პოლიტიკა
/
16.02.2026
ნეთანიაჰუ ირანთან ბირთვული გარიგებისთვის მკაცრ პირობებს აყენებს მოლაპარაკებების წინ
ისრაელის პრემიერ-მინისტრი ბენიამინ ნეთანიაჰუ აცხადებს, რომ აშშ-მა ირანისგან უნდა მოითხოვოს მთელი გამდიდრებული ურანის დათმობა და მისი შემდგომი გამდიდრების აკრძალვა, როგორც თეირანთან ნებისმიერი ბირთვული შეთანხმების ნაწილი. ნეთანიაჰუს კომენტარები ირანსა და აშშ-ს შორის მოლაპარაკებების მეორე რაუნდის წინ კეთდება. ირანის განცხადებით, ის მზადაა კომპრომისებისთვის, თუ აშშ სანქციების მოხსნას განიხილავს, თუმცა ურანის ნულოვანი გამდიდრება „წითელი ხაზია“. აშშ დიპლომატიას ემხრობა, ისრაელი კი ასევე მოითხოვს ირან
ისრაელის პრემიერ-მინისტრი ბენიამინ ნეთანიაჰუ აცხადებს, რომ აშშ-მა ირანისგან უნდა მოითხოვოს მთელი გამდიდრებული ურანის დათმობა და მისი შემდგომი გამდიდრების აკრძალვა, როგორც თეირანთან ნებისმიერი ბირთვული შეთანხმების ნაწილი. კვირას, იერუსალიმში გამოსვლისას, ნეთანიაჰუმ რამდენიმე პირობა დაასახელა, მათ შორის, რომ „მთელი გამდიდრებული მასალა ირანს უნდა დატოვოს“ და „არ უნდა არსებობდეს გამდიდრების შესაძლებლობა“. მისი კომენტარები მაშინ გაკეთდა, როდესაც ირანელი და ამერიკელი ოფიციალური პირები სამშაბათს შვეიცარიაში მოლაპარაკებების მეორე რაუნდისთვის ემზადებიან.
ირანის საგარეო საქმეთა მინისტრის მოადგილე მაჯიდ თახთ-რავანჩიმ BBC-სთვის მიცემულ ინტერვიუში განაცხადა, რომ ირანი მზადაა კომპრომისებისთვის ბირთვული შეთანხმების მისაღწევად, თუ აშშ სანქციების მოხსნაზე იმსჯელებს. თუმცა, ირანი ნულოვან გამდიდრებას „წითელ ხაზად“ და ბირთვული იარაღის გაუვრცელებლობის ხელშეკრულებით გათვალისწინებული მისი უფლებების დარღვევად მიიჩნევს.
აშშ-მა ირანზე ზეწოლა გააძლიერა შეთანხმების მისაღწევად და ახლო აღმოსავლეთში სამხედრო შესაძლებლობები გაზარდა, რეგიონში ორი ავიამზიდი – მათ შორის უმსხვილესი სამხედრო ხომალდი – გაგზავნა. აშშ-ის სახელმწიფო მდივანმა მარკო რუბიომ სლოვაკეთში გამართულ პრესკონფერენციაზე განაცხადა, რომ დამატებითი ამერიკული საზღვაო ძალები დაიცავენ ნებისმიერი პოტენციური საფრთხისგან რეგიონში. მან თქვა, რომ აშშ-ის პრეზიდენტი დონალდ ტრამპი „დიპლომატიასა და მოლაპარაკებებით მიღწეულ შეთანხმებას ანიჭებს უპირატესობას“ ირანზე პირდაპირ თავდასხმებზე.
ტრამპის მთავარი ელჩი სტივ უიტკოფი და სიძე ჯარედ კუშნერი ირანელ მომლაპარაკებლებს, მათ შორის საგარეო საქმეთა მინისტრ აბას არაღჩის შეხვდებიან, რომელიც ჟენევაში მიემგზავრება. „არავის არასოდეს შეეძლო ირანთან წარმატებული გარიგების დადება, მაგრამ ჩვენ ვეცდებით“, – განაცხადა რუბიომ.
2015 წლის ბირთვული შეთანხმების ფარგლებში, საიდანაც ტრამპი გამოვიდა, ირანი დათანხმდა შეეზღუდა ბირთვული საქმიანობა და დაეშვა საერთაშორისო ინსპექტირება გამანადგურებელი ეკონომიკური სანქციების მოხსნის სანაცვლოდ. მოლაპარაკებების უახლესი რაუნდის წინ, თახთ-რავანჩიმ BBC-ს განუცხადა, რომ თეირანმა შესთავაზა 60%-ით გამდიდრებული ურანის განზავება, როგორც კომპრომისისთვის მზადყოფნის მტკიცებულება. მაღალგამდიდრებულმა ურანმა, რომელიც თითქმის იარაღის დონეს უახლოვდება, გაამძაფრა ეჭვები, რომ ისლამური რესპუბლიკა ბირთვული იარაღის შემუშავებისკენ მიდის, რასაც ის ყოველთვის უარყოფდა. „ჩვენ მზად ვართ განვიხილოთ ეს და სხვა საკითხები, რომლებიც ჩვენს პროგრამას უკავშირდება, თუ ისინი მზად არიან ისაუბრონ სანქციებზე“, – განუცხადა თახთ-რავანჩიმ BBC-ს. მან არ დაადასტურა, ნიშნავდა თუ არა ეს ყველა სანქციის მოხსნას თუ ნაწილის. მან ასევე არ უთქვამს, განიხილავდა თუ არა ირანი ქვეყნიდან 400 კგ-ზე მეტი მაღალგამდიდრებული ურანის გატანაზე დათანხმებას.
ვაშინგტონი თეირანთან შეთანხმებას ცდილობს, მაგრამ ნეთანიაჰუმ თქვა, რომ მან „სკეპტიციზმი“ გამოთქვა ტრამპთან თეთრ სახლში ბოლო შეხვედრისას. „მე ვთქვი, რომ თუ შეთანხმება მიიღწევა, მას რამდენიმე კომპონენტი უნდა ჰქონდეს… რაც ჩვენი აზრით მნიშვნელოვანია არა მხოლოდ ისრაელის, არამედ მსოფლიოს უსაფრთხოებისთვის“, – განაცხადა ნეთანიაჰუმ. ისრაელის ერთ-ერთი მთავარი მოთხოვნაა ირანის ბალისტიკური რაკეტების შემუშავების შეზღუდვა, რომლებიც ისრაელზე თავდასხმებისთვის არის გამოყენებული. თეირანმა ჯერჯერობით უარი თქვა აშშ-ის ოფიციალურ პირებთან თავისი ბალისტიკური რაკეტების პროგრამის განხილვაზე. ისრაელმა ასევე ადრე მოუწოდა ირანს, შეეწყვიტა ახლო აღმოსავლეთში მარიონეტული ჯგუფების, მათ შორის ჰამასისა და ჰეზბოლას, მხარდაჭერა.
#აშშ
#ისრაელი
#ირანი
#ბირთვული პროგრამა
#დიპლომატია
#ახლო აღმოსავლეთი
#ბენიამინ ნეთანიაჰუ
#სანქციები
წყარო: www.bbc.com
გაზიარება