ყოფილი პარტნიორის სოციალურ ქსელებში ნახვა უვნებლად გვეჩვენება. მაგრამ კვლევები აჩვენებს, რომ განმეორებითმა შემოწმებამ შეიძლება გააძლიეროს გულისტკივილი, გაახანგრძლივოს მონატრება და შეანელოს ემოციური აღდგენა. ეს არის ერთ-ერთი ყველაზე უნივერსალური იმპულსი განშორების შემდეგ. ურთიერთობა სრულდება, ტელეფონი ხელში გვაქვს და თითქმის გაუცნობიერებლად ვამოწმებთ ყოფილი პარტნიორის სოციალურ ქსელს. ვისთან ერთად არიან? როგორ არიან? შეძლეს წინსვლა? ბევრი ადამიანისთვის ეს უვნებელიც კი ჩანს — ან თუნდაც სასარგებლო — ინფორმაციის მიღების, დასკვნების გამოტანის, ემოციური შოკის შემდეგ საკუთარი თავის დამშვიდების გზაა. თუმცა, ბოლო ათწლეულის განმავლობაში, ფსიქოლოგიურმა კვლევებმა ნაკლებად დამამშვიდებელი სურათი წარმოაჩინა: ყოფილი პარტნიორის სოციალური ქსელის განმეორებითი შემოწმება არ ამსუბუქებს გულისტკივილს. სინამდვილეში, ის ხშირად აცოცხლებს მას. „ყოფილი პარტნიორის ონლაინ ძიებით — აძლიერებთ ტვინის იმ კავშირებს, რომლებიც სინამდვილეში უნდა ეცადოთ, რომ გაასუსტოთ“, — ამბობს ჯოან დავილა, კლინიკური ფსიქოლოგი სტოუნი ბრუკის უნივერსიტეტიდან (ნიუ-იორკი, აშშ). კვლევები კიბერფსიქოლოგიისა და ადამიანის ქცევის სფეროში, როგორც წესი, უკავშირებს სოციალურ ქსელებში „ყოფილი პარტნიორის მონიტორინგს“ განშორების შემდეგ ემოციურ აღდგენის გაუარესებას, მათ შორის გაძლიერებულ სტრესს, მონატრებას და ნაკლებ პიროვნულ ზრდას. „ეს დასკვნები მიანიშნებს, რომ ინდივიდებმა ჯერ კიდევ ვერ მოუშვეს ხელი წარსულს“, — განაცხადა მიშელ დრუინმა, ფსიქოლოგიის პროფესორმა პერდუს უნივერსიტეტიდან (ფორტ-უეინი, ინდიანა, აშშ). „ეს აფერხებს აღდგენას და ზრდის ემოციურ ტრავმას, ანუ კავშირს ყოფილ პარტნიორთან.“ მიუხედავად იმისა, რომ ემოციური ტკივილი გვამოძრავებს, რომ სოციალურ ქსელში ყოფილი პარტნიორი შევამოწმოთ, ამის გაკეთება ტკივილს ცოცხლად ტოვებს. თუმცა, ამის თავიდან აცილება რთულია, რადგან ადამიანები ინფორმაციის ძიებისკენ არიან მიდრეკილნი, განშორება კი ინფორმაციულ ვაკუუმს ქმნის. „ინტერნეტი რთულია ინფორმაციის მაძიებლებისთვის“, — თქვა დრუინმა. „ჩვენ შეგვიძლია მოვიძიოთ ყველაფერი, რაც გვინდა — „როგორ არის ყოფილი პარტნიორი? შეძლო თუ არა წინსვლა?“ ჩვენ გვინდა ეს ინფორმაცია, თქვა დრუინმა, მაგრამ მისი მიღება გვიძნელებს წინსვლას.“ განშორების შემდეგ ტვინის „მიჯაჭვულობის სისტემა“ აქტიურდება. ეს ხდება „როდესაც თავს დაუცველად ვგრძნობთ“, — თქვა დავილამ. „ონლაინ ძიება შეიძლება მიჯაჭვულობის ქცევად აღვიქვათ“, განსაკუთრებით იმ ადამიანებში, რომლებიც მიტოვებულნი არიან. ყოფილი პარტნიორის პროფილის შემოწმება ჰგავს ნაცნობი ნივთის ან ადამიანისკენ მიწვდომას, როდესაც თავს მარტოდ და დაუცველად გრძნობთ. ამან შესაძლოა დროებითი შვება მოგანიჭოთ, მაგრამ ნაკლებად სავარაუდოა, რომ დაგეხმაროთ ფუნდამენტური ემოციური ტკივილის დაძლევაში. სოციალური მედია იყენებს ტვინის ჯილდოს სისტემებს. „ხედავთ რაღაც ახალს და ეს იწყებს დოფამინის უკუკავშირის მარყუჟს. გრძნობთ, რომ ცოტათი აკონტროლებთ სიტუაციას“, — თქვა დრუინმა. ეს შეიძლება იყოს ახალი ფოტო, ახალი მონიშნული ლოკაცია ან გაუგებარი წარწერა — ის ტვინს აძლევს მოკლევადიან აქტიურობისა და „ცოდნის“ განცდას. მაგრამ უკონტროლოდ დატოვების შემთხვევაში, ეს შეიძლება ჰგავდეს შფოთვითი და ობსესიურ-კომპულსიური აშლილობის მქონე ადამიანების ქცევას. „ამოწმებენ და თავს უკეთ გრძნობენ“, — თქვა დავილამ. „შემდეგ კი, როდესაც კვლავ იგივეს გრძნობენ, ისევ შემოწმება უნდათ.“ ასეთ ციკლში მოხვედრამ შეიძლება ხელი შეუშალოს ადამიანებს საკუთარი ემოციების გადამუშავებაში. სტრესის ქვეშ, ადამიანებს შეუძლიათ მოვლენების თვითდამაზიანებელი გზით ინტერპრეტაცია, რაც მონატრებას აძლიერებს განკურნების ნაცვლად, — თქვა დავილამ. ურთიერთობები იშვიათად სრულდება მოწესრიგებულად, განსაკუთრებით სოციალურ ქსელებში, სადაც პირადი ისტორიები შეიძლება სამუდამოდ დაუსრულებელი დარჩეს. ამიტომ, პირველი, რაც უნდა სცადოთ, არის ამ ამბის დასრულება საკუთარი თავისთვის: მოერიდეთ ყოფილი პარტნიორის მონიტორინგს. ნუ განაგრძობთ მათი სოციალური ქსელის შემოწმებას და მიეცით საშუალება თქვენს ძველ ემოციურ კავშირებს ბუნებრივად შესუსტდეს. ან სულაც მოერიდეთ სოციალურ მედიას: დრუინი გვირჩევს დროებით ციფრულ საზღვრებს. „ყველა კვლევა მიუთითებს, რომ თუ სოციალურ ქსელებს 30 დღით მოშორდებით, ეს დეტოქსის მსგავსი იქნება“, — თქვა მან. შემდეგ სცადეთ რაიმე სრულიად განსხვავებული: „ივარჯიშეთ, გაისეირნეთ, დაურეკეთ მეგობარს“, — თქვა დავილამ. აქტიურმა გადამისამართებამ შეიძლება ხელი შეუწყოს სტრესის რეგულირებას. და „გადააფორმეთ“ დანაკარგი. „თუ დაშორდით, ეს ნიშნავს, რომ ეს ურთიერთობა თქვენთვის სწორი არ იყო“, — თქვა დავილამ. განშორება, მისი თქმით, არ არის მხოლოდ დასასრული – ეს არის „შესაძლებლობა ჯანსაღ ურთიერთობაში ყოფნისთვის“.