გააზიარეთ, შეინახეთ. ვაშინგტონი, DC – პრეზიდენტი დონალდ ტრამპი დიდი ხანია დაინტერესებულია აშშ-ში ხმის მიცემის პროცესის ადმინისტრირებით, უმტკიცებს რა უმტკიცებს, რომ მისი 2020 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში დამარცხება არასათანადო ქცევის შედეგი იყო. ხუთ წელზე მეტი ხნის შემდეგ, ტრამპი თანამდებობაზე იქნება ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი შუალედური არჩევნების დროს ბოლო პერიოდში. გაუგებარია, როგორ ჩაერთვება აშშ-ის პრეზიდენტი შუალედურ არჩევნებში, რომელიც განსაზღვრავს, შეინარჩუნებს თუ არა მისი რესპუბლიკური პარტია კონტროლს როგორც წარმომადგენელთა პალატაზე, ასევე სენატზე. შედეგები გადაწყვეტს, შეძლებს თუ არა ტრამპი თავისი დღის წესრიგის შედარებით მარტივად განხორციელებას, თუ მას ყოველ ნაბიჯზე კონგრესის მხრიდან წინააღმდეგობა შეხვდება. რესპუბლიკური ლიდერის მიდგომა ჯერჯერობით ორმხრივი ჩანს, მიჩიგანის უნივერსიტეტის პოლიტოლოგისა და ემერიტუს პროფესორის, მაიკლ ტრაუგოტის თქმით. ერთი მხრივ, ტრამპმა დაიწყო საკომუნიკაციო კამპანია, რათა ეჭვი შეეტანა ნებისმიერ არახელსაყრელ შედეგში. „ტრამპის ადმინისტრაციის მოქმედებების ნაწილი მიზნად ისახავს ადგილობრივ არჩევნებში თაღლითობისა და არასათანადო მართვის შთაბეჭდილების შექმნას, რათა მათ საბოლოოდ შეძლონ იმის მტკიცება, რომ ზოგიერთი შედეგი არ არის ლეგიტიმური, რეალური ან გათვალისწინებული არ უნდა იყოს“, – განუცხადა ტრაუგოტმა „ალ ჯაზირას“. მეორე მხრივ, ტრამპი ასევე, როგორც ჩანს, ატარებს სტრეს ტესტს არსებული საარჩევნო კანონმდებლობისთვის, რათა დაინახოს, რამდენად შეიძლება ჩაერიოს ფედერალური მთავრობა. „არსებობს ქმედებები, რომლებსაც მას შეეძლო განეხორციელებინა ან ეცადა განეხორციელებინა, რაც სავარაუდოდ შეჩერდებოდა სასამართლოებში“, – თქვა ტრაუგოტმა. „ტრამპის ადმინისტრაციის ქცევა არის გასაჩივრება, გასაჩივრება, გასაჩივრება, სანამ საქმე უზენაეს სასამართლომდე არ მივა“, – დასძინა მან. „წარმომიდგენია, რომ ეს მათი სტრატეგია იქნებოდა.“ ტრამპი ღიად გამოხატავდა თავის სურვილს, გაეზარდა ფედერალური კონტროლი არჩევნებზე, თებერვლის დასაწყისში განაცხადა რა, რომ „რესპუბლიკელებმა ხმის მიცემა უნდა მოახდინონ ნაციონალიზაცია“. მან მიუთითა იმაზე, რასაც ის „საშინელ კორუფციად“ აღწერდა არჩევნებზე აშშ-ის ზოგიერთ ნაწილში. აშშ-ის კონსტიტუცია შტატებს ანიჭებს უფლებამოსილებას, განსაზღვრონ ფედერალური თანამდებობებისთვის არჩევნების „დრო, ადგილი და წესი“. კონგრესს, ამავდროულად, აქვს შესაძლებლობა, „შექმნას ან შეცვალოს“ ხმის მიცემასთან დაკავშირებული წესები საკანონმდებლო აქტების მეშვეობით ან, უკიდურეს შემთხვევაში, საკონსტიტუციო ცვლილებებით. „მნიშვნელოვანია გვახსოვდეს, რომ შეერთებულ შტატებში ჩვენ რეალურად არ გვაქვს ეროვნული არჩევნები. ჩვენ გვაქვს შტატისა და ადგილობრივი არჩევნების სერია, რომელიც მეტ-ნაკლებად ერთსა და იმავე დღეს ტარდება“, – განმარტა ტრაუგოტმა. პრეზიდენტს, ამავდროულად, არ აქვს კონსტიტუციური როლი არჩევნების ადმინისტრირებაში, გარდა კონგრესის მიერ მიღებული ნებისმიერი კანონმდებლობის ხელმოწერისა. მიუხედავად ამისა, პრეზიდენტს შეუძლია გამოიყენოს აღმასრულებელი ხელისუფლების სააგენტოები, რომლებიც ურთიერთობენ შტატების საარჩევნო ადმინისტრაციასთან. ტრამპმა ასევე ღიად წაშალა საზღვრები ფედერალურ და შტატის უფლებამოსილებებს შორის. 3 თებერვალს ოვალურ კაბინეტში მან ჟურნალისტებს განუცხადა: „შტატი არის ფედერალური მთავრობის აგენტი არჩევნებში. არ ვიცი, რატომ არ აკეთებს ამას ფედერალური მთავრობა ისედაც.“ მისი განცხადებები სწრაფად დაგმეს ხმის მიცემის უფლებების დამცველმა ჯგუფებმა. „ქალთა ამომრჩეველთა ლიგამ“, 1920 წელს დაარსებულმა ხმის მიცემის უფლებების დამცველმა ჯგუფმა, ტრამპის შენიშვნებს უწოდა „გათვლილი მცდელობა, დაენგრია საარჩევნო სისტემის მთლიანობა ისე, როგორც ჩვენ ვიცნობთ მას“. „არაერთხელ, პრეზიდენტის ფართომასშტაბიანი თაღლითობის პრეტენზიები უარყვეს მიუკერძოებელმა საარჩევნო ოფიციალურმა პირებმა, სასამართლოებმა და იუსტიციის დეპარტამენტმა“, – დაამატა მან. ტრამპის პრეტენზიების მიუხედავად, ამომრჩეველთა მხრიდან თაღლითობა უკიდურესად იშვიათია აშშ-ში, და ნებისმიერ იზოლირებულ შემთხვევას, როგორც წესი, მცირე გავლენა აქვს არჩევნების შედეგებზე. კონსერვატიულმა ანალიტიკურმა ცენტრმა Heritage Foundation-მაც კი, რომელიც ტრამპთან დაკავშირებული Project 2025-ის უკან დგას, დოკუმენტურად დაადასტურა ამომრჩეველთა თაღლითობის უმნიშვნელო მაჩვენებელი თავის საქმეების კატალოგში, რომელიც 1982 წლიდან იწყება. ცენტრ-მემარცხენე Brookings Institution-ის ანალიზმა აჩვენა, რომ თაღლითური ხმები არ შეადგენდა ხმების ათიათასედ პროცენტულ პუნქტს იმ შტატებში, სადაც არჩევნები ყველაზე ახლოს ტენდენცია აქვს. მაგალითად, არიზონა საპრეზიდენტო არჩევნებში მუდმივი ბრძოლის ველია, მაგრამ მასში 1982 წლიდან მხოლოდ 36 დაფიქსირებული შემთხვევაა ამომრჩეველთა თაღლითობისა, 42 მილიონზე მეტი ჩამოსხმული ბიულეტენიდან. ანალიზის მიხედვით, თაღლითობის პროცენტული მაჩვენებელი 0.0000845 იყო. მიუხედავად ამისა, ტრამპის ადმინისტრაციამ დიდი ზეწოლა მოახდინა იუსტიციის დეპარტამენტზე, რათა გაეზარდა სავარაუდო ამომრჩეველთა თაღლითობის გამოძიებები. გენერალურმა პროკურორმა მოითხოვა, რომ 47 შტატს და ვაშინგტონს, DC-ის, ფედერალურ ოლქს, გადაეცათ ამომრჩეველთა რეგისტრაციის სრული სიები, არაპარტიული პოლიტიკური ჯგუფის, ბრენანის იუსტიციის ცენტრის მონაცემებით. თერთმეტმა შტატმა შეასრულა ან დათანხმდა შეასრულებს მოთხოვნას. ტრამპის ადმინისტრაციამ სარჩელები შეიტანა იმ 20 შტატის წინააღმდეგ, რომლებმაც უარი განაცხადეს. იუსტიციის დეპარტამენტმა ასევე გააძლიერა თანამშრომლობა შიდა უსაფრთხოების დეპარტამენტთან არამოქალაქე ამომრჩევლების იდენტიფიცირების მიზნით. ზოგიერთმა კრიტიკოსმა იუსტიციის დეპარტამენტი დაადანაშაულა იმაშიც კი, რომ ის იყენებდა იძულებითი ტაქტიკებს