ფაქტ-ჩეკი: რობოტი ჯარი ჩინეთიდან – რეალობა თუ ხელოვნური ინტელექტი?

ვიდეოები, რომლებიც მიანიშნებენ, რომ ჩინეთმა შესაძლოა რობოტი ჯარი ააშენოს, სამეცნიერო ფანტასტიკას ჰგავს, თუმცა სოციალური მედია ამტკიცებს, რომ ეს რეალობაა. DW Fact Check იძიებს. ათამდე ჰუმანოიდი რობოტი თოვლიან მთათა სისტემის ფონზე დგას. მათ ხელში ავტომატები უჭირავთ და საცეცხლე მოედანზე დარბიან, დაიჩოქებენ სამიზნეების დასაზუსტებლად და მჭიდებს ცვლიან, შემდეგ კი დაბრკოლებების ზოლს გადიან. 48-წამიანი ვიდეოს ეს სცენები, რომელიც ამჟამად სოციალურ ქსელებში ვრცელდება, სავარაუდოდ, ჩინეთშია გადაღებული, უკანა ფონზე აღმართული ქვეყნის დროშით. მაგრამ რამდენად რეალურია ეს? **მტკიცება:** „ჩინეთმა ტერმინატორის მსგავსი რობოტების მონაწილეობით სროლის წვრთნების ვიდეო გამოაქვეყნა,“ - ნათქვამია X-ზე გამოქვეყნებულ პოსტში, რომელიც 375 000-ჯერ ნახეს. კიდევ ერთი პოსტი აცხადებს: „ჩინეთმა 10 000-ზე მეტი რობოტი ჯარისკაცი განათავსა, რაც შეამცირებს ადამიანურ დანაკარგებს ჩინეთ-ტაივანის ომის დაწყების შემთხვევაში 2027 წელს.“ სხვა პოსტები ვიდეოს მოიხსენიებენ, როგორც „Unitree Robotics-ის რობოტების სროლის ტესტს“, მათ შორის X-ზე განთავსებული პოსტი, რომელსაც 1.5 მილიონზე მეტი ნახვა აქვს. ვიდეო მსგავსი მტკიცებებით გავრცელდა მრავალ სხვა ენაზეც, მათ შორის არაბულ, ფრანგულ, რუსულ, ესპანურ, თურქულ, პორტუგალიურ, ქართულ და ვიეტნამურ ენებზე. **DW Fact Check: ყალბი** ვიდეოში ნაჩვენები რობოტები ჩინური კომპანია Unitree Robotics-ის G1 მოდელს ეფუძნება. თუმცა, სცენები აშკარად ხელოვნური ინტელექტის გამოყენებით არის შექმნილი. მიუხედავად იმისა, რომ ზოგიერთმა მომხმარებელმა მინიშნება მაინც გააკეთა, რომ ვიდეო AI-ის მიერ შეიძლება იყოს გენერირებული, მათ მისი გავრცელება ცრუ მტკიცებებით მაინც განაგრძეს. ვიდეოდან სტატიკური გამოსახულების საპირისპირო ძიების გამოყენებით, DW Fact Check-მა YouTube-ზე იპოვა უფრო მაღალი გარჩევადობის, ოდნავ მოკლე ვერსია, რომელიც მეტ დეტალს ავლენს. კადრ-კადრ ანალიზმა გამოავლინა ხელოვნური ინტელექტისთვის დამახასიათებელი რამდენიმე შეუსაბამობა, რაც შეუძლებელი იქნებოდა მონტაჟის პროცესში შექმნილიყო. ფილიპ კაშე, სასამართლო ბალისტიკის ექსპერტი, ვიდეოში ლოგიკურ შეცდომებზეც მიუთითებს. „როგორც მინიმუმ ორ ადგილას არ ხდება მასრის ამოგდება, და 0:23-ზე ცარიელი მჭიდი იტვირთება იარაღში,“ - თქვა მან და დაასკვნა, რომ ეს „თითქმის ნამდვილად“ ხელოვნური ინტელექტის მიერ გენერირებული ვიდეოა. ვიდეო, ფაქტობრივად, ასეა მონიშნული Bilibili-ზე, ჩინეთში პოპულარულ ვიდეო პლატფორმაზე, სადაც ის ასევე აიტვირთა. Unitree Robotics სპეციალიზირებულია ოთხფეხა და ჰუმანოიდი რობოტების შემუშავებასა და წარმოებაში. DW დაუკავშირდა კომპანიას ვიდეოს შესახებ, მაგრამ ამ კითხვებზე პასუხები გამოქვეყნების მომენტისთვის არ მიუღია. კომპანია თავის ინგლისურენოვან ვებგვერდზე აცხადებს, რომ იგი ცნობილია სამოქალაქო რობოტებით. Unitree-ის სოციალური მედიის პროფილები ასევე ხაზს უსვამს რთულ მოძრაობებს, რომლებსაც მისი რობოტები ახლა უკვე ეუფლებიან, მათ შორის ცეკვას, საბრძოლო ხელოვნებას და რთულ რელიეფზე გადაადგილებას. კომპანია ცოტა ხნის წინ მოექცა მედიის ყურადღების ცენტრში მას შემდეგ, რაც მისმა რობოტებმა ქორეოგრაფიული ნომერი შეასრულეს ჩინური ახალი წლის გალაზე, სადაც სალტოები და კუნგ-ფუს ილეთები აჩვენეს. მიუხედავად იმისა, რომ კომპანიის პროფილებზე იარაღის ან სამხედრო გამოყენების შესახებ ბოლო დროს არ არის ნახსენები, ეს არ გამორიცხავს იმის შესაძლებლობას, რომ ასეთი ტესტები მიმდინარეობდეს. მიუხედავად ამისა, გავრცელებული AI ვიდეო არ ასახავს რეალურ წვრთნას Unitree-ის რობოტებით. მსოფლიო სოციალურ ქსელებში ცოტა ხნის წინ კიდევ ერთი ვიდეო გავრცელდა, სადაც ამჯერად ჰუმანოიდი რობოტების მიერ სროლის წვრთნებია ნაჩვენები, ოთხფეხა რობოტებთან ერთად დანგრეულ სახლებს შორის. **მტკიცება:** „ეს რეალურია!!! ჩინელი Unitree ჰუმანოიდები ახლა Type 191 თოფებით ისვრიან!“ - აცხადებს X-ის მომხმარებელი, პოსტში, რომელიც ერთ დღეზე ნაკლებ დროში 680 000-ზე მეტჯერ ნახეს. „კუნგ-ფუ რობოტების წვრთნა იარაღის გამოყენებაში,“ - წერს მეორე. ფრანგულად, Facebook-ის მომხმარებელმა ორივე ვიდეო ერთდროულად გააზიარა, ხაზგასმით აღნიშნა რა, რომ ისინი AI-ის მიერ არ არის შექმნილი. ვიდეო ასევე გაზიარებულია ესპანურ, არაბულ, თურქულ და კორეულ ენებზე — ყოველგვარი AI-ზე მითითების გარეშე. **DW Fact Check: ყალბი** ვიდეო შეიცავს წყლის ნიშანს (watermark), რომელიც Bilibili პლატფორმაზე მიგვიყვანს, სადაც ის იმავე მომხმარებელმა გამოაქვეყნა, ვინც პირველი ვიდეო გააზიარა შემდეგი წარწერით: „Unitree რობოტების რაზმის ტაქტიკური შეტევის წვრთნა, AI-ის მიერ გენერირებული, ვიდეო კონტენტი მხოლოდ გასართობი მიზნებისთვისაა.“ ამ ვიდეოს უფრო დეტალური დათვალიერება ასევე ავლენს შეუსაბამობებს, რომლებიც AI-ზე მიუთითებს. 0:33-ზე ნასროლი სამიზნე არსაიდან ჩნდება, ხოლო 0:38-ზე, ერთ-ერთი რობოტი ფეხს მყარი ღობის გავლით ჭიმავს, როდესაც მასზე ხტება. ეს ვიდეო რედაქტირებული იყო, სანამ სხვა ქსელებში გავრცელდებოდა. დამატებულია ლოგო და ტექსტური ელემენტები, რათა ის სახელმწიფო არხის CCTV Military-ის სატელევიზიო რეპორტაჟს დამსგავსებოდა. მაგრამ ლოგოს აკლია სიმბოლოები. ვიდეოს ქვედა ნაწილში დამატებული ტექსტი აცხადებს: „ექსპერტთა ანალიზი — სამხედრო რეპორტაჟი: ახალი მაღალტექნოლოგიური „თანამგზავრები“ მოქმედებაში! ვიზიტი ტაქტიკურ საწვრთნელ მოედანზე ადამიან-მანქანის თანამშრომლობისთვის.“ მიუხედავად იმისა, რომ ეს შეიძლება აზრიანი იყოს, ვიდეოში ჩასმული ტექსტი გრძელდება საკვანძო სიტყვების ნარევით, რაც უჩვეულოა რეალური მედია რეპორტაჟისთვის. მაშინაც კი, თუ რობოტების სროლის ეს ვიდეოები AI-ის მიერ არის გენერირებული, ჩინეთი მაინც მიისწრაფვის ჰუმანოიდი რობოტების ყოველდღიურ ცხოვრებაში, მათ შორის უსაფრთხოების ძალების მხარდაჭერაში, გამოყენებისკენ. მხოლოდ ერთი წლის წინ, სახელმწიფო საკუთრებაში არსებულმა ინგლისურენოვოვანმა ჩინურმა მაუწყებელმა CGTN-მა გაავრცელა ინფორმაცია, რომ ჰუმანოიდი რობოტი შენჟენის ქალაქში პოლიციის თანამშრომლებთან ერთად პატრულირებდა.