ომანის შუამავლობით არაპირდაპირი მოლაპარაკებები შვეიცარიაში დაიწყო. ომანის საგარეო საქმეთა მინისტრმა ბადრ ალ-ბუსაიდიმ განაცხადა, რომ ორივე მხარემ გამოავლინა "უპრეცედენტო ღიაობა ახალი და შემოქმედებითი იდეების მიმართ". აშშ-სა და ირანს შორის არაპირდაპირი მოლაპარაკებების უახლესი რაუნდი ჟენევაში ხუთშაბათს დილით გაიხსნა, მას შემდეგ, რაც პრეზიდენტ დონალდ ტრამპის კონფლიქტის მოლაპარაკებების გუნდი, ნეითან უიტკოფი და ჯარედ კუშნერი, შვეიცარიის ქალაქში ომანის ელჩის რეზიდენციაში ჩავიდნენ. ომანი მოლაპარაკებებს შუამავლობს, ირანის დელეგაციას კი საგარეო საქმეთა მინისტრი აბას არაღჩი ხელმძღვანელობს. მომლაპარაკებლები შეხვედრის ადგილზე გაძლიერებული უსაფრთხოების ფონზე ჩავიდნენ, გასულ კვირას გამართული საპროტესტო აქციის შემდეგ, რა დროსაც ირანელმა ემიგრანტებმა ირანის ავტოკოლონას საგნები დაუშინეს. ომანის საგარეო საქმეთა მინისტრმა ბადრ ალ-ბუსაიდიმ დაადასტურა მოლაპარაკებების დაწყება. მისი თქმით, ორმა მხარემ "უპრეცედენტო ღიაობა გამოავლინა ახალი და შემოქმედებითი იდეებისა და გადაწყვეტილებების მიმართ". ირანის საგარეო საქმეთა სამინისტროს ცნობით, გაეროს ატომური ენერგიის საერთაშორისო სააგენტოს (IAEA) დირექტორი, რაფაელ გროსი, სავარაუდოდ, ასევე დაესწრება მოლაპარაკებებს. ეს მიმდინარე წელს ასეთი მოლაპარაკებების მესამე რაუნდია; ალ-ბუსაიდი მხარეებს შორის შეტყობინებებს გადასცემს, ვიდრე ისინი ერთ საგნობო მაგიდასთან ისხდებიან. ხუთშაბათის მოლაპარაკებებამდე, აშშ-ის მაღალჩინოსნები ცდილობდნენ ზეწოლა მოეხდინათ ირანზე და ამტკიცებდნენ, რომ ის მუშაობდა ბირთვული იარაღის პროგრამის აღდგენაზე, გასული ზაფხულის ისრაელთან ხანმოკლე ცეცხლის გაცვლის შემდეგ, რომელიც შეჩერდა აშშ-ის მასშტაბური დარტყმით ირანის სამ ძირითად ბირთვულ ობიექტზე ცეცხლის შეწყვეტამდე ცოტა ხნით ადრე. აშშ-ის ვიცე-პრეზიდენტმა ჯ.დ. ვენსმა და სახელმწიფო მდივანმა მარკო რუბიომ ოთხშაბათს განაცხადეს, რომ ირანი აღადგენდა და აფართოებდა თავის ბალისტიკური რაკეტების და ბირთვულ პროგრამებს და დიდ საფრთხეს უქმნიდა აშშ-ის ინტერესებს. გაფრთხილებები გაკეთდა ერთი დღით ადრე მას შემდეგ, რაც აშშ-ის პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა თავის „ერის მდგომარეობის“ მიმართვაში განაცხადა, რომ ირანს „მალე“ ექნებოდა აშშ-ის კონტინენტური ნაწილის დარტყმის შესაძლებლობა, და ერთი დღით ადრე, სანამ აშშ-ისა და ირანის წარმომადგენლები შეხვდებიან მოლაპარაკებებისთვის ჟენევაში, შვეიცარიაში. „მას შემდეგ, რაც მათი ბირთვული პროგრამა განადგურდა, მათ უთხრეს, რომ არ ეცადათ მისი გადატვირთვა, თუმცა ისინი აქ არიან“, - განაცხადა რუბიომ, გულისხმობდა აშშ-ის ძალების მიერ ირანის ბირთვულ ობიექტებზე 2025 წლის 22 ივნისს, ირანსა და ისრაელს შორის თორმეტდღიანი ომის დროს განხორციელებულ დარტყმებს. „თქვენ ხედავთ, რომ ისინი ყოველთვის ცდილობენ მისი ელემენტების აღდგენას“, - განაგრძო მან. „ისინი ახლა არ ამდიდრებენ [ურანს], მაგრამ ცდილობენ მიაღწიონ იმ წერტილს, სადაც საბოლოოდ შეძლებენ ამას“. ხუთშაბათის მოლაპარაკებები ჟენევაში იმ ფონზე მიმდინარეობს, როდესაც ახლო აღმოსავლეთში აშშ-ის სამხედრო ძალების მობილიზაცია გრძელდება, და მალევე მას შემდეგ, რაც ისლამურ რესპუბლიკაში მასშტაბური საჯარო არეულობები იყო, რომლებიც გასულ თვეს პიკს მიაღწიეს, თუმცა მას შემდეგ გაცილებით მცირე მასშტაბით გაგრძელდა. თეირანი ამტკიცებს, რომ მისი ბირთვული პროგრამა მხოლოდ სამოქალაქო მიზნებისთვისაა, მაგრამ ვაშინგტონი ეჭვობს, რომ რეჟიმი ცდილობს ურანის იარაღის ხარისხამდე გამდიდრებას. „პრინციპი ძალიან მარტივია: ირანს არ შეიძლება ჰქონდეს ბირთვული იარაღი“, - განაცხადა ჯ.დ. ვენსმა. აშშ-ის თავდასხმის შემთხვევაში, ირანმა პირობა დადო, რომ გამოიყენებს თავდაცვის უფლებას რეგიონში აშშ-ის ინტერესებზე საპასუხო დარტყმების განხორციელებით, თუმცა საგარეო საქმეთა მინისტრმა აბას არაღჩიმ აღიარა, რომ ქვეყანას არ აქვს აშშ-ის კონტინენტურ ნაწილზე დარტყმის შესაძლებლობა. „ბირთვული პროგრამის გარდა, მათ აქვთ ჩვეულებრივი შეიარაღება, რომელიც შექმნილია მხოლოდ ამერიკაზე და ამერიკელებზე თავდასხმისთვის, თუ ისინი ამას აირჩევენ“, - თქვა რუბიომ. „მათ უკვე აქვთ იარაღი, რომელსაც შეუძლია ევროპის დიდ ნაწილს მიაღწიოს“, - განაგრძო მან და განაცხადა, რომ ირანი ასევე ცდილობდა იარაღის შემუშავებას, რომელსაც შეეძლო შეერთებული შტატების კონტინენტურ ნაწილს მიაღწიოს. მისი თქმით, თეირანის დაჟინებული მოთხოვნა, რომ ჟენევის მოლაპარაკებებზე ბალისტიკური რაკეტების თემა არ განიხილონ, იყო „ძალიან, ძალიან დიდი პრობლემა“. Associated Press-ის (AP) მიერ ციტირებული განცხადებებით, ორმა ირანელმა ოფიციალურმა პირმა ტრამპის ადმინისტრაციის პრეტენზიებს „დიდი ტყუილი“ უწოდა და თქვა, რომ მოლაპარაკებებმა შესაძლოა შეთანხმება „პატიოსანი დიპლომატიის“ გზით გამოიღოს. რუბიომ განაცხადა, რომ პრეზიდენტ ტრამპს ასევე ურჩევნია „დიპლომატიური გადაწყვეტილებები“, მაგრამ თქვა, რომ „პროგრესი უნდა მიღწეულიყო“ ხუთშაბათს. რედაქტორი: დმიტრო ჰუბენკო