ბრიუსელი — უკრაინის ფინანსურად გაჭირვებულმა მთავრობამ პარასკევს დილით მცირე შვება მიიღო მას შემდეგ, რაც საერთაშორისო სავალუტო ფონდმა (სსფ) ომით განადგურებულ ქვეყანას $8.1 მილიარდის ახალი სესხი დაუმტკიცა. სსფ სესხიდან დაახლოებით $1.5 მილიარდს დაუყოვნებლივ გამოყოფს, რადგან რუსეთის შემოჭრილი ძალების წინააღმდეგ წლების განმავლობაში ბრძოლის შემდეგ, კიევის ხაზინა აპრილში დაიცლება. „ჩვენთვის ძალიან მნიშვნელოვანია, რომ სრულმასშტაბიანი ომის მეხუთე წელს, ენერგეტიკულ სექტორზე სისტემური თავდასხმების ფონზე, უკრაინას აქვს პარტნიორებისგან გარანტირებული საერთაშორისო ფინანსური მხარდაჭერა და რესურსი სახელმწიფოს სტაბილური ფუნქციონირებისთვის,“ – დაწერა უკრაინის პრემიერ-მინისტრმა იულია სვირიდენკომ Facebook-ზე სსფ-ის განცხადების შემდეგ. საერთაშორისო კრედიტორი თავდაპირველად კიევის ფინანსური სტაბილურობის შესახებ მეტ გარანტიას ითხოვდა სესხის დამტკიცებამდე. ეს მოხდა მას შემდეგ, რაც გასული წლის ბოლოს ევროკავშირის ქვეყნების უმრავლესობა შეთანხმდა, რომ რუსეთის წინააღმდეგ უკრაინის გასაძლიერებლად €90 მილიარდის ერთობლივი ვალი აეღოთ. „მნიშვნელოვანი ეტაპია,“ – განუცხადა ჟურნალისტებს პარასკევს სსფ-ის მისიის ხელმძღვანელმა უკრაინაში, გევინ გრეიმ. თუმცა სსფ-ის ფულადი რეზერვი მცირეა. კიევის ბიუჯეტის დეფიციტი წელს $50 მილიარდს გადააჭარბებს, რაც ევროკავშირზე ზეწოლას ახდენს, რომ დაძლიოს უნგრეთთან დავა, რომელიც გადამწყვეტ ფინანსურ მხარდაჭერას ბლოკავს. ევროკავშირის დაგეგმილი €90 მილიარდის სესხი უკრაინას ამ ხარვეზის ამოვსებაში დაეხმარება. თუმცა უნგრეთი აბლოკინებს ფინანსურ პაკეტს იმ ბრალდებების ფონზე, რომ უკრაინა განზრახ აჭიანურებს დაზიანებული 4000-კილომეტრიანი „დრუჟბას“ ნავთობსადენის შეკეთებას, რომლითაც რუსული ნავთობის სასიცოცხლო მარაგი მიეწოდება უნგრეთს, პოლიტიკური მოტივით. უკრაინამ ეს ბრალდებები უარყო. ევროკომისიამ ასევე უმნიშვნელოდ მიიჩნია უნგრეთში დაუყოვნებელი ენერგეტიკული კრიზისის რისკი, რომელსაც შეუძლია 90 დღის მარაგის ნავთობი გამოიყენოს. ამასობაში, ბრიუსელის მაღალჩინოსნები ცდილობენ დავის მოგვარებას ისე, რომ არ შეუწყონ ხელი ანტი-ევროკავშირული პოლიტიკურ კამპანიას, რომელსაც უნგრეთის პრემიერ-მინისტრი ვიქტორ ორბანი აპრილში დაგეგმილი ეროვნული არჩევნების წინ აწარმოებს. უნგრელმა ლიდერმა არჩევნების წინ ანტიუკრაინული განწყობებიც გამოიყენა, რადგან მისი პოლიტიკური პარტია „ფიდესი“ გამოკითხვებში ოპოზიციურ „ტისას“ დიდი სხვაობით ჩამორჩება. დამარცხება ორბანის 16-წლიან მმართველობას დაასრულებს. ბრიუსელში ზოგიერთ დიპლომატს ეშინოდა, რომ ორბანის ვეტო სსფ-ის სესხსაც შეაფერხებდა. მსოფლიოს უკანასკნელი ინსტანციის კრედიტორი კიევის ფინანსური ჯანმრთელობის შესახებ მეტ გარანტიას მოითხოვდა სესხის გაცემამდე, მას შემდეგ რაც ოთხწლიანმა ომმა ქვეყნის ვალის ტვირთი ეკონომიკური წარმოების 108.7 პროცენტამდე გააორმაგა. ეს გარანტია თავდაპირველად დეკემბრის შუა რიცხვებში მოვიდა, როდესაც ევროკავშირის 24 ლიდერი შეთანხმდა, რომ €90 მილიარდის ერთობლივი ვალი აეღოთ უკრაინის რუსეთისგან თავდაცვის დასაფინანსებლად. კიევს თანხის დაფარვა მხოლოდ მას შემდეგ მოუწევს, რაც მოსკოვი ომს დაასრულებს და სამხედრო რეპარაციებს გადაიხდის – რაც ნაკლებად სავარაუდო სცენარია. თუ კრემლი უარს იტყვის, ევროკავშირს შეეძლო გამოეყენებინა ბლოკის მასშტაბით გაყინული რუსული სახელმწიფო აქტივების ნაღდი ფულადი ღირებულება საკუთარი თავისთვის დასაბრუნებლად. ეს ყველაფერი აზრს კარგავს, თუ ორბანი უარს იტყვის ვეტოს მოხსნაზე. თუმცა, ევროპული საბჭოს პრეზიდენტ ანტონიო კოშტასთან ბოლო მიმოწერები მიანიშნებს, რომ ორბანი ვეტოს მოხსნის, თუ ევროკავშირი შეაფასებს „დრუჟბას“ ნავთობსადენის დაზიანებას. ზოგიერთი დიპლომატის თქმით, უნგრელმა ლიდერმა შესაძლოა დათმოს, თუ ბრიუსელი დაამტკიცებს ბუდაპეშტის მოთხოვნას €16 მილიარდის თავდაცვის სესხზე. კომისიის იურისტები ევროკავშირის ხელშეკრულებებს სწავლობენ, რათა დაადგინონ, შეიძლება თუ არა იურიდიული ხარვეზის გამოყენება უნგრეთის ვეტოს გასაუქმებლად. ამას შეიძლება დრო დასჭირდეს – დრო, რომელიც კიევს არ აქვს. თუმცა, სსფ-ის წარმომადგენელმა გრეიმ უმნიშვნელოდ მიიჩნია უნგრეთის ვეტოსთან დაკავშირებული შიდა შეშფოთება. მან სამაგიეროდ მიუთითა კომისიის პრეზიდენტ ურსულა ფონ დერ ლაიენის ამ კვირაში მიცემულ დაპირებაზე, რომ უკრაინას თანხებს „ამა თუ იმ გზით“ მიაწვდიან. „ჩვენ ვხედავთ პოლიტიკურ ვალდებულებებს წინსვლისთვის“, – განაცხადა გრეიმ. „ჩვენთვის ნათელია, რომ სესხის წინსვლისთვის ტექნიკური სამუშაოები გრძელდება. ჩვენი მხრიდან, ეს გვაძლევს საკმარის ნდობას, რომ წინ წავიწიოთ.“ ეს სტატია განახლებულია. უნგრეთი უარს ამბობს გადამწყვეტი სესხის დამტკიცებაზე, სანამ კიევი რუსული ნავთობის მიწოდებას არ განაახლებს. ბუდაპეშტი მნიშვნელოვანი არჩევნების წინ ანტიუკრაინულ განწყობებს აღვივებს. თუმცა, ეს თანხა არ იქნება საკმარისი კიევის მზარდი საბიუჯეტო ხარვეზის შესავსებად. კიევს ეს ფული სჭირდება ქვეყნის ფუნქციონირებისა და მისი სამხედრო ძალების საბრძოლო მზადყოფნის შესანარჩუნებლად, რადგან რუსეთის შეჭრა მეხუთე წელს უახლოვდება.