მსოფლიო ლიდერების შეფასებით, საერთო სტრუქტურები, რომლებიც წლების განმავლობაში გლობალური თანამშრომლობის საფუძველს წარმოადგენდა, ინგრევა. შესაძლებელია თუ არა საერთაშორისო წესებზე დაფუძნებული წესრიგის გადარჩენა და როგორი შეიძლება იყოს მომავალი მის გარეშე? მარკო რუბიო მას „ზედმეტად გამოყენებულ ტერმინად“ მიიჩნევს, ფრიდრიხ მერცის აზრით კი, ის „აღარ არსებობს“. თუმცა, მიუხედავად იმისა, რომ აშშ-ის სახელმწიფო მდივანი და გერმანიის კანცლერი შესაძლოა არ ენდობოდნენ წესებზე დაფუძნებული საერთაშორისო წესრიგის რელევანტურობას, ეს კონცეფცია — და მისი პოტენციური კოლაფსი — ბოლო დროს გლობალური გეოპოლიტიკის წინა პლანზე აღმოჩნდა. ეს ფრაზა გლობალური ყურადღების ცენტრში იანვარში მოექცა, კანადის პრემიერ-მინისტრ მარკ კარნის იშვიათი გამოსვლის შემდეგ, რომელშიც მსოფლიო ლიდერმა პირდაპირ ისაუბრა ხშირად გაუჟღერებელ კონცეფციაზე. „ვიცოდით, რომ წესებზე დაფუძნებული საერთაშორისო წესრიგის ისტორია ნაწილობრივ ყალბი იყო, რომ უძლიერესები თავს გათავისუფლებდნენ, როცა ეს მათთვის მოსახერხებელი იქნებოდა, რომ სავაჭრო წესები ასიმეტრიულად აღსრულდებოდა და ვიცოდით, რომ საერთაშორისო სამართალი განსხვავებული სიმკაცრით გამოიყენებოდა, ბრალდებულის ან მსხვერპლის იდენტობიდან გამომდინარე“, — თქვა მან. „შეწყვიტეთ წესებზე დაფუძნებული საერთაშორისო წესრიგის მოხსენიება ისე, თითქოს ის კვლავ ისე ფუნქციონირებს, როგორც რეკლამირებულია.“ ზოგადად, ეს ფრაზა აღნიშნავს მრავალმხრივი კანონების, შეთანხმებების, პრინციპებისა და ინსტიტუტების სისტემას, რომელიც მიზნად ისახავს სახელმწიფოებს შორის ურთიერთობების ლიბერალური ხაზით მართვას. „ეს ტერმინი ცვლის იმას, რასაც ადრე ლიბერალურ საერთაშორისო წესრიგს უწოდებდნენ“, — განუცხადა DW-ს პროფესორმა სტეფან ვოლფმა, საგარეო პოლიტიკის ცენტრის ანალიტიკური ცენტრის უფროსმა მკვლევარმა. „ორივე აღწერდა ამერიკის ხელმძღვანელობით მეორე მსოფლიო ომის დასრულების შემდეგ შემუშავებულ სისტემას, რომლის ძირითადი საყრდენები გაერო და ბრეტონ-ვუდსის ინსტიტუტები იყო.“ ბრეტონ-ვუდსის სისტემა არის ფინანსური წესების ერთობლიობა, რომელიც ქვეყნებს შორის შეთანხმდა და უზრუნველყოფს თითოეული ერის ვალუტის აშშ დოლარში კონვერტირებას, ასევე დოლარის ოქროს ზოდებში კონვერტირებას საერთაშორისო ფინანსური ინსტიტუტებისთვის, როგორიცაა საერთაშორისო სავალუტო ფონდი. თუმცა, ბოლო დროს გლობალურად მიმდინარე სატარიფო ომებისა და გაეროს რელევანტურობის ეჭვქვეშ დაყენების ფონზე, შეთანხმებული საერთაშორისო წესების კონცეფციის საფუძვლები ისტორიაში არასდროს ყოფილა ასე შერყეული. მიუხედავად იმისა, რომ რუბიომ, მიუნხენის უსაფრთხოების კონფერენციაზე იმავე გამოსვლაში, განაცხადა, რომ გაეროს „უზარმაზარი პოტენციალი აქვს, იყოს სიკეთის ინსტრუმენტი მსოფლიოში“, მან მაშინვე დაამატა, რომ „ჩვენს წინაშე არსებულ ყველაზე გადაუდებელ საკითხებზე, მას პასუხები არ აქვს და პრაქტიკულად არანაირი როლი არ უთამაშია.“ აშშ ასევე ცდილობდა ალტერნატიული გლობალური სტრუქტურების შექმნას, როგორიცაა დონალდ ტრამპის ხელმძღვანელობით შექმნილი მშვიდობის საბჭო. იმის გათვალისწინებით, რომ მას აშშ უძღვებოდა, წესებზე დაფუძნებული საერთაშორისო წესრიგი სრულად არასდროს მიუღიათ ისეთ სახელმწიფოებს, როგორიცაა ირანი ან რუსეთი, რომლებიც ძალიან განსხვავებულ კონვენციებს მისდევენ. „მმართველობა ამერიკის — ეს არის ცნობილი წესებზე დაფუძნებული წესრიგის არსი“, — განაცხადა რუსეთის საგარეო საქმეთა მინისტრმა სერგეი ლავროვმა გასულ წელს. მაგრამ, ვოლფის თქმით, „მისი ძირითადი ნაწილები ფართოდ არის მიღებული, როგორც სასარგებლო პარამეტრები, რომლის ფარგლებშიც სახელმწიფოებმა უნდა წარმართონ თავიანთი საგარეო საქმეები.“ პოლიტოლოგმა დაამატა, რომ მიუხედავად იმისა, რომ დასავლური სამყარო მის არქიტექტორად ითვლება, სისტემამ სარგებელი არამარტო დასავლურ სახელმწიფოებს მოუტანა. „ხალხთა თვითგამორკვევის პრინციპი, გაეროს წესდებაში გათვალისწინებული, დეკოლონიზაციისთვის გადამწყვეტი იყო“, — განმარტა მან. „სუვერენიტეტისა და ტერიტორიული მთლიანობის პრინციპებმა უზრუნველყო 1945 წლის შემდეგ შექმნილი ახალი სახელმწიფოების თანაბარი სტატუსი (თუმცა არა თანაბარი შესაძლებლობები), მათ შორის მრავალი გლობალურ სამხრეთში.“ თუ მისი ბუნებრივი მხარდამჭერები, როგორიცაა მერცი და კარნი, მზად არიან საჯაროდ მისი ნეკროლოგი დაწერონ, ის საუკეთესო შემთხვევაში, თავის ბოლო ფეხებზე დგას. ტრამპის მეორე პრეზიდენტობის დროს აშშ-მ დატოვა უამრავი საერთაშორისო ორგანიზაცია, როგორც გაეროს ფარგლებში, ისე მის გარეთ. ეს მოიცავს შეთანხმებებს კლიმატის, ჯანმრთელობის, ვაჭრობისა და ენერგეტიკის შესახებ. ვინაიდან აშშ-ის საგარეო პოლიტიკა სულ უფრო უარყოფს ძველ წესრიგს და აშშ-ევროპის ურთიერთობები დაძაბულია, ვოლფმა განაცხადა, რომ რთულია წესებზე დაფუძნებული საერთაშორისო წესრიგის ჯანსაღად მიჩნევა. „ის, რა თქმა უნდა, სერიოზულად დაზიანდა, მაგრამ ეს იყო არჩევანი, განსაკუთრებით რუსეთის პრეზიდენტ ვლადიმერ პუტინისა და აშშ-ის ტრამპის დროს“, — თქვა მან. ეს არის საკითხი, რომელიც ახლა მსოფლიო სცენაზე თამაშდება, სადაც პუტინი და ტრამპი მთავარი მოქმედი პირები არიან. ვოლფმა თქვა, რომ ახალი სტრუქტურის დამკვიდრებას დრო დასჭირდება და რომ წესები, თუმცა განსხვავებული, კვლავ აუცილებელი იქნება. „თუ ამჟამინდელი ტენდენციები გაგრძელდება, ეს იქნება გაცილებით ნაკლებად ლიბერალური წესრიგი, წესრიგი, რომელიც ნაკლებად ყურადღებიანი იქნება მარგინალური და მოწყვლადი ჯგუფების საჭიროებების მიმართ, და წესრიგი, რომელიც უფრო მიდრეკილი იქნება კონფლიქტისკენ, მათ შორის ძალადობრივი კონფლიქტისკენ სახელმწიფოებში და სახელმწიფოებს შორის. ამ უკანასკნელს უკვე ვხედავთ და რამდენიმე წელია ვხედავთ, რაც ასევე ძველსა და ჯერ კიდევ გაჩენილ ახალ წესრიგს შორის გარდამავალი პერიოდის მახასიათებელია“, — თქვა მან. ვოლფი მიიჩნევს, რომ ჩვენ ამჟამად