განათლება
/
20.02.2026
სპეციალური საჭიროებების მქონე ბავშვთა მხარდაჭერის სისტემის რეფორმა: პირველი ჯგუფი, რომელსაც ცვლილებები შეეხება, უკვე დაწყებით სკოლაშია
დიდ ბრიტანეთში სპეციალური საგანმანათლებლო საჭიროებებისა და შეზღუდული შესაძლებლობების მქონე ბავშვთა (SEND) მხარდაჭერის სისტემის მასშტაბური რეფორმა იგეგმება. ცვლილებების ფარგლებში, ბავშვებს, რომლებსაც კანონით ეკუთვნით სპეციალური დახმარება, საშუალო სკოლაში გადასვლისას გადაფასება ჩაუტარდებათ. პირველი ჯგუფი, რომელსაც ეს ცვლილებები შეეხება, ამჟამად დაწყებითი სკოლის პირველ საფეხურზეა. რეფორმის მიზანია, გაუმჯობესდეს დახმარების ეფექტურობა, თუმცა კრიტიკოსები ღელავენ შესაძლო წინააღმდეგობასა და ხარჯების ზრდ
ბავშვებს, რომლებსაც კანონით ეკუთვნით სპეციალური საჭიროებების მხარდაჭერა, საშუალო სკოლაში გადასვლისას გადაფასება ჩაუტარდებათ. „გარდიანის“ ცნობით, პირველი ჯგუფი, რომელსაც ეს ცვლილებები შეეხება, ამჟამად დაწყებითი განათლების პირველ საფეხურზე (Key Stage 1) იმყოფება.
სპეციალური საგანმანათლებლო საჭიროებებისა და შეზღუდული შესაძლებლობების მქონე ბავშვთა (SEND) სისტემის სრული რეორგანიზაცია ორშაბათს გამოქვეყნდება „სკოლების თეთრ წიგნში“, რასაც, სავარაუდოდ, ლეიბორისტული პარტიის დეპუტატების მნიშვნელოვანი წინააღმდეგობა მოჰყვება.
ცვლილებები გაამკაცრებს იმ კრიტერიუმებს, რომლითაც ინგლისში ბავშვები მიიღებენ განათლების, ჯანდაცვისა და ზრუნვის გეგმას (EHCP), რაც კანონიერად ანიჭებს SEND-ის მქონე ბავშვებს მხარდაჭერის უფლებას. EHCP-ები განკუთვნილი იქნება ყველაზე მძიმე და კომპლექსური საჭიროებების მქონე ბავშვებისთვის, თუმცა ქვედა დონის საჭიროებების მქონე ბავშვებისთვის გათვალისწინებული ახალი გეგმები დამატებით მხარდაჭერასა და კანონიერ უფლებებს კვლავ უზრუნველყოფს.
შემოთავაზებული ახალი სისტემის მცოდნე წყაროების ცნობით, მშობლებს საჩივრების შეტანის კანონიერი გზები ექნებათ არსებული თანასწორობის კანონმდებლობის ფარგლებში და საარბიტრაჟო სასამართლოს მეშვეობით.
SEND სისტემის რეორგანიზაცია განიხილება, როგორც ყველაზე მაღალი რისკის მქონე პოლიტიკური ცვლილება, რაც მთავრობამ განახორციელა სოციალური კეთილდღეობის რეფორმის შემდეგ, როდესაც გეგმების მიტოვება მოუხდათ ლეიბორისტების უკანა რიგების დეპუტატების აჯანყების გამო.
განათლების მდივანი, ბრიჯიტ ფილიპსონი, ერთი წლის განმავლობაში ასობით დეპუტატთან ლობირებას ხელმძღვანელობდა, რომელთაგან ბევრმა გამოხატა მხარდაჭერა და აღიარება, რომ სისტემა ცვლილებას საჭიროებს. თუმცა, მთავრობაში ზოგიერთი შიშობს, რომ ლეიბორისტმა დეპუტატებმა შესაძლოა გეგმებს მომდევნო საპარლამენტო სესიაზე მხარი არ დაუჭირონ, თუკი მშობლების მხრიდან წინააღმდეგობის ძლიერი ტალღა წამოვა.
ფილიპსონმა განაცხადა, რომ SEND-ის მქონე ბავშვებს „ყოველთვის ექნებათ მხარდაჭერის კანონიერი უფლება“, ხოლო ლეიბორისტები „არა მხოლოდ დაიცავენ, არამედ გააუმჯობესებენ ამ მხარდაჭერას“.
წყაროების ცნობით, ძველი სისტემა მოშლილი იყო და, თუ კანონმდებლობა წარმატებული იქნება, მე-2 კლასის მოსწავლეებს, რომლებსაც ამჟამად EHCP აქვთ, სკოლები შეაფასებენ, რათა გადაწყვიტონ, სჭირდებათ თუ არა მათ EHCP-ზე დარჩენა, თუ მათი საჭიროებების დაკმაყოფილება შესაძლებელია „უფრო მოქნილი გზით“. ახალი სტილის EHCP-ები 2030 წლიდან დაინერგება.
გეგმების მცოდნე წყაროს თქმით, დამატებითი საჭიროებების მქონე ბავშვებს, მათ შორის აუტიზმის სპექტრის აშლილობის კატეგორიაში შემავალ და ADHD დიაგნოზის მქონე პირებს, მიეცემათ ინდივიდუალური მხარდაჭერის გეგმები, რომელთა მხარდაჭერასაც სკოლები განსაზღვრავენ და უზრუნველყოფენ „გამჭვირვალე, სანდო ეროვნული ჩარჩოს მიხედვით, რომელიც სათანადოდ იქნება დამოუკიდებლად დადასტურებული მტკიცებულებებზე დაფუძნებული ორგანიზაციის მიერ“.
სკოლებს გადაეცემათ დაკვეთის ბიუჯეტები სპეციალური საჭიროებების უზრუნველსაყოფად, მსგავსად NHS-ის (ჯანდაცვის ეროვნული სამსახური) ამჟამინდელი სისტემისა, რომელიც ბევრად უფრო დიდ როლს შეასრულებს სკოლებთან პარტნიორობაში იმის დასადგენად, თუ რა სახის მხარდაჭერაა საჭირო.
„EHCP-ებთან დაკავშირებული ერთ-ერთი პრობლემა ის არის, რომ მათი მოპოვება დიდ დროს მოითხოვს, ბევრი ადამიანი ელოდება მათ და მრავალი სახის მხარდაჭერა ისეთი რამაა, რისი გაკეთებაც სკოლას უკვე შეეძლო და უნდა გაეკეთებინა“, – განაცხადა ერთ-ერთმა წყარომ. „თუ სკოლებს ექნებათ შესაბამისი რესურსები, ეს საჭიროებები უფრო სწრაფად დაკმაყოფილდება.“ მათ განაცხადეს, რომ სპეციალურ სკოლაში მყოფი არც ერთი ბავშვი არ დაკარგავს ადგილს და მოსწავლეები EHCP-დან ახალ სისტემაზე – ახალი კანონიერი უფლებებით – არ გადავლენ, სანამ ეს სისტემა არ ამოქმედდება.
მაღალი საჭიროებების უზრუნველყოფის ხარჯები მკვეთრად გაიზარდა მას შემდეგ, რაც 2014 წელს მაიკლ გოვის მიერ შემუშავებული სისტემის ცვლილებები დაინერგა. ბოლო ათწლეულში SEND-ზე მთლიანმა დანახარჯებმა ორი მესამედით მოიმატა და წელიწადში 11 მილიარდ ფუნტს გადააჭარბა; გასულ წელს ადგილობრივმა საბჭოებმა 2 მილიარდ ფუნტზე მეტი მხოლოდ ტაქსებსა და სპეციალურ სკოლებში ტრანსპორტირებაზე დახარჯეს ადგილობრივი უზრუნველყოფის ნაკლებობის გამო. ამან ადგილობრივი ხელისუფლებები 6 მილიარდი ფუნტის ოდენობის ვალებში ჩააგდო.
ამ თვეში ადგილობრივი თვითმმართველობის ასოციაციამ განაცხადა, რომ ინგლისის ადგილობრივი ხელისუფლების ორგანოების ოთხი მეხუთედი გაკოტრების პირას აღმოჩნდებოდა სპეციალური საგანმანათლებლო საჭიროებების ხარჯების ზრდის გამო, თუ მთავრობა მნიშვნელოვან ცვლილებებს არ შემოიღებდა. კანცლერმა, რეიჩელ რივზმა, გასული წლის ბიუჯეტში განაცხადა, რომ სრულ პასუხისმგებლობას აიღებდა ამ ხარჯებზე.
ფილიპსონმა არაერთხელ განაცხადა, რომ SEND-ის ცვლილებები არ არის ხარჯების შემცირების ზომები, მან დეპუტატებსა და კამპანიის ჯგუფებს უთხრა, რომ სისტემის რეორგანიზაციას მაშინაც კი განახორციელებდა, ფინანსები პრობლემა რომ არ ყოფილიყო. მან საპარლამენტო ლეიბორისტულ პარტიას უთხრა, რომ „მორალურად არასწორია“ ბავშვების კერძო სპეციალურ სკოლებში მოთავსება, რომლებიც ხშირად არ ამართლებენ მოლოდინებს და „უზარმაზარ ხარჯებს“ აკისრებენ როგორც მათ, ისე გადასახადის გადამხდელებს.
ერთ-ერთმა წყარომ აღნიშნა: „ჩვენ არასდროს დაგვიხარჯავს ამდენი ფული სპეციალურ საჭიროებებზე, რამდენსაც დღეს ვხარჯავთ, თუმცა ამ ჯგუფის ბავშვების შედეგები 2014 წელზე უარესია.“
ცვლილებების მცოდნე პირების თქმით, „თეთრი წიგნი“ არ ისახავს მიზნად ამჟამინდელი 11 მილიარდი ფუნტის წლიური ხარჯების დაუყოვნებლივ შემცირებას, არამედ მიზნად ისახავს ხარჯების ექსპონენციალური ზრდის შეჩერებას. „ეს არ ეხება ფულის დაზოგვას, რეალურად ვსაუბრობთ იმაზე, თუ როგორ ვიცხოვროთ ამ ბიუჯეტის ფარგლებში“, – განაცხადა წყარომ.
განათლების დეპარტამენტის წარმომადგენელმა განაცხადა, რომ დეპარტამენტმა უკვე ჩადო 3 მილიარდი ფუნტი სპეციალიზებულ SEND ერთეულებში ადგილობრივ სახელმწიფო სკოლებში და 200 მილიონი ფუნტი SEND-ის მასწავლებლების გადამზადებაში. „სკოლების თეთრი წიგნი“ გააფართოებს ბავშვთა უფლებებს, უკეთესობისკენ შეცვლის მათ ცხოვრებას და დაასრულებს „ერთი ზომის სკოლის სისტემას, რომელმაც ძალიან ბევრი ბავშვი დააშორა მათთვის ღირსეულ შედეგებს“.
#პოლიტიკა
#განათლება
#ბავშვები
#დაფინანსება
#რეფორმა
#ბრიტანეთის მთავრობა
#სპეციალური საჭიროებები
#send სისტემა
#ehcp
წყარო: www.theguardian.com
გაზიარება