როგორ შეცვალა ომმა რუსეთი ოთხი წლის თავზე: მაღალი მხარდაჭერა და ცვალებადი რეალობა

უფლებების შეზღუდვიდან დაწყებული, ბაზარზე არჩევანის შემცირებამდე, ომმა თავისი ზარალი დაატყო. მიუხედავად ამისა, მის მიმართ მხარდაჭერა კვლავ მაღალია. „ალ-ჯაზირა“ ესაუბრა რუსეთში მცხოვრებ მოქალაქეებსა და საზღვარგარეთ მყოფ რუსებს. დაახლოებით ოთხი წლის წინ, რუსეთის პრეზიდენტმა ვლადიმერ პუტინმა ეროვნულ ტელევიზიაში განაცხადა, რომ ქვეყნის შეიარაღებულმა ძალებმა უკრაინაში სრულმასშტაბიანი შეჭრა დაიწყეს. ომი, რომელიც ოფიციალური ევფემიზმით „სპეციალური სამხედრო ოპერაციის“ (სსო) სახელით არის ცნობილი, დღესდღეობით უფრო დიდხანს გრძელდება, ვიდრე რუსეთის მონაწილეობა მეორე მსოფლიო ომში 1941-1945 წლებში. რუსი სამხედროების საბრძოლო დანაკარგები, რაც BBC-მ და დამოუკიდებელმა რუსულმა მედია-გამოცემა „მედიაზონამ“ დაადასტურეს, ამჟამად 186 000-ს აღემატება – ეს თითქმის 13-ჯერ მეტია წითელი არმიის დანაკარგებზე 1980-იან წლებში ავღანეთის ომის განმავლობაში, რომელიც ათწლეულის მანძილზე გრძელდებოდა და მოიცავდა ჯარისკაცებს მთელი საბჭოთა კავშირიდან. მაგრამ მაშინ, როდესაც მილიონობით უკრაინელმა ლტოლვილმა დატოვა ქვეყანა, ხოლო დარჩენილები მკაცრ ზამთარს უმკლავდებიან რუსული რაკეტების მიერ ქვეყნის ენერგეტიკული ინფრასტრუქტურის განადგურების ფონზე, როგორ შეცვალა გასულმა ოთხმა წელმა თავად რუსეთი? „ალ-ჯაზირა“ ესაუბრა ქვეყნის შიგნით და მის ფარგლებს გარეთ მყოფ ადამიანებს, რათა გაერკვია, როგორ შეიცვალა ცხოვრება 2022 წლის 24 თებერვლის შემდეგ. დასავლეთ რუსეთის უკრაინის მოსაზღვრე ტერიტორიები, როგორიცაა კურსკისა და ბელგოროდის ოლქები, უკრაინული ძალების საარტილერიო დაბომბვის, დრონების თავდასხმებისა და სახმელეთო შეჭრის სამიზნე გახდა, ამასთან, კურსკის ნაწილი დროებით უკრაინის კონტროლის ქვეშ მოექცა. „ერთი წლის წინ, როდესაც უკრაინული ძალები ჯერ კიდევ ამ რეგიონში იმყოფებოდნენ, დღეში რამდენჯერმე ხდებოდა თავდასხმები“, – განაცხადა 25 წლის ბენ ჰიგინბოტომმა, რომელიც უფრო ცნობილია როგორც იუთუბერი „ბენი ბრიტანელი“. ის კურსკში რუს მეუღლესთან ერთად 2021 წელს გადავიდა საცხოვრებლად. „ვფიქრობ, ხალხს შეიძლება გაუკვირდეს, რამდენად შეეჩვივნენ ამას ადგილობრივები, მეც მათ შორის. არავინ გარბოდა თავშესაფრებში ყოველი დარტყმის შემდეგ. სხვა შემთხვევაში, ცხოვრებას ვერასოდეს შეძლებდი. მუდამ იქ იქნებოდი.“ ადგილობრივი საინფორმაციო საიტის Fonar.tv-ის ცნობით, ომის დაწყებიდან ბელგოროდის რეგიონზე უკრაინის თავდასხმების შედეგად სულ მცირე 458 მშვიდობიანი მოქალაქე დაიღუპა. თუმცა, მსხვილმა მეტროპოლიტენებმა, როგორიცაა მოსკოვი და სანკტ-პეტერბურგი, ომი თითქმის ვერ იგრძნეს, მაშინ როდესაც უკრაინის დასავლელი მოკავშირეების მიერ დაწესებული სანქციები მხოლოდ უმნიშვნელო უხერხულობას წარმოადგენს. „ძალიან ძვირია. შოკში ვარ“, – თქვა ანდრეიმ, 30 წლის მოსკოველმა. „ზუსტად ისევეა, როგორც ევროპაში – იქაც ყველა ფასებზე წუწუნებს. თუნდაც მხოლოდ ლუდი, სიგარეტი და შოკოლადი იყიდო, მაინც მინიმუმ 1000 რუბლს [13 დოლარი] დახარჯავ მაღაზიაში. თუმცა მოსკოვში ადამიანების მსყიდველობითი უნარი აშკარად დიდად არ შემცირებულა. ბავშვები სუპერმარკეტების კაფეებში რიგებში დგანან. მთელი ქალაქი სავსეა ტაქსის მძღოლებითა და უსასრულო რაოდენობის მიტანის სერვისის მძღოლებით.“ ზოგი რამ შეიცვალა. „ძალიან პრობლემური გახდა ზოგიერთი ბრენდის მოძებნა, რომლებსაც ადრე ყიდულობდი“, – განაცხადა კირილ F-მა, 39 წლის ფოტოგრაფმა სანკტ-პეტერბურგიდან, რომელმაც მოითხოვა, რომ მისი სრული სახელი არ გამჟღავნებულიყო. „მათი პოვნა გადამყიდველებთან შეიძლება, მაგრამ ისინი გაძვირდა და მაღაზიებში აღარ იყიდება“, – თქვა მან. მისი თქმით, ზოგიერთი სამხრეთკორეული ბრენდი რუსეთში დაბრუნდა. LG-ის სარეცხი მანქანები და მაცივრები ახლა კვლავ ხელმისაწვდომია. ჩინური ბრენდებიც ხელმისაწვდომია, მაგრამ ისინი „ისეთივე კარგი ხარისხის არ არის, როგორც ტექნიკა, რომელსაც ადრე გერმანიიდან ან პოლონეთიდან ვიღებდით“, – განაცხადა კირილმა. დასავლური სანქციების გამო საზღვარგარეთ გადახდის შეზღუდვების გვერდის ავლით, მაგალითად, აპლიკაციებთან დაკავშირებით, კირილმა ყირგიზეთში გახსნა საბანკო ანგარიში. მისი თქმით, ეს გადაულახავი დაბრკოლება კი არა, უბრალო გაღიზიანებაა. თუმცა კირილი ნაკლებად ოპტიმისტურადაა განწყობილი საკუთარი მთავრობის მიერ დაწესებული შეზღუდვების მიმართ. 2022 წლიდან კრემლმა მკაცრი კანონები შემოიღო, რომლებიც აჯარიმებს იმას, რასაც ის შეჭრის შესახებ „ყალბ ამბებს“ უწოდებს. გარდა ამისა, ხელისუფლებამ დაბლოკა სოციალური მედიის პლატფორმები, როგორიცაა Instagram და Facebook, და გაართულა WhatsApp-ის, Telegram-ისა და YouTube-ის გამოყენება, სახელმწიფო მხარდაჭერით ალტერნატივების, როგორიცაა RuTube და შეტყობინებების აპლიკაცია Max-ის, პოპულარიზაციის მიზნით. „თავიდან Facebook-ის გამოყენება აგვეკრძალა, მაგრამ მას ცოტა ადამიანი იყენებდა და მათ უბრალოდ VPN-ები დააყენეს, შემდეგ კი YouTube აიკრძალა“, – იხსენებს კირილი. „ჩვეულებრივი მოქალაქეებისთვის ეს ბლოკირება უბრალოდ აუარესებს ცხოვრებას. სულ ესაა. ახალგაზრდები ამას თავიანთი პირადი ცხოვრების დარღვევად აღიქვამენ და სახელმწიფოს სიძულვილით გაიზრდებიან.“ საზოგადოებრივი აზრის გამოკითხვები მუდმივად აჩვენებს, რომ ომს საზოგადოებაში ფართო მხარდაჭერა აქვს, თუმცა ანალიტიკოსებმა გააფრთხილეს, რომ ანტისაომარი განწყობის კრიმინალიზების კანონები ართულებს ამ გამოკითხვების სიზუსტის შეფასებას. რუსეთის სამხრეთ-დასავლეთით მდებარე სარატოვიდან 30 წლის ვლადისლავის ძმა ერთი თვის წინ რუსეთის შეიარაღებულ ძალებში დრონის პილოტად ჩაირიცხა. რუსული სამხედრო ძალები ახლა უამრავ ახალწვეულს იზიდავს გულუხვი ანაზღაურების პაკეტებით, ნაცვლად წვევამდელებზე დამოკიდებულებისა. „თავიდან მეგონა [ომი] არასწორი იყო, რა „დენაციფიკაციაზე“ ლაპარაკობთ?“, – უთხრა ვლადისლავმა „ალ-ჯაზირას“ Telegram-ის საშუალებით, სანამ ნაჩქარევად წაშლიდა თავის შეტყობინებებს. კრემლმა უკრაინის ხელმძღვანელობა პრეზიდენტ ვოლოდიმირ ზელენსკის მეთაურობით პრონაცისტურად შეაფასა და დაჟინებით მოითხოვა, რომ მისი სამხედრო ოპერაცია უკრაინის „დენაციფიკაციის“ სურვილით არის განპირობებული. „მაგრამ შემდეგ უკრაინულმა მხარემ დაიწყო სვასტიკის, SS-ის თავის ქალების ფოტოების გამოქვეყნება...