ბოლო კვირებში სუდანის სამოქალაქო ომის ახალ ფრონტზე დრონების ინტენსიურმა შეტევებმა გამოიწვია მშვიდობიანი მოსახლეობის მასობრივი მსხვერპლი და სულ უფრო მეტად განსაზღვრავს კონფლიქტის მიმდინარეობას. ბრძოლების ეპიცენტრი გადავიდა სამხრეთ-ცენტრალურ კორდოფანის რეგიონში, მას შემდეგ, რაც კონფლიქტის ორივე მხარემ გაამყარა თავისი პოზიციები ამ თითქმის სამწლიანი ომის სხვა მთავარ ბრძოლის ველებზე. სუდანის რეგულარულ არმიასა და ნახევრადსამხედრო სწრაფი რეაგირების ძალებს (RSF) შორის კონფლიქტი აფრიკაში მშვიდობიანი მოსახლეობისთვის ერთ-ერთი ყველაზე მომაკვდინებელი გახდა და აშშ-ის შუამავლობით მიმდინარე სამშვიდობო ძალისხმევის მიუხედავად, მისი შეწყვეტის ნიშნები არ შეიმჩნევა. თითქმის ყოველდღიურმა სადრონე თავდასხმებმა კორდოფანის რეგიონში დააზიანა ისეთი ობიექტები, როგორიცაა ბაზრები, სამედიცინო დაწესებულებები, ჰუმანიტარული დახმარების კოლონები და საცხოვრებელი უბნები, რამაც გაეროსა და ჰუმანიტარული ორგანიზაციების აღშფოთება გამოიწვია. „ყველა მხარის მიერ სამოქალაქო ობიექტებზე განხორციელებული უწყვეტი თავდასხმები უნდა შეწყდეს“, – განაცხადა გასულ კვირას გაეროს ადამიანის უფლებათა უმაღლესმა კომისარმა ფოლკერ თიურკმა. „მხარეებმა უნდა მიიღონ სასწრაფო ზომები მშვიდობიანი მოსახლეობის დასაცავად, მათ შორის სამოქალაქო ობიექტების სამხედრო მიზნებისთვის გამოყენებაზე უარის თქმით“. მან ეს განცხადება გააკეთა მას შემდეგ, რაც გავრცელდა ინფორმაცია ჩრდილოეთ და დასავლეთ კორდოფანში ცალკეული დრონების შეტევების შედეგად ორი დღის განმავლობაში 50-ზე მეტი მშვიდობიანი მოქალაქის დაღუპვის შესახებ. ადგილობრივი ცნობებითა და ომის დამკვირვებლების თქმით, ეს თავდასხმები სუდანის სამხედროებს მიეწერა, თუმცა ორივე მხარეს ადანაშაულებენ მშვიდობიანი მოსახლეობისა და სამოქალაქო ინფრასტრუქტურის წინააღმდეგ მომაკვდინებელ შეტევებში. დიდი კორდოფანი სამი შტატისგან შედგება და წარმოადგენს სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვან ღერძს, რომელიც აკავშირებს დასავლეთ დარფურის რეგიონს, რომელსაც RSF აკონტროლებს, დედაქალაქ ხარტუმთან, აღმოსავლეთ ნილოსის ველზე, რომელიც ამჟამად არმიის ხელშია. ომი 2023 წლის აპრილში დაიწყო, სუდანის შეიარაღებული ძალების (SAF) და ნახევრადსამხედრო ფორმირებების ლიდერებს შორის ძალაუფლებისთვის ბრძოლის შედეგად. მან კორდოფანში, ოქროთი და ნავთობით მდიდარ სტრატეგიულ რეგიონში, გასულ წელს SAF-ის მიერ ხარტუმზე კონტროლის აღდგენის შემდეგ დაიწყო გამძაფრება. სამხრეთ-ცენტრალური რეგიონი მთავარ ბრძოლის ველად იქცა მას შემდეგ, რაც RSF-მა ოქტომბერში ქალაქ ელ-ფაშერის აღებით დარფურზე კონტროლი გაამყარა. კორდოფანის შტატებზე ტერიტორიული კონტროლის უზრუნველყოფა RSF-ს საშუალებას მისცემდა დაებრუნებინა სუდანის ცენტრალური დერეფანი. ეს ასევე დაეხმარებოდა მას თავისი მეტოქე ადმინისტრაციის გამყარებაში დასავლეთ სუდანში, აცხადებს Acled, კონფლიქტების დამოუკიდებელი გლობალური მონიტორინგის ორგანიზაცია. RSF-მა გასულ წელს პარალელური მთავრობა შექმნა, რითაც გაამყარა ქვეყნის დე ფაქტო დაყოფა. მან ეს გააკეთა მეამბოხე სუდანის სახალხო განმათავისუფლებელი მოძრაობა – ჩრდილოეთის არმიასთან (SPLM-N) ალიანსში, რომლის ბაზაც სამხრეთ კორდოფანში მდებარეობს, რითაც უზრუნველყო წვდომა გამოცდილ მებრძოლებთან, ტერიტორიასა და სასაზღვრო ზონებთან. SPLM-N ათწლეულების განმავლობაში ებრძოდა ცენტრალურ მთავრობასა და შეიარაღებულ ძალებს, ცდილობდა სუდანის ნუბისა და ცისფერი ნილოსის რეგიონების პოლიტიკური და ეკონომიკური მარგინალიზაციის დასრულებას. მაგრამ ბოლო კვირებში სწორედ SAF-მა მიაღწია სტრატეგიულ წარმატებებს, მოხსნა რა RSF-ისა და მისი SPLM-N მოკავშირეების მიერ სამხრეთ კორდოფანის ორ მთავარ ქალაქზე დაწესებული ბლოკადა. გაეროს მხარდაჭერილი სურსათის მონიტორების განცხადებით, კადუგლისა და დილინგის ორწლიანმა ალყამ შიმშილობის პირობები შექმნა. ქალაქების ხელში ჩაგდების შემდეგ, SAF-მა გააძლიერა RSF-ის პოზიციების, მათ შორის მისი საჰაერო იარაღის დაბომბვა. ნახევრადსამხედრო ფორმირებები ომის ადრეული ეტაპებიდან იყენებდნენ დრონებს არმიის საჰაერო უპირატესობის დასაძლევად. გავრცელებული ინფორმაციით, ისინი იყენებენ ჩინურ შორი მოქმედების CH-95 დრონებს, რომლებიც გაერთიანებული არაბთა საამიროების მიერ არის მიწოდებული, რასაც საამიროები უარყოფს. სუდანის სამხედროები იყენებენ დრონებს თურქეთის უმსხვილესი თავდაცვის კონტრაქტორის, Baykar-ისგან. ვარაუდობენ, რომ მისი მიწოდება გასული წლის განმავლობაში მოწინავე Akinci-ის საბრძოლო მოდელებით გაძლიერდა. თურქეთის მთავრობა აცხადებს, რომ SAF-ს პირდაპირ მხარდაჭერას არ უწევს. თებერვლის დასაწყისში სუდანის არმიამ განაცხადა, რომ კორდოფანისა და დარფურის რეგიონებში გაანადგურა RSF-ის კუთვნილი დრონები და საზენიტო რაკეტები. ეს იყო „RSF-ის მიერ გამოყენებული არატრადიციული საჰაერო შესაძლებლობების დემონტაჟის სტრატეგიის ნაწილი“, – განაცხადა მისმა სპიკერმა, ბრიგადის გენერალმა ასიმ ავადმა. BBC-მ ვერ შეძლო სუდანის სახელმწიფო საინფორმაციო სააგენტოს მიერ გამოქვეყნებული კადრების გადამოწმება, მაგრამ თურქულმა მედიასაშუალებებმა გაავრცელეს ინფორმაცია, რომ 10 თებერვალს Akinci-ის დრონმა სუდანში ჩინური წარმოების FK-2000 საჰაერო თავდაცვის სისტემა გაანადგურა. „თუ RSF-ის საჰაერო თავდაცვის ინფრასტრუქტურა ჩამოიშლება, სუდანის გათავისუფლება შესაძლოა გარდაუვალი იყოს“, – დაწერა თურქმა თავდაცვის ექსპერტმა იუსუფ აკბაბამ X-ზე. ხუთი დღის შემდეგ არმიამ კვლავ განაცხადა, რომ დასავლეთ კორდოფანის შტატში გაანადგურა RSF-ის საჰაერო თავდაცვის სისტემა. არმიის წინსვლას, როგორც ჩანს, ხელი შეუწყო RSF-ის მომარაგების ხაზების შეფერხებამ ლიბიიდან კორდოფანის რეგიონში, რომელიც, გავრცელებული ინფორმაციით, სუდანის საზღვართან ახლოს მდებარე ეგვიპტური აეროდრომიდან გაშვებული თურქული დრონების სამიზნე გახდა. New York Times-ისა და Reuters-ის საინფორმაციო სააგენტოს გამოძიებებმა აჩვენა, რომ ბოლო ექვსი თვის განმავლობაში ეგვიპტე უფრო მეტად ჩაერთო ომში, შეშფოთებული RSF-ის წინსვლებით დარფურში. SPLM-N-ის მიერ ბოლო დროს განხორციელებულმა თავდასხმებმა ცისფერი ნილოსის შტატში, კორდოფანის სამხრეთ-აღმოსავლეთით, ასევე შეიძლება სუდანის ომი რეგიონულ კონფლიქტად აქციოს. ეს შტატი არის მიწის ვიწრო ზოლი, რომელიც ეთიოპიასა და სამხრეთ სუდანს შორისაა მოქცეული და სუდანის არმიამ ორივე მათგანი დაადანაშაულ...