მექსიკის თავდაცვის სამინისტროს განცხადებით, მექსიკის ყველაზე ძებნილი მამაკაცი და საშიში ნარკოკარტელის „ხალისკოს ახალი თაობა“ (CJNG) ლიდერი მისი დაკავების მიზნით ჩატარებული უსაფრთხოების ოპერაციის დროს მოკლეს. ნემესიო ოსეგერა სერვანტესი, იგივე „ელ მენჩო“, კვირას გარდაიცვალა, როდესაც მას დედაქალაქ მეხიკოში გადაჰყავდათ, მას შემდეგ, რაც ის მძიმედ დაიჭრა საკუთარ მომხრეებსა და არმიას შორის მომხდარი შეტაკებების დროს. ხალისკოს ცენტრალურ-დასავლეთ შტატის ქალაქ ტაპალპაში CJNG-ის ოთხი წევრი დაიღუპა. სამი სამხედრო მოსამსახურე ასევე დაიჭრა. აშშ-მ მექსიკას მიაწოდა ინფორმაცია, რამაც ხელი შეუწყო ოპერაციის ჩატარებას. CJNG-მ საპასუხო მოქმედებები განახორციელა ავტომობილების დაწვით, საგზაო ბლოკირებების მოწყობითა და უსაფრთხოების ძალებზე თავდასხმებით რვა შტატში. აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტმა გამოსცა გაფრთხილება თავშესაფარში დარჩენის შესახებ აშშ-ის მოქალაქეებისთვის ხალისკოს, ტამაულიპასის შტატებში, ასევე მიჩოაკანის, გერეროსა და ნუევო ლეონის ზოგიერთ რაიონში. მექსიკის პრეზიდენტმა კლაუდია შეინბაუმ პარდომ მოგვიანებით მოუწოდა ხალხს, შეენარჩუნებინათ „სიმშვიდე“. მან X-ზე დაწერა, რომ „ქვეყნის უმეტეს ნაწილში საქმიანობა ნორმალურად მიმდინარეობს“. „ელ მენჩო“, 59 წლის ყოფილი პოლიციელი, მართავდა ფართომასშტაბიან კრიმინალურ ორგანიზაციას, რომელიც პასუხისმგებელი იყო დიდი რაოდენობით კოკაინის, მეტამფეტამინისა და ფენტანილის კონტრაბანდაზე აშშ-ში. აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტს დაწესებული ჰქონდა 15 მილიონი აშშ დოლარის (11.1 მილიონი ფუნტი სტერლინგი) ჯილდო „ელ მენჩოს“ დაკავებისთვის საჭირო ინფორმაციისთვის. მექსიკის თავდაცვის სამინისტრომ განცხადებაში აღნიშნა, რომ ოპერაცია ქვეყნის სპეციალურმა ძალებმა „დაგეგმეს და განახორციელეს“. მექსიკის საჰაერო ძალებისა და ეროვნული გვარდიის თვითმფრინავები ასევე განლაგებული იყო. სამინისტრომ ასევე განაცხადა, რომ ოპერაციის დროს ამოღებულია რამდენიმე ჯავშანმანქანა და იარაღი, მათ შორის ტანკსაწინააღმდეგო სარაკეტო გამშვები მოწყობილობები. განცხადებაში ნათქვამია, რომ აშშ მექსიკას აწვდიდა ინფორმაციას, რომელიც ხელს უწყობდა ოპერაციის ჩატარებას. თვითმხილველებმა გადაიღეს კვამლის სვეტები, რომლებიც რამდენიმე ქალაქზე, მათ შორის გვადალახარაზე ადიოდა – გვადალახარა მომავალი ფიფა-ს მსოფლიო ჩემპიონატის ერთ-ერთი მასპინძელი ქალაქია. ხალისკოს სანაპიროზე მდებარე ტურისტულ ზონა პუერტო ვალარტაში, შესაძლოა ათასობით ტურისტი იყოს ჩარჩენილი არეულობის გამო. მთელი კვირის განმავლობაში, ხალისკოსა და სხვაგან შეიარაღებული პირების შესახებ შეტყობინებები ვრცელდებოდა. ხალისკოს გუბერნატორმა, პაბლო ლემუს ნავარომ, შტატის მაცხოვრებლებს მოუწოდა, დაემორჩილებოდნენ წითელი კოდის გაფრთხილებას და დარჩენილიყვნენ სახლებში. მან ასევე განაცხადა, რომ შტატში შეჩერებულია საზოგადოებრივი ტრანსპორტის მოძრაობა. აშშ-ის ავიახაზებმა United Airlines-მა და American Airlines-მა, ისევე როგორც Air Canada-მ, გააუქმეს ფრენები პუერტო ვალარტასა და გვადალახარას მიმართულებით. ფრენების თვალთვალის ვებგვერდ FlightAware-ის ცნობით, Delta Airlines-ის რეისი ატლანტადან გვადალახარას მიმართულებით ოსტინში გადამისამართდა. აშშ-ის ყოფილმა ელჩმა მექსიკაში და სახელმწიფო მდივნის მოადგილემ კრისტოფერ ლანდაუმ „ელ მენჩო“ სოციალურ ქსელში აღწერა, როგორც „ერთ-ერთი ყველაზე სისხლიანი და დაუნდობელი ნარკობარონი“. მან დაამატა, რომ „ელ მენჩოს“ სიკვდილი „დიდი წინსვლაა მექსიკისთვის, აშშ-ისთვის, ლათინური ამერიკისთვის და მსოფლიოსთვის“. ვინ იყო „ელ მენჩო“, მექსიკის ყველაზე ძებნილი მამაკაცი? მაიკ ვიჯილმა, აშშ-ის ნარკოტიკების აღსრულების ადმინისტრაციის (DEA) საერთაშორისო ოპერაციების ყოფილმა უფროსმა, BBC-ის აშშ-ის ახალი ამბების პარტნიორ CBS-სთან საუბარში ოპერაცია აღწერა, როგორც „ნარკოტიკების კონტრაბანდის ისტორიაში განხორციელებული ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი მოქმედება“. „ელ მენჩოს“ მკვლელობა მექსიკის პრეზიდენტისთვის გამარჯვებას წარმოადგენს ქვეყნის ნარკოკარტელებთან ბრძოლაში. ამან შესაძლოა გააძლიეროს მისი ურთიერთობა აშშ-ის პრეზიდენტ დონალდ ტრამპთან, რომელიც მუქარას გამოთქვამდა კარტელებზე თავდასხმის შესახებ მექსიკის ტერიტორიაზე. გასული წლის იანვარში ტრამპმა Fox News-ს განუცხადა, რომ ნარკოტიკების გადამზიდავი ნავების წინააღმდეგ მოქმედებების შემდეგ „ახლა მიწაზე დავიწყებთ დარტყმებს“ და დასძინა, რომ „კარტელები მართავენ მექსიკას“. შეინბაუმმა მოგვიანებით უპასუხა და თქვა, რომ აშშ-ის ჯარების განლაგება სამხრეთ საზღვარზე „არ განიხილებოდა“. თუმცა, თუ უსაფრთხოების ძალები ვერ შეძლებენ სიტუაციის სწრაფად კონტროლქვეშ მოქცევას, მექსიკის ადმინისტრაციის გამარჯვება შესაძლოა დაჩრდილოს კარტელის ძალადობრივმა რეაქციამ. ხალისკოს კარტელმა ცნობადობა მოიპოვა უსაფრთხოების ძალებსა და საჯარო მოხელეებზე განხორციელებული თავდასხმების სერიით. მას ჩამოუგდია არმიის ვერტმფრენი ტანკსაწინააღმდეგო ყუმბარმტყორცნით, მოუკლავს ათობით სახელმწიფო მოხელე და ცნობილია, რომ მსხვერპლთა ცხედრებს ხიდებიდან კიდებდა კონკურენტების დასაშინებლად. CJNG კარტელი, რომლის საწყისი ძირითადი ბაზა 2010 წელს ხალისკოში იყო, ახლა მთელ მექსიკაშია წარმოდგენილი. DEA მას ძლიერი სინალოას კარტელის კონკურენტად მიიჩნევს, რომელიც აშშ-ის 50-ვე შტატშია წარმოდგენილი. CJNG ასევე არის ნარკოტიკების ძირითადი მიმწოდებელი აშშ-ში, რომელიც ფენტანილის წარმოებიდან მილიარდობით დოლარს გამოიმუშავებს. 2024 წლის ოქტომბრიდან, 2025 წლის ივნისში აშშ-ის საბაჟო და სასაზღვრო პატრულის (CBP) მიერ გამოქვეყნებული მონაცემებით, აშშ-ში 9,200 ფუნტი (4,182 კგ) ფენტანილია ამოღებული. თითქმის მთელი (96%) მექსიკასთან სამხრეთ-დასავლეთ საზღვარზე იყო ჩაჭრილი. 1%-ზე ნაკლები ჩრდილოეთ აშშ-ის კანადასთან საზღვარზე ამოიღეს. დანარჩენი საზღვაო მარშრუტებიდან ან აშშ-ის სხვა საკონტროლო პუნქტებიდან იყო.