მსახიობ ჯეიმს ვან დერ ბიკის გარდაცვალება: ჯანდაცვის ხარჯები და ჰოლივუდის ფინანსური რეალობა

მსახიობი ჯეიმს ვან დერ ბიკი, როგორც ჩანს, 1990-იან და 2000-იან წლებში ყველგან იყო. მოზარდების დრამა Dawson's Creek-ში მთავარი როლის შემსრულებელი, ის დადიოდა ინდუსტრიის ყველაზე პრესტიჟულ წითელ ხალიჩებზე და მისი სახე ჟურნალების გარეკანებს ამშვენებდა – ერთმა მათგანმა მას „ახალი სუპერვარსკვლავიც“ კი უწოდა. თუმცა, როდესაც მოგვიანებით ცხოვრებაში ტრაგედია დატრიალდა, მის ოჯახს ფინანსური დახმარებისთვის მეგობრებისა და თაყვანისმცემლების სიკეთეზე დაყრდნობა დასჭირდა, რაც ნათელს ჰფენს არა მხოლოდ მრავალი მსახიობის, როგორი ცნობილიც არ უნდა იყვნენ ისინი, არამედ მილიონობით რიგითი ამერიკელის არასტაბილურ ფინანსურ მდგომარეობას, რომლებსაც სამედიცინო გადასახადების დაფარვა უჭირთ. ვან დერ ბიკი, რომელსაც მეუღლესთან ერთად ექვსი შვილი ჰყავდა, ოთხშაბათს, 48 წლის ასაკში გარდაიცვალა, მას შემდეგ, რაც სამი წლის წინ მსხვილი ნაწლავის კიბოს დიაგნოზი დაუსვეს. მისი მეუღლის თქმით, სამედიცინო მკურნალობის ხარჯები იმდენად ფინანსურად მძიმე იყო, რომ მან საჯაროდ მოუწოდა შემოწირულობების გაღებას, რათა სახლი არ დაეკარგათ. ამ დროისთვის მათ 2.3 მილიონი დოლარი (1.7 მილიონი ფუნტი სტერლინგი) შეაგროვეს. გარდაცვალებამდე რამდენიმე თვით ადრე, ვან დერ ბიკმა გაამჟღავნა, თუ რამდენად ფინანსურად გაჭირვებულები დატოვა კიბოს მკურნალობამ ის და მისი ოჯახი. მან საჯაროდ აუქციონზე გაიტანა ნივთები, რომლებიც ათწლეულების განმავლობაში შეინახა იმ როლებიდან, რომლებმაც მისი კარიერა განსაზღვრეს – შოტლანდიური კუბოკრული პერანგი, რომელიც ეცვა Dawson's Creek-ის პირველ ეპიზოდში, ყელსაბამი, რომელიც მან ქეით ჰოლმსის პერსონაჟს აჩუქა თინეიჯერულ დრამა სერიალში და სპორტული ფეხსაცმელი, რომელიც ეცვა 1999 წლის ფილმ Varsity Blues-ში თამაშისას. „ამ საგანძურს წლების განმავლობაში ვინახავდი, ველოდებოდი შესაფერის დროს, რომ რამე მეღონა მათთან დაკავშირებით, და ცხოვრების ბოლოდროინდელი მოულოდნელი შემობრუნებების გათვალისწინებით, ნათელია, რომ დრო ახლაა,“ - განუცხადა ვან დერ ბიკმა People Magazine-ს გასულ ნოემბერში. ძვირადღირებული მკურნალობის გარდა, ვან დერ ბიკი იმავე შემოსავალს ვეღარ იღებდა, რაც ათწლეულების წინ, კარიერის პიკში ჰქონდა. მან განაცხადა, რომ Dawson's Creek-ისთვის „თითქმის არაფერი“ გადაუხადეს და მის კონტრაქტში არ შედიოდა ჰონორარები (residuals) – გადასახადები, რომლებსაც მწერლები, მსახიობები და რეჟისორები იღებენ, როდესაც მათი ნამუშევარი ტელევიზიით ხელახლა გადაიცემა. იმავე პერიოდის სხვა პოპულარული შოუების მსახიობები, როგორიცაა „მეგობრები“, ასეთი გადახდებიდან წლიურად დაახლოებით 20 მილიონ დოლარს გამოიმუშავებენ. „არ იყო ჰონორარი,“ - განუცხადა ვან დერ ბიკმა Today-ს 2012 წელს. „20 წლის ვიყავი. ეს ცუდი კონტრაქტი იყო. თითქმის არაფერი მიმიღია ამისგან.“ დიაგნოზის დასმის შემდეგ მან მუშაობა განაგრძო და 2025 წელს სატელევიზიო შოუ „Overcompensating“-ის ორ ეპიზოდში გამოჩნდა, მაგრამ გაურკვეველია, იყო თუ არა ეს საკმარისი იმისათვის, რომ მას ჰოლივუდის მსახიობთა ცნობილი გაერთიანების ჯანმრთელობის დაზღვევა მიეღო. მსახიობებს შეუძლიათ მიიღონ ჯანმრთელობის დაზღვევა SAG-AFTRA-ს მეშვეობით მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ ისინი წელიწადში 108 დღე მუშაობენ ან გაერთიანების გადაღებებზე მინიმუმ 28,090 დოლარს გამოიმუშავებენ. BBC-მ გაერთიანებას დაუკავშირდა. ვან დერ ბიკი არ არის პირველი ცნობილი ამერიკელი მსახიობი, რომელმაც ამ პრობლემას გაუსვა ხაზი. „ბევერლი ჰილსი 90210“-ის ვარსკვლავმა შენენ დოჰერტიმ, რომელიც 2024 წელს გარდაიცვალა, თქვა, რომ მას არ ჰქონდა დაზღვევა, როდესაც მას პირველად ძუძუს კიბოს დიაგნოზი დაუსვეს. 53 წლის ბენჯამინ ბაირონ დევისმა, მსახიობმა, რომელიც სატელევიზიო შოუებში, ისევე როგორც ფილმებში, როგორიცაა Marvel-ის „ადამიანი ჭიანჭველა“, BBC-ს განუცხადა, რომ შემცირებული ჰონორარები პრობლემად იქცა მსახიობებისთვის მთელ ინდუსტრიაში. „შემოსავლის წყაროები, რომლებზეც მსახიობები იყვნენ დამოკიდებულნი, გაქრა,“ - თქვა მან და აღნიშნა, რომ სტრიმინგის ზრდამ გავლენა მოახდინა იმაზე, თუ როგორ ანაზღაურებენ საპროდიუსერო კომპანიები შემსრულებლებს. მან თქვა, რომ ბევრი მსახიობი დამოკიდებულია ამ გადახდებზე, როგორც შემოსავლისთვის, ასევე ჯანმრთელობის დაზღვევის მისაღებად მათი გაერთიანების SAG-AFTRA-ს მეშვეობით. „ვმუშაობ, როცა დამიქირავებენ და გადავრჩები, როცა არა ვარ დაქირავებული.“ დევისმა განაცხადა, რომ მან დაკარგა ჯანმრთელობის დაზღვევა 2023 წლის SAG-AFTRA-ს გაფიცვების დროს. „სამსახური არ იყო,“ - თქვა მან და დასძინა, რომ საბოლოოდ დაიბრუნა ის, როდესაც გაფიცვები დასრულდა და მან კვლავ შეძლო მოთხოვნების დაკმაყოფილება. დევისმა თქვა, რომ სულ რაღაც 10 წლის წინ, გაერთიანების მინიმალური შემოსავალი ჯანმრთელობის დაზღვევისთვის იყო იმის მესამედი, რაც ახლაა, დღევანდელ დონეზე, რაც მსახიობთა უმრავლესობისთვის მიუწვდომელია. ვალერი იაროსის, SAG-AFTRA-ს არქივისტის თქმით, ისინი, ვინც გაერთიანების გეგმით არიან დაფარული, კარგ ჯანმრთელობის დაზღვევას იღებენ. მაგრამ შესაძლოა ვან დერ ბიკი აღარ იღებდა გაერთიანების გეგმას მისი ნაკლები სამუშაო საათების გამო, დასძინა მან. 2024 წელს ვან დერ ბიკმა People-ს განუცხადა, რომ კიბოს მკურნალობის შეხვედრებთან და მის დაზღვევასთან გამკლავება „სრულ განაკვეთზე სამუშაოდ“ იქცა. მისმა სიკვდილმა ახალი ცნობილი სახე შესძინა აშშ-ში ჯანდაცვის მზარდი ხარჯების შესახებ დებატებს – საკითხს, რომლის რეფორმის აუცილებლობას რესპუბლიკელები და დემოკრატები დიდი ხანია აღიარებენ, მაგრამ პრობლემის გადაჭრის საუკეთესო გზებზე ვერ თანხმდებიან. მსოფლიოში ერთ-ერთი ყველაზე ძვირადღირებული ჯანდაცვის სისტემა აშშ-შია, სადაც ჯანდაცვაზე დანახარჯები, Medicare-ისა და Medicaid-ის სერვისების ცენტრების მონაცემებით, 2026 წლისთვის 5.9 ტრილიონ დოლარს მიაღწევს. ბოლო მონაცემებით, აშშ-ში დაახლოებით 100 მილიონ ადამიანს უჭირს სამედიცინო და სტომატოლოგიური მომსახურების ვალების გადახდა. ოთხშაბათს ონლაინ გამოქვეყნებულ GoFundMe-ის გვერდზე შემოწირულობები იყო მოთხოვნილი ვან დერ ბიკის ქვრივის, კიმბერლისა და მათი ექვსი შვილის დასახმარებლად, რომელთა ასაკი 4-დან 15 წლამდე მერყეობს. მისმა მეუღლემ გააზიარა გვერდი, სადაც აღნიშნული იყო „მნიშვნელოვანი ფინანსური სირთულეები“, რომელიც ოჯახმა განიცადა.