გერმანიის კანცლერ მერცის საქმიანი ვიზიტის გულთბილი შედეგების მიუხედავად გერმანიის უმსხვილეს სავაჭრო პარტნიორთან და მთავარ ეკონომიკურ მეტოქესთან, მასიური სავაჭრო დეფიციტი და ჩინეთის ჭარბი საწარმოო სიმძლავრე კვლავაც მთავარ შეშფოთებად რჩება. მიმდინარე კვირას, ჩინეთის პრეზიდენტ სი ძინპინთან და პრემიერ-მინისტრ ლი ციანგთან მოლაპარაკებების დროს, გერმანიის კანცლერმა ფრიდრიხ მერცმა ხაზი გაუსვა ჩინეთთან ეკონომიკური კავშირების გაფართოებას აშშ-ის არასტაბილური სავაჭრო პოლიტიკის ფონზე, ამავდროულად, ყურადღება გაამახვილა კონკურენციის მართვასა და მძიმე სავაჭრო დისბალანსთან დაკავშირებულ პრობლემებზე. „ჩვენ გვაქვს ძალიან კონკრეტული შეშფოთება ჩვენს თანამშრომლობასთან დაკავშირებით, რომლის გაუმჯობესება და სამართლიანი გახდომა გვსურს“, – განაცხადა მერცმა ოთხშაბათს ლი ციანგთან შეხვედრისას. აღსანიშნავია, რომ მან თავი აარიდა ჩინეთისთვის „სისტემური მეტოქის“ წოდებას, ტერმინს, რომელიც მისმა წინამორბედმა ოლაფ შოლცმა გამოიყენა და პეკინი გააღიზიანა. მერცი, რომელიც ჩინეთში 30 გერმანელ ბიზნეს ლიდერთან ერთად გაემგზავრა, ასევე შეხვდა ჩინელ და გერმანელ წამყვან ბიზნეს ფიგურებს ჰანჯოუში, ჩინეთის ტექნოლოგიურ ცენტრში. ჩინეთის საგარეო საქმეთა სამინისტროს სპიკერმა მაო ნინგმა გერმანული ბიზნეს დელეგაცია „პრაქტიკული თანამშრომლობის“ მაგალითად მოიყვანა, რაც „ბევრს ამბობს გერმანიის მოლოდინებზე და ნდობაზე ჩინეთ-გერმანიის პრაქტიკული თანამშრომლობის გაღრმავების მიმართ“. მაომ განაცხადა, რომ მერცის ვიზიტი „ნაყოფიერი და მნიშვნელოვანია“. „ეს არ არის უბრალოდ მორიგი ვიზიტი ჩინეთში, ეს არის ვიზიტი იმ დროს, როდესაც ტრანსატლანტიკური ურთიერთობები რთულია“, – განუცხადა DW-ს ნადინე გოდეჰარდტმა, პოლიტოლოგმა, რომელიც სპეციალიზებულია ჩინეთის საკითხებზე გერმანიის საერთაშორისო და უსაფრთხოების საქმეთა ინსტიტუტში (SWP). ოთხშაბათს გავრცელებულ განცხადებაში მერცმა ხაზი გაუსვა ჩინეთის ხელმძღვანელობის ვალდებულებას, შეეძინა 120 დამატებითი თვითმფრინავი ფრანგული მწარმოებელი Airbus-ისგან, როგორც მაღალი დონის ვიზიტებში არსებული „პოტენციალის“ მაგალითი. „მხოლოდ ეს მაგალითი აჩვენებს, რომ ასეთი ვიზიტების განხორციელება ღირს, ასევე კონკრეტული თემების განსახილველად“, – განაცხადა მან. ვან-სინ ლიუმ, გერმანიის კიელის მსოფლიო ეკონომიკის ინსტიტუტის მკვლევარმა, DW-ს განუცხადა, რომ „ვიზიტის ყველაზე მნიშვნელოვანი ასპექტი იყო პირისპირ დემონსტრირება ორივე მხარის მზაობის, შეენარჩუნებინათ თანამშრომლობა გარკვეულ დონეზე“. „ამ თვალსაზრისით, ვიზიტი წარმატებული იყო. გადამწყვეტი იყო, რომ შეცდომები არ დაშვებულა“, – დასძინა მან. პეკინი ევროკავშირს თავისი მწვანე ენერგიისა და ელექტრომობილების ექსპორტისთვის სასიცოცხლო ბაზრად მიიჩნევს. ევროკავშირის ინდუსტრიული გიგანტის რანგში, გერმანიას აქვს ინტერესი, იმოქმედოს როგორც „კარიბჭის დამცველმა“ და აქვს ძლიერი გავლენა ბრიუსელის ეკონომიკური პოლიტიკის ფორმირებაზე. ლიუმ განაცხადა, რომ ევროკავშირის „საშუალოზე მაღალი მსყიდველობითი უნარი“ და „დეკარბონიზაციის უზარმაზარი მოთხოვნა“ მას მიმზიდველ ბაზრად აქცევს ჩინეთისთვის, რომელიც ამჟამად განიცდის მასიურ ინდუსტრიულ ჭარბ სიმძლავრეს, აწარმოებს გაცილებით მეტ საქონელს, ვიდრე მის შიდა ბაზარს შეუძლია აითვისოს. გერმანიამ ასევე ხელი მოაწერა ხუთ ურთიერთგაგების მემორანდუმს (MoUs) ჩინეთთან, რომელიც მოიცავს კლიმატის სფეროში თანამშრომლობას, ცხოველთა დაავადებების პრევენციას, გარკვეული სასოფლო-სამეურნეო ექსპორტის განახლებას და გაცვლით პროგრამებს სპორტსა და მედიაში. ლიუს თქმით, ეს შეთანხმებები მიუთითებს „თანამშრომლობის მზაობაზე და არა რაიმე მნიშვნელოვან გარღვევაზე“, რადგან ისინი პერიფერიულია ისეთ ძირითად პრობლემებთან შედარებით, როგორიცაა გერმანიის სავაჭრო დეფიციტი და ჩინეთის იშვიათი მიწათა ელემენტების ექსპორტის კონტროლი. თუმცა, მან დასძინა, რომ მერცის ვიზიტმა აღადგინა ღირებული საკომუნიკაციო არხი, რამაც შეიძლება თავიდან აიცილოს სპეკულაციების გავლენა გადაწყვეტილების მიღებაზე. მიუხედავად იმისა, რომ ჩინეთი წლების განმავლობაში გერმანული მანქანებისა და მანქანების ნაწილებისთვის ძლიერ ბაზარს წარმოადგენდა, მოთხოვნა შეიცვალა, რადგან ჩინეთის აყვავებული ელექტრომობილების ინდუსტრია და სამრეწველო საქონლის გაუმჯობესებული წარმოება უშუალო კონკურენციაში შედის სექტორებთან, რომლებშიც ადრე გერმანია დომინირებდა. გერმანიის სტატისტიკის ფედერალური სამსახურის (Destatis) მონაცემებით, გერმანიის სავაჭრო დეფიციტი ჩინეთთან 2025 წელს 89 მილიარდ ევროს (105 მილიარდი დოლარი) გადააჭარბა, რაც 2024 წლის თითქმის 67 მილიარდი ევროდან გაიზარდა. მერცმა ჩინეთის პრემიერ-მინისტრ ლი ციანგს განუცხადა, რომ სავაჭრო დეფიციტი „ხუთ წელიწადში ოთხჯერ გაიზარდა“ და ამ ტრაექტორიას „არაჯანსაღი“ უწოდა. მან სამართლიანი კონკურენციისკენ მოუწოდა გერმანული ბიზნესებისთვის, რომლებიც დიდი ხანია უჩივიან ჩინეთის სახელმწიფო სუბსიდიებს, ბაზარზე შეზღუდულ წვდომას და გაუმჭვირვალე რეგულაციებს. „ჩვენ უნდა შეგვეძლოს შეთანხმებულ წესებზე დაყრდნობა“, – განაცხადა მან. თუმცა, SWP-ის მკვლევარმა გოდეჰარდტმა განაცხადა, რომ არ ფიქრობს, რომ მერცი დაუყოვნებელ ცვლილებებს ელის. „საუბარია ბალანსის პოვნასა და იმის მკაფიოდ განსაზღვრაზე, თუ სად მდგომარეობს ჩვენი პრობლემები – სად არის გერმანული და ევროპული ინტერესები“, – განაცხადა მან. „საუბარი სულაც არ არის იმაზე, რომ ჩინეთი შეიცვლება, არამედ იმაზე, რომ ნათელი გახდეს, რომ არსებობს შეზღუდვები“. სხვა შეშფოთება მოიცავს პეკინის მიერ დაბალი იუანის (რენმინბის) გაცვლითი კურსის შენარჩუნებას და სახელმწიფო სუბსიდიების გაცემას საკვანძო ინდუსტრიებისთვის, რასაც დასავლური მთავრობები დამახინჯებლად მიიჩნევენ. თუმცა, პეკინის პერსპექტივიდან, ასეთი ზომები ინდუსტრიული პოლიტიკის ინსტრუმენტებია. „თუ ჩინეთი არ თვლის, რომ მისი პოლიტიკა ძირს უთხრის სამართლიან კონკურენციას, მნიშვნელოვანი პოლიტიკური ცვლილებები ნაკლებად სავარაუდოა მხოლოდ იმიტომ, რომ მერცი ვიზიტით იმყოფებოდა“, – განაცხადა მკვლევარმა ლიუმ.