მექსიკის ერთ-ერთი ყველაზე ძლევამოსილი და საშიში კრიმინალური ორგანიზაციის, „ხალისკოს ახალი თაობის კარტელის“ (CJNG) წევრებმა, მექსიკის 20 შტატში ძალადობის ტალღა გააჩაღეს. მათ გადაწვეს ბიზნესები და აღმართეს ცეცხლოვანი ბლოკადები, მათი ლიდერის, ნემესიო ოსეგერა სერვანტესის, უკეთ ცნობილი როგორც „ელ მენჩო“, მოკვლის საპასუხოდ. „ელ მენჩო“ კვირას, მექსიკის სპეცრაზმის მიერ დაკავებიდან მალევე, პატიმრობაში გარდაიცვალა. „ელ მენჩო“, მექსიკის ყველაზე ძებნილი კაცი, მძიმედ დაიჭრა შეიარაღებულ დაპირისპირებაში მის მცველებსა და მის დასაჭერად განლაგებულ სამხედრო კომანდოსებს შორის. ის გარდაიცვალა მაშინ, როდესაც სამხედროები მას ხალისკოს შტატის ქალაქ ტაპალპიდან დედაქალაქ მეხიკოში გადაჰყავდათ. ოპერაციის დროს „ელ მენჩოს“ სულ მცირე ექვსი მცველიც დაიღუპა, ხოლო მექსიკის არმიის სამი წევრი დაშავდა, განაცხადა თავდაცვის სამინისტრომ. „ელ მენჩოს“ გარდაცვალების ამბის გავრცელებასთან ერთად, მისმა კარტელმა თავდასხმები დაიწყო მრავალ ქალაქსა და დაბაში, სადაც CJNG აქტიურია. ზოგიერთ ქალაქში მათ გადაკეტეს გზები ასფალტზე წვეტიანი საგნებისა და ლურსმნების დაყრით – სხვებში კი მათ ხელში ჩაიგდეს ავტობუსები და სხვა სატრანსპორტო საშუალებები, რომლებიც შემდეგ გზის შუაგულში გადაწვეს. კარტელის წევრებმა ათობით ბანკი და ადგილობრივი ბიზნესი, როგორიცაა აფთიაქები, ცეცხლში მოაქციეს. ადგილობრივების მიერ გადაღებულ კადრებში ჩანდა კვამლის ბუღი, რომელიც რამდენიმე ქალაქსა და დაბაზე, მათ შორის ტურისტებისთვის პოპულარულ სანაპირო კურორტ პუერტო ვალიარტაზე, ამოდიოდა. გვადალახარაში – მომავალი ფიფას მსოფლიო ჩემპიონატის ერთ-ერთი მასპინძელ ქალაქში – აეროპორტში მოგზაურები პანიკაში გარბოდნენ და იატაკზე იკეცებოდნენ. საინფორმაციო ვებგვერდმა Milenio-მ გაავრცელა ინფორმაცია, რომ პანიკა გავრცელდა, როდესაც ჯგუფი აეროპორტში შევარდა თავშესაფრის საძებნელად მას შემდეგ, რაც მათ ახლომდებარე მაგისტრალიდან სროლის ხმა გაიგონეს. მათმა რეპორტიორმა განაცხადა, რომ მაგისტრალზე დამწვარი მანქანა ნახა, თუმცა ტერმინალში გასროლის შესახებ გავრცელებული ჭორები ხელისუფლებამ უარყო. მრავალ ქალაქში ქუჩები დაცარიელდა, რადგან ადგილობრივმა ხელისუფლებამ მაცხოვრებლებს სახლებში თავშესაფრის პოვნა ურჩია. კვირას განვითარებულმა მოვლენებმა ბევრს გაახსენა ძალადობა, რომელიც სინალოას შტატში 2019 წელს კიდევ ერთი ცნობილი ნარკობარონის – ოვიდიო გუსმან ლოპესის – დაპატიმრების შემდეგ დაიწყო. მისი სინალოას კარტელის წევრებსა და უსაფრთხოების ძალებს შორის ქუჩის ბრძოლები იმდენად სასტიკი იყო, რომ მექსიკის ხელისუფლებამ გადაწყვიტა გაეთავისუფლებინა გუსმან ლოპესი, რომელიც ციხეში მყოფი ნარკობარონის, ხოაკინ „ელ ჩაპო“ გუსმანის ვაჟია, შემდგომი სისხლისღვრის თავიდან ასაცილებლად. მიუხედავად იმისა, რომ გუსმან ლოპესი 2023 წელს ხელახლა დააპატიმრეს და აშშ-ში გადასცეს, სადაც მან ნარკოტიკებით ვაჭრობის ბრალდებებზე თავი დამნაშავედ ცნო, მაღალი რანგის დაპატიმრებების შემდეგ კარტელების საპასუხო თავდასხმები ნორმად იქცა. პუერტო ვალიარტაში, მექსიკის წყნარი ოკეანის სანაპიროზე, ტურისტებს კვირას უთხრეს, რომ თავშესაფარში დარჩენილიყვნენ. ვიდეოებში ჩანდა შავი კვამლი, რომელიც რამდენიმე უბანში დამწვარი მანქანებიდან ამოდიოდა, ერთმა ტურისტმა სცენა აღწერა, როგორც „საომარი ზონა“. დაახლოებით 300 ვიზიტორი ჩარჩა პუერტო ვალიარტას აეროპორტში ძალადობის გამო ფრენების გაუქმების შემდეგ. მათი უსაფრთხოების უზრუნველსაყოფად, ისინი ქალაქის ცენტრში გადაიყვანეს პოლიციის მძიმე ესკორტით. დიდი ბრიტანეთის საგარეო საქმეთა სამინისტრომ ქალაქის სტუმრებს სთხოვა, „განსაკუთრებული სიფრთხილე“ გამოეჩინათ და ადგილობრივი ხელისუფლების რჩევები გაეთვალისწინებინათ, მათ შორის შენობებში დარჩენის ბრძანებები. სარა მორალესმა, რომელიც პუერტო ვალიარტაში შვილებთან ერთად ისვენებდა, განაცხადა, რომ მათ სთხოვეს დაეტოვებინათ ლას გლორიას პლაჟი. „ძალიან მეშინოდა, რადგან არ ვიცოდი, რა ხდებოდა“, – განუცხადა მან მექსიკურ გაზეთ El Economista-ს. აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტმა თავის მოქალაქეებს მოუწოდა, შემდგომ შეტყობინებამდე თავშესაფარში დარჩენილიყვნენ ხალისკოს, ქვემო კალიფორნიის, კინტანა როოს შტატებში და გუანახუატოს, გერეროს, მიჩოაკანის, ოახაკას, ნუევო ლეონისა და ტამაულიპასის რეგიონებში. ხალისკოს გუბერნატორმა, სადაც პუერტო ვალიარტა მდებარეობს, „წითელი კოდი“ გამოაცხადა, შეაჩერა მთელი საზოგადოებრივი ტრანსპორტი და გააუქმა მასობრივი ღონისძიებები და დასწრებითი გაკვეთილები. გაზეთმა El Universal-მა განაცხადა, რომ დაზარალებულ მექსიკურ შტატებში გზების გადაკეტვის 250-ზე მეტი ინციდენტი დაფიქსირდა. უსაფრთხოების ოფიციალური პირები აცხადებენ, რომ ბლოკადების 90% მოხსნილია, მაგრამ დაძაბულობა მაღალი რჩება, განსაკუთრებით CJNG-ის საყრდენ ბაზაზე, ხალისკოში. მათ დაამატეს, რომ 25 ადამიანი დააკავეს, 11 – ძალადობრივ ქმედებებში სავარაუდო მონაწილეობისთვის და კიდევ 14 – სავარაუდო ძარცვა-გლეჯისთვის. მექსიკის პრეზიდენტმა კლაუდია შეინბაუმმა მოუწოდა ხალხს, დარჩენილიყვნენ „მშვიდად და ინფორმირებულად“. მან დაამატა, რომ „ქვეყნის უმეტეს ნაწილში, საქმიანობა ნორმალურად მიმდინარეობს“. მან შეაქო მექსიკის უსაფრთხოების ძალები ოპერაციისთვის, რომლის დროსაც „ელ მენჩო“ შეიპყრეს. მექსიკის პრეზიდენტზე ზეწოლა განხორციელდა ტრამპის ადმინისტრაციის მხრიდან, რომ მეტი გაკეთებულიყო მისი ქვეყნის ტერიტორიაზე მოქმედი ძლევამოსილი ტრანსნაციონალური ნარკოტიკების გამავრცელებელი ჯგუფების წინააღმდეგ საბრძოლველად. აშშ-ის პრესმდივანმა კაროლინ ლივიტმა კვირა გვიან ღამით განაცხადა, რომ „ელ მენჩო“ იყო „მექსიკისა და შეერთებული შტატების მთავრობის მთავარი სამიზნე, როგორც ფენტანილის ერთ-ერთი უმსხვილესი კონტრაბანდისტი ჩვენს სამშობლოში“.