საერთაშორისო პოლიტიკა
/
14.02.2026
შვედეთის პრემიერ-მინისტრი: აშშ არ უნდა ერეოდეს ევროპულ დემოკრატიაში, ტრანსატლანტიკური ურთიერთობები „კრიზისშია“
შვედეთის პრემიერ-მინისტრი ულფ კრისტერსონი აცხადებს, რომ აშშ-ის ჩარევა ევროპულ დემოკრატიაში მიუღებელია, ვინაიდან ტრანსატლანტიკური ურთიერთობები „კრიზისშია“. ის მიანიშნებს დონალდ ტრამპის პრეზიდენტობის პერიოდის მოვლენებზე, განსაკუთრებით გრენლანდიის საკითხზე, რამაც ნდობა შეარყია. კრისტერსონის თქმით, ევროპელმა ლიდერებმა დაიცვეს თავიანთი ღირებულებები ტრამპის „აგრესიის“ პირისპირ, თუმცა აშშ-ის მიერ გამოყენებული ტონი ნდობას არ აშენებს. სტატიაში აღნიშნულია, რომ ტრამპის პოლიტიკური ხედვები ეწინააღმდეგება ევრ
ბრიუსელი — ზოგჯერ პოლიტიკოსების მიერ გაუცემელი პასუხები ყველაზე მეტად ამხელს სიმართლეს – მაგალითად, შესაძლებელია თუ არა, გრენლანდიის ბედზე მწვავე დაპირისპირების შემდეგ, ევროპელმა ლიდერმა დონალდ ტრამპს ენდოს. „მე ასეთ შეფასებებს არ ვაკეთებ“, – განაცხადა შვედეთის პრემიერ-მინისტრმა ულფ კრისტერსონმა POLITICO-სთან ინტერვიუში, როდესაც მას პირდაპირ ჰკითხეს, ენდობა თუ არა აშშ-ის პრეზიდენტს. „დისკუსია, რომელიც გვქონდა გრენლანდიასა და დანიაზე, ცუდი იყო“. თუმცა, მისი აზრით, ევროპელმა ლიდერებმა მიიღეს გადაწყვეტილება, „დადგომოდნენ“ თავიანთ ღირებულებებსა და ევროპულ მთლიანობას ტრამპის აგრესიის პირისპირ – და ამან იმუშავა. „ჩვენ დავიცავით ევროპული ინტერესები, დანიის ინტერესები, ისევე როგორც უფრო ფართო ევროპული ინტერესები. და ეს ძალიან მკაფიოდ გავაკეთეთ“.
კრისტერსონის კომენტარები ცხადყოფს იმ გრძელვადიან ზიანს, რომელიც მიადგა მრავალ ევროპულ მთავრობასა და აშშ-ს შორის ურთიერთობებს ტრამპის მოთხოვნების შემდეგ, რომ კუნძული შვედეთის მეზობელი დანიისთვის „მფლობელობიდან“ წაეღოთ. „ძალიან აშკარა მიზეზების გამო, ნდობას დარტყმა მიადგა, ეჭვგარეშეა“, – განაცხადა კრისტერსონმა ამ კვირაში, მიუნხენის უსაფრთხოების კონფერენციაზე გამგზავრებამდე ცოტა ხნით ადრე. „სულაც არ ვამბობ, რომ ის გამოუსწორებელია, და არც მგონია, რომ ასე იყოს, მაგრამ, რა თქმა უნდა, ამერიკელების მიერ ევროპელების, კანადელების, დანიის წინააღმდეგ გამოყენებული ტონი ნდობას არ აშენებს“.
აშკარაა, რომ აშშ-სა და ევროპულ ქვეყნებს შორის კონფლიქტმა ყველაზე მწვავე წერტილს მიაღწია 2026 წლის პირველ კვირებში, მაღალი ჩრდილოეთის 57 000 მცხოვრებით გაყინული ტერიტორიის ბედის გამო. თუმცა, დაძაბულობა იზრდებოდა მას შემდეგ, რაც ტრამპი ერთი წლით ადრე თეთრ სახლში დაბრუნდა, და ძირითადი მიზეზი გაცილებით ღრმაა, ვიდრე არქტიკის ყინული.
ტრამპის პოლიტიკური შეხედულებები ეწინააღმდეგება იმ ტრადიციულ გზას, რომლითაც ევროპელი ცენტრისტები ათწლეულების განმავლობაში მართავდნენ თავიანთ ქვეყნებს. მისი აგრესიული მცდელობა, გადააწყოს საერთაშორისო სავაჭრო შეთანხმებები ამერიკის სასარგებლოდ, ტარიფების თანმხლები ზვავით, და მისი თავდაჯერებული ძალისხმევა, აიძულოს უკრაინა სამშვიდობო შეთანხმებაზე (რუსეთთან სამომავლო შეთანხმებებზე საუბრისას), აძლიერებდა შეხედულებას, რომ ამერიკის ლიდერობა აღარ არის სანდო მოკავშირე ევროპისთვის.
შემდეგ, დეკემბერში, თეთრი სახლის ეროვნული უსაფრთხოების სტრატეგია გამოქვეყნდა. ეს დოკუმენტი შავ-თეთრად წარმოაჩენდა ვაშინგტონის უაღრესად კრიტიკულ ახალ მიდგომას ტრადიციული ტრანსატლანტიკური ურთიერთობების მიმართ. დოკუმენტში მოცემული იყო ფართომასშტაბიანი გეგმა აშშ-ის მთავრობისთვის, რომ ჩაერიოს და მხარი დაუჭიროს MAGA-სთან დაკავშირებულ „პატრიოტულ“ პარტიებს, რათა შეცვალოს ევროპული პოლიტიკის მიმართულება და გადაარჩინოს კონტინენტი მიგრაციისგან, რომელიც „ცივილიზაციურ წაშლას“ ემუქრება.
აშშ-ის ადმინისტრაციის მაღალჩინოსნები ასევე ჩაერივნენ გერმანიის, საფრანგეთის, დიდი ბრიტანეთისა და სხვა ქვეყნების პოლიტიკაში გასული წლის განმავლობაში. შემდეგ ტრამპმა POLITICO-სთან საეტაპო ინტერვიუში გაამყარა ეს მოსაზრება, რა დროსაც მან ევროპელი ლიდერები „სუსტებად“ მოიხსენია – და შვედეთი გამოყო, როგორც ქვეყანა, რომელიც აღარ არის უსაფრთხო იმიგრანტების ნაკადის გამო.
კრისტერსონი, ცენტრისტულ-მემარჯვენე ზომიერი პარტიის ლიდერი, სექტემბერში მომავალ არჩევნებში ეჯიბრება, სხვათა შორის, ჯიმი ოკესონის „შვედეთის დემოკრატებს“ – ნაციონალისტ პოპულისტებს, რომელთა პოპულარიზაციასა და მხარდაჭერას ტრამპის ადმინისტრაცია ცდილობს. „შვედეთში მსგავსი არაფერი გვინახავს, მაგრამ, რა თქმა უნდა, მე ნამდვილად არ მივესალმები რაიმე სახის ჩარევას“, – განაცხადა კრისტერსონმა. მიუხედავად იმისა, რომ დემოკრატიაში ყველას აქვს აზრის გამოთქმის უფლება, მან ხაზგასმით აღნიშნა, რომ არ მიაჩნია მიზანშეწონილად, რომ რომელიმე პოლიტიკური შეხედულების ლიდერი ჩაერიოს სხვა ქვეყნების არჩევნებში.
„შვედეთში გვაქვს ჩარევის თავიდან აცილების, ან სხვა ქვეყნების საშინაო არჩევნებზე აზრის გამოთქმის ტრადიცია“, – თქვა მან. „ჩვენ პატივს ვცემთ იმ ფაქტს, რომ ყველა ქვეყანაში, ყველა ამომრჩეველში, ყველა დემოკრატიაში – ეს მათი ხმაა“.
კრისტერსონმა განაცხადა, რომ რამდენიმე დღის წინ შვედეთში რვა სხვა პარტიის ლიდერთან შეხვედრა გამართა, რათა განეხილათ „შვედეთის საარჩევნო კამპანიაში არალეგიტიმური უცხოური ჩარევის რისკი“. მან განასხვავა „ლეგალური“ უცხოური კომენტარი „უკანონო“ რუსული გავლენის ქვეშ მყოფი მცდელობებისგან, ხმის მიცემის პროცესის ჩაშლის მიზნით, როგორც ეს ბოლო დროს მოლდოვას მსგავს ქვეყნებში იქნა დაფიქსირებული.
„ჩვენ გვყავს სააგენტოები, რომლებიც ამ აქტივობების გამოვლენას ცდილობენ, და ჩვენ ვიქნებით უკიდურესად ხმამაღალი და ღია, და დავადანაშაულებთ ქვეყნებს, რომლებიც ასეთ რაღაცებს ცდილობენ“, – თქვა მან.
კრისტერსონმა განაცხადა, რომ ნატო რჩება ევროპული უსაფრთხოების კრიტიკულ საფუძვლად. ალიანსის უახლეს წევრს, შვედეთს, სინანული არ გამოუთქვამს, მიუხედავად იმისა, რომ ტრამპი არც ისე გულწრფელად იყო ერთგული ორმხრივი თავდაცვის ათწლეულების პრინციპისადმი.
მისი თქმით, ევროკავშირმა უნდა გამოიკვლიოს, რა შეუძლია გააკეთოს ნატოს გასაძლიერებლად, მაგრამ გზაზე არ უნდა დაუდგეს. მან უარყო ევროკომისიის წინადადებები 100 000 ჯარისკაცისგან შემდგარი მუდმივი ევროკავშირის არმიისა და ევროპული უსაფრთხოების საბჭოს შესახებ, რომელშიც შევიდოდნენ დიდი ბრიტანეთი და ნორვეგია. „საკმაოდ ხშირად მესმის ხმები, ადამიანები გამოთქვამენ იდეებს ევროკავშირის შესახებ“, – დაასრულა მან.
#არჩევნები
#აშშ
#ევროკავშირი
#დონალდ ტრამპი
#პოლიტიკა
#ნატო
#ევროპა
#შვედეთი
#ულფ კრისტერსონი
#ტრანსატლანტიკური ურთიერთობები
#უცხოური ჩარევა
#გრენლანდია
წყარო: www.politico.eu
გაზიარება