საფრანგეთის 2026 წლის ბიუჯეტი საბოლოოდ დამტკიცდა ქვეყნის პარლამენტში, რამაც თვეების გაჭიანურებას ბოლო მოუღო. თუმცა, ზოგიერთისთვის, ეს კანონპროექტი პრეზიდენტ მაკრონის პრო-ბიზნეს პოლიტიკის დასასრულს ნიშნავს. თვეების დაძაბული მოლაპარაკებების შემდეგ, საფრანგეთის მთავრობამ საბოლოოდ შეძლო 2026 წლის ბიუჯეტის მიღება. თუმცა, ზოგიერთი მიიჩნევს, რომ ეს მიღწევა ზედმეტად ძვირი დაჯდა. საფრანგეთის წინა პრემიერ-მინისტრი, ფრანსუა ბაირო, გასული წლის სექტემბერში საკუთარი საბიუჯეტო გეგმების გამო თანამდებობიდან გაათავისუფლეს. ამ ბედის ასარიდებლად, მისმა მემკვიდრემ, სებასტიან ლეკორნუმ, ცენტრისტული პარტია „რენესანსიდან“, შეთანხმებას მიაღწია: სოციალისტური პარტია (PS) მას ჩუმ მხარდაჭერას აღუთქვამდა, სანაცვლოდ კი პროექტში რამდენიმე მემარცხენე ზომა შევიდოდა. პრემიერ-მინისტრის ცენტრისტულმა სამთავრობო კოალიციამ უმრავლესობა დაკარგა 2022 წლის საპარლამენტო არჩევნებში, ხოლო 2024 წლის ვადამდელ კენჭისყრაზე მისი ადგილების რაოდენობა კიდევ უფრო შემცირდა. ამის შემდეგ ლეკორნუს მთავრობამ გადარჩა ორჯერ უნდობლობის ვოტუმს მას შემდეგ, რაც პრემიერ-მინისტრმა სპეციალური კონსტიტუციური მექანიზმი გამოიყენა კანონპროექტის კენჭისყრის გარეშე გასატარებლად. „საფრანგეთს საბოლოოდ აქვს ბიუჯეტი“, – დაწერა ლეკორნუმ მოგვიანებით X პლატფორმაზე, აშკარა შვებით. ბიუჯეტის მიზანია საფრანგეთის სახელმწიფო დეფიციტის შემცირება გასული წლის მშპ-ს 5.4%-დან წელს 5%-მდე. თუმცა, გეგმა ვერ აღწევს ყოფილი პრემიერ-მინისტრის ბაიროს 4.6%-იან დეფიციტს და შესაძლოა საფრანგეთი გადაახვევინოს ევროკავშირის ვალდებულებიდან, რომლის მიხედვითაც დეფიციტი 2029 წლისთვის 3%-მდე უნდა შემცირდეს. ამავდროულად, ქვეყნის სახელმწიფო ვალი ახლა მშპ-ს 115%-ს აღემატება. მიუხედავად ამისა, ფილიპ კრეველისთვის, ეკონომისტისა და პარიზული ანალიტიკური ცენტრის „Cercle de L'Epargne“-ის ხელმძღვანელისთვის, ბიუჯეტის არსებობა თავისთავად კარგი ამბავია. „ეს იყო ყველაზე დაბალი საერთო მნიშვნელი პარლამენტში არსებული პოლიტიკური ფრაგმენტაციის გათვალისწინებით“, – განუცხადა მან DW-ს. „რა თქმა უნდა, მთავრობამ გაახანგრძლივა გადასახადების ზრდა ქვეყნის უმსხვილესი კომპანიებისთვის, რაც გასულ წელს ერთჯერადი უნდა ყოფილიყო, და უკან გადადო საწარმოო გადასახადების შემცირების გეგმები“, – აღნიშნა მან. კომპანიებს, რომელთა წლიური ბრუნვა 1.5 მილიარდ ევროს (1.7 მილიარდი დოლარი) აღემატება, კორპორაციული გადასახადი დაახლოებით 20%-ით გაეზრდებათ, ხოლო მათ, ვინც 3 მილიარდ ევროს გადააჭარბებს, 41%-იანი ზრდა ელოდებათ. „სოციალისტებმა ასევე მიაღწიეს იმას, რომ საგადასახადო სკალები ინფლაციაზე მოერგება, გაიზრდება დამატებითი გადასახადები დაბალშემოსავლიანი მუშაკებისთვის და შეჩერდება საპენსიო რეფორმა“, – აღნიშნა კრეველმა. რეფორმა, რომელიც პრეზიდენტ ემანუელ მაკრონის დღის წესრიგის ქვაკუთხედს წარმოადგენდა, მიზნად ისახავდა საპენსიო ასაკის 62-დან 64 წლამდე გაზრდას და 2023 წელს თვეების განმავლობაში პროტესტს იწვევდა. თუმცა, კრეველის აზრით, ეს ზომები არ ანულებს მაკრონის პრო-ბიზნეს მიღწევებს. „სოციალისტურმა პარტიამ ვერ შეძლო სუპერმდიდრებისთვის 2%-იანი გადასახადის შემოღება და ძალაში რჩება სხვა ზომები, მაგალითად, 30%-იანი საშემოსავლო გადასახადი საინვესტიციო შემოსავალზე“, – განმარტა მან. ან-სოფი ალსიფი, პარიზული საკონსულტაციო კომპანია BDO-ს მთავარი ეკონომისტი, იზიარებს ამ შეხედულებას. „მაკრონმა ვერ შეძლო დამატებითი პრო-ბიზნეს პოლიტიკის განხორციელება 2022 წელს ხელახლა არჩევის შემდეგ, მაგრამ ჩვენ კვლავ ვხედავთ ზოგიერთი ზომის დადებით გავლენას, მაგალითად, კორპორაციული გადასახადების შემცირებას, რომელიც მისი პირველი ვადის განმავლობაში განხორციელდა“, – განუცხადა მან DW-ს. ალსიფმა აღნიშნა, რომ უმუშევრობა 9%-ზე მეტიდან 8%-ზე დაბლა ჩამოვიდა, საფრანგეთი ექვსი წელია ზედიზედ ევროპაში პირველი მიმართულებაა პირდაპირი უცხოური ინვესტიციებისთვის და რომ მიმდინარეობს რეინდუსტრიალიზაცია. მან ბიუჯეტი „აუცილებელ კომპრომისად“ შეაფასა, დაამატა რა, რომ თავდაპირველი პროექტი ბევრად უფრო მემარცხენე იყო და მისი მიღებით ბაზრები დამშვიდდა, ფრანგული 10-წლიანი სახელმწიფო ობლიგაციების საპროცენტო განაკვეთები უკვე იკლებდა. „ოჯახები კვლავ დაიწყებენ ხარჯვას, ხოლო კომპანიები განახორციელებენ ინვესტიციებს და დამატებით პერსონალს დაასაქმებენ“, – აღნიშნა ეკონომისტმა. „უფრო მეტიც, ინვესტიციები სამი წლის განმავლობაში პირველად დადებით წვლილს შეიტანს ჩვენს ზრდაში, რომელიც წელს დაახლოებით 1%-ს მიაღწევს.“ ერიკ მოუმი, ლიონში დაფუძნებული სადაზღვევო კომპანია APRIL-ის ხელმძღვანელი, კმაყოფილია, რომ საფრანგეთს საბოლოოდ აქვს ბიუჯეტი, მაგრამ უკმაყოფილოა შედეგით – რომ აღარაფერი ვთქვათ პროცესზე. „გასული რამდენიმე თვე იყო სავალალო სანახაობა და საფრანგეთი კატასტროფულ შუქზე წარმოაჩინა“, – განუცხადა მან DW-ს. სწორედ ამიტომ, მოუმმა და მცირე და საშუალო კომპანიების 2000-მა სხვა მფლობელმა ნოემბერში, საბიუჯეტო დისკუსიების კულმინაციის დროს, დააარსეს მოძრაობა „Trop, c'est trop“ (კმარა). „საფრანგეთმა შეაჩერა აუცილებელი საპენსიო რეფორმა, შეინარჩუნა მაღალი კორპორაციული გადასახადები და კიდევ უფრო გაზარდა სახელმწიფო ხარჯები, მიუხედავად იმისა, რომ ჩვენი საჯარო ხარჯების თანაფარდობა უკვე მშპ-ს 57%-ს შეადგენს – ეს უბრალოდ არამდგრადია“, – განაცხადა მოუმმა და დაამატა, რომ ეს კომპანიებს ინვესტიციებისკენ ნაკლებად უბიძგებს. მარკ ტუატისთვის, ისრაელში დაფუძნებული საინვესტიციო კომპანია eToro-ს ეკონომიკური მრჩეველისთვის, 2026 წლის ბიუჯეტი მთავრობის პრო-ბიზნეს მიდგომის საბოლოო დამარცხებაა. „დამატებითი გადასახადი ჩვენს 300 უმსხვილეს კომპანიაზე გავლენას მოახდენს მათ 8.1 მილიონ თანამშრომელზე, ასევე მათ მრავალრიცხოვან მომწოდებლებზე. ეს კომპანიები შეამცირებენ ინვესტიციებს და მასობრივად დაითხოვენ ხალხს“, – განუცხადა DW-ს ეკონომისტმა, რომელიც მართავს YouTube არხს MarcTouatiTV. მან თქვა, რომ მაკრონის პოლიტიკა თავიდანვე ნაკლებად შეიძლება შეფასდეს, როგორც „მიწოდების მხარის“ პოლიტიკა, რადგან ეს მოითხოვდა კორპორაციული გადასახადების და სახელმწიფო ხარჯების შემცირებას.