის ან კონსტიტუციური ხელისუფლების არაღიარების მოტივით“ დამამძიმებელ გარემოებად ჩაითვლება. ასეთ შემთხვევებში, სასჯელი კანონით დადგენილ მინიმუმს სულ მცირე ერთი წლით უნდა აღემატებოდეს. **განმარტავს კონსტიტუციონალისტი ვახუშტი მენაბდე** გრანტების შესახებ კანონში ცვლილებების იმავე პაკეტი მოიცავს გამონაკლისს უცხო ქვეყნის მთავრობის, მისი წარმომადგენლობის ან საერთაშორისო ორგანიზაციის მიერ დასაქმებული პირებისთვის. ისინი თავისუფლდებიან კანონით დადგენილი ვალდებულებებისა და შესაბამისი სისხლისსამართლებრივი პასუხისმგებლობისგან. TI საქართველოს ახალი ექსტრემიზმის შესახებ დანაშაულზე. პუბლიკაციებში გამოყენებული ტოპონიმები და ტერმინოლოგია, აგრეთვე მათში მოცემული შეხედულებები, მოსაზრებები და სტრატეგიები სულაც არ ასახავს JAMnews-ის ან მისი რომელიმე თანამშრომლის შეხედულებებსა და მოსაზრებებს. JAMnews იტოვებს უფლებას, წაშალოს კომენტარები, რომლებსაც შეურაცხმყოფელად ან სხვაგვარად მიუღებლად მიიჩნევს. © JAMnews 2025 – ყველა უფლება დაცულია