ბრიუსელი — ევროკავშირმა უნდა დაიწყოს კონკრეტული გეგმების შემუშავება იმისათვის, რომ გაუმკლავდეს ცხოვრებას კონტინენტზე, სადაც კლიმატის ცვლილების გამო ტემპერატურა 4 გრადუსი ცელსიუსით მოიმატებს, განაცხადეს ევროკავშირის სამეცნიერო მრჩევლებმა სამშაბათს. ეს ნიშნავს იმის აღიარებას, რომ მსოფლიო მიემართება ტემპერატურის კატასტროფული ზრდისკენ, რაც მნიშვნელოვნად გადააჭარბებს პარიზის კლიმატის შეთანხმებით დადგენილ მიზნებს და მასობრივად დაარღვევს ევროპელების ცხოვრებას. „ევროპის კლიმატი სწრაფად იცვლება. ეს არ არის შორეული ან აბსტრაქტული რისკი“, — განაცხადა ევროპის კლიმატის ცვლილების სამეცნიერო საკონსულტაციო საბჭოს პრეზიდენტმა, ოტმარ ედენჰოფერმა. მეცნიერები ევროკავშირს ურჩევენ, მოემზადოს პლანეტის 2,8°-დან 3,3°-მდე დათბობისთვის პრეინდუსტრიულ დონესთან შედარებით, რაც შეესაბამება პროგნოზებს, რომლებიც „ევროპისთვის დაახლოებით 4°-ით დათბობას გულისხმობს“, — აღნიშნა პრეზიდენტმა. პლანეტის დათბობასთან ერთად, ექსტრემალური ამინდის მოვლენები, როგორიცაა წყალდიდობა და გვალვა, მზარდ საფრთხეს უქმნის ევროპის მოსახლეობას, ეკონომიკასა და ეკოსისტემებს. ბოლო წლებში ათობით ათასი ევროპელი დაიღუპა სიცხის ტალღების გამო, ხოლო ასობით სხვა — წყალდიდობის შედეგად; კლიმატური კატასტროფებით გამოწვეული ზარალის წლიური აღდგენის ხარჯები საშუალოდ 45 მილიარდ ევროს შეადგენს. თუმცა, ევროკავშირის ძალისხმევა კლიმატის დათბობის ამჟამინდელი და მომავალი შედეგებისთვის მოსამზადებლად არასაკმარისი და ფრაგმენტულია, და მას აკლია თანმიმდევრული ხედვა, გააფრთხილა ოტმარ ედენჰოფერმა. „ევროკავშირს არ აქვს საერთო ხედვა იმის შესახებ, თუ რისთვის უნდა მოემზადოს კოლექტიურად, რაც იწვევს კლიმატური რისკების არათანმიმდევრულ შეფასებებს, რაც ხშირად აფერხებს რისკების მართვას“, — განაცხადა მან. საკონსულტაციო საბჭოს მიხედვით, ევროკავშირმა თავი უნდა დაიცვას იმ ვარაუდით, რომ კონტინენტი 2100 წლისთვის პრეინდუსტრიულ ეპოქასთან შედარებით 4°C-ით დათბება. ეს რეკომენდაცია ეხმიანება საფრანგეთის მთავრობის ბოლო გეგმას, მოემზადოს მსგავსი სცენარისთვის საფრანგეთში. მზადყოფნის საერთო ბაზის დადგენის გარდა, საკონსულტაციო კომიტეტი კიდევ ოთხ ზომას გვირჩევს ევროპის კლიმატის ცვლილებისგან დასაცავად: დადგინდეს სავალდებულო მიზნები მზადყოფნის კუთხით და შეთავაზოს ევროკავშირს, დაგეგმოს ბიუჯეტი კლიმატური რისკების გათვალისწინებით. მეტი მიზნისა და შეფასების მოთხოვნით, საკონსულტაციო საბჭოს მრავალი რეკომენდაცია ეწინააღმდეგება დერეგულაციის იმ ტენდენციას, რომელიც ბრიუსელს მოეცვა. ანგარიშში მკვლევარები ევროპულ აღმასრულებელ ხელისუფლებას გარემოსდაცვითი ანგარიშგების მოთხოვნების შესუსტების გამოც კი საყვედურობენ. მიუხედავად ამისა, ამ დამოუკიდებელი კონსორციუმის რჩევებს ხშირად ისმენენ. მისმა 2023 წლის ანგარიშმა, რომელიც 2040 წლისთვის ემისიების მინიმუმ 90%-ით შემცირებას გვირჩევდა, მნიშვნელოვნად შეუწყო ხელი ევროკავშირის ინსტიტუტებს ამ ციფრის მიზნად მიღებაში. კლიმატური რისკებისთვის მზადყოფნის შესახებ ანგარიში — პოლიტიკურ ჟარგონში ადაპტაცია — ასევე დროულია: კომისია მუშაობს ახალ „ჩარჩოზე“ ევროპის კლიმატის ცვლილებისგან დასაცავად, რომელიც წლის ბოლოს უნდა იყოს წარმოდგენილი. „ჩვენი რეკომენდაციები მიზნად ისახავს მომავალ კანონმდებლობას“, — განაცხადა ოტმარ ედენჰოფერმა. მიუხედავად იმისა, რომ ევროკავშირს გააჩნია ვრცელი კანონმდებლობა სათბურის გაზების ემისიების შესამცირებლად, ადაპტაციის კუთხით ჯერ არ არსებობს მიზნები ან პოლიტიკა. ეს ნაწილობრივ იმით აიხსნება, რომ რთულია კონტინენტური მასშტაბის პოლიტიკის შემუშავება კლიმატის ეფექტებთან გასამკლავებლად, რომელთა სიმძიმე და კლასიფიკაცია განსხვავდება არა მხოლოდ 27 წევრ სახელმწიფოს შორის, არამედ მათ საზღვრებშიც. სამხრეთ ევროპას უფრო მეტად ემუქრება სიცხე, ვიდრე ჩრდილოეთ ქვეყნებს, ხოლო ერთი ქვეყნის სანაპირო ქალაქებს განსხვავებული რისკები აქვთ, ვიდრე მთიან რეგიონებს შიდა რაიონებში. ემისიების შემცირების მცდელობებს, რომლებიც პოლიტიკურ ჟარგონში „შერბილების“ სახელით არის ცნობილი, ასევე ზოგადად მეტი ყურადღება და ინვესტიცია ეთმობა, რადგან ისინი ცდილობენ კლიმატის ცვლილების ძირეულ მიზეზს გაუმკლავდნენ, ხოლო ადაპტაცია მის სიმპტომებს ებრძვის. მეცნიერები ამტკიცებენ, რომ ორივე აუცილებელია. „გლობალურ დონეზე შერბილების ძალისხმევის წარმატება აუცილებელია ტემპერატურის სამომავლო ზრდისა და გლობალური რისკების მასშტაბის დასადგენად“, — განაცხადა ოტმარ ედენჰოფერმა. „ადაპტაციამ შეიძლება შეამციროს კლიმატური რისკები და ზიანი...