„მეიდან ტვ“-ის საქმეზე სასამართლო პროცესი პროტესტისა და დაძაბულობის ფონზე მიმდინარეობს აზერბაიჯანში

13 თებერვალს, ბაქოს მძიმე დანაშაულებათა სასამართლოში, მოსამართლე აითან ალიევას თავმჯდომარეობით, „მეიდან ტვ“-ის საქმეზე მეხუთე სასამართლო სხდომა გაიმართა. პროცესი კვლავ სახელმწიფო პროკურორის მიერ ბრალდების მოქმედი ნაწილის წაკითხვით დაიწყო. სხდომის დაწყებამდე, სამოქალაქო აქტივისტი ამრახ თაჰმაზოვი სასამართლო დარბაზიდან გააძევეს შეძახილის გამო: „თავისუფლება მეიდან ტვ-ს!“ როდესაც სახელმწიფო პროკურორი ერგინ გაფაროვი ბრალდების წარსადგენად ტრიბუნასთან მივიდა, ნურლან ლიბრემ სასამართლოს მიმართა და განაცხადა, რომ 28 დღეა შიმშილობდა. მან ასევე თქვა, რომ მის მიმართ კვლავ გამოიყენეს ძალა და წინასწარი დაკავების იზოლატორიდან სასამართლოში გადაყვანისას მას ბორკილები ედო. მოგვიანებით, ჟურნალისტი სამედიცინო შემოწმებაზე გადაიყვანეს. სასამართლო დარბაზში დაბრუნების შემდეგ, მან განაცხადა, რომ სისხლის წნევა გაუზომეს და გულის წამალი მისცეს. „აქ მომყვანისას, ჩემი სასამართლო ჩვენების შემცველი ფურცლები წაიღეს. ბოლოს რვა დღის წინ გამსინჯეს და სისხლის ანალიზი ამიღეს დაკავების იზოლატორში. ამ ორი ტესტიდან არცერთის შედეგი ჯერ არ მოუციათ,“ – დასძინა მან. საპასუხოდ, მოსამართლემ ნურლან ლიბრეს განუცხადა, რომ სასამართლო ოფიციალურ წერილს გაგზავნიდა, რათა უზრუნველყოფილიყო მისი გადაყვანა წინასწარი დაკავების იზოლატორიდან სასამართლოში კანონის შესაბამისად. შიმშილობის 21-ე დღეს ნურლან ლიბრე ძლივს იდგა ფეხზე. ჟურნალისტებმა მოითხოვეს, რომ სასამართლო სხდომებზე მედიისთვის წვდომა და გადაღების უფლება დაშვებულიყო, რადგან პროცესები ღიაა. 2024 წლის 6 დეკემბერს „მეიდან ტვ“-ის რამდენიმე თანამშრომელი დააკავეს, მათ შორის: რამინ დეკო (ჯაბრაილზადე), აინურ განბაროვა (ელგუნეს), აისელ უმუდოვა, აითაჯ აჰმედოვა (თაფდიღ), ხაიალა აღაიევა და ნატიგ ჯავადლი. მათ ბრალი წაუყენეს სისხლის სამართლის კოდექსის 206.3.2 მუხლით (კონტრაბანდა, ჩადენილი ჯგუფის მიერ წინასწარი შეთანხმებით), და მათ წინააღმდეგ აღძრული სისხლის სამართლის საქმე ცნობილი გახდა, როგორც „მეიდან ტვ“-ის საქმე. მოგვიანებით, იმავე საქმის ფარგლებში ასევე დააკავეს ჟურნალისტები შამშად აღა, ნურლან ლიბრე, ფატიმა მოვლამლი, ულვია ალი და აჰმედ მუხთარი. 2025 წლის აგვისტოში ჟურნალისტების წინააღმდეგ ბრალდებები გამკაცრდა და საქმეს ახალი მუხლები დაემატა. „მეიდან ტვ“-ის განცხადებით, დაკავებები მის კრიტიკულ რეპორტაჟებს უკავშირდება. სასამართლო სხდომის დროს ბრალდებულებს არ მიეცათ სიტყვის თქმის უფლება. პროკურორის განცხადების დროს, რამინ დეკომ ასევე მიმართა სასამართლოს და თქვა, რომ მისი ადვოკატი არ ესტუმრა მას წინასწარი დაკავების იზოლატორში. მან მოითხოვა სახელმწიფოს მიერ დანიშნული ადვოკატი. ჟურნალისტმა თქვა, რომ სულხანა ჰაჯიევას სურდა მისი წარმომადგენლობა. იგი შვიდი თვის წინ გაათავისუფლეს ბაქოს ხათაის რაიონული სასამართლოს მოსამართლის თანამდებობიდან და ახლა ადვოკატად მუშაობს. „მან გამოსცა ჩემი დაკავების შესახებ განკარგულება, ასე რომ, ახლა ის იყოს ჩემი ადვოკატი.“ შამშად აღამ მხარი დაუჭირა მოთხოვნას. ნურლან ლიბრემ თქვა, რომ ჰაჯიევაზე ზეწოლა და მისი სასამართლო სისტემიდან მოხსნა პოლიტიკურად მოტივირებული იყო და ხაზგასმით აღნიშნა, რომ მათ სურდათ ის ყოფილიყო მათი დამცველი ადვოკატი. (სულხანა ჰაჯიევა, ბაქოს ხათაის რაიონული სასამართლოს ყოფილი მოსამართლე, ცნობილი იყო, როგორც ერთ-ერთი მოსამართლე, რომელმაც ყველაზე მეტი გადაწყვეტილება გამოიტანა სამოქალაქო და პოლიტიკური აქტივისტების წინააღმდეგ — რედ.) ბრალდების კითხვისას, შამშად აღამ კვლავ შეაწყვეტინა პროკურორს და თქვა, რომ მას ჰქონდა უფლება დაუყოვნებლივ ეპასუხა გაჟღერებულ პრეტენზიებზე. მან კვლავ აღნიშნა, რომ ბრალდებაში არაერთხელ იყო ხაზგასმული, რომ „მეიდან ტვ“-ს სახელმწიფო რეგისტრაცია არ ჰქონდა, თუმცა დასძინა, რომ მედიაგამოცემა გერმანიაშია რეგისტრირებული. ბრალდებულმა ჟურნალისტებმა სასამართლო დარბაზში სიმღერის შესრულებით გამოხატეს პროტესტი. წინა სამი სხდომის მსგავსად, ჟურნალისტებმა ბრალდების კითხვის გაგრძელება გააპროტესტეს. აინურ ელგუნესმა განაცხადა, რომ ვერ საუბრობდა, რადგან შუშის გალიაში მიკროფონი ძალიან მაღლა იყო ჩამოკიდებული, და მოითხოვა, რომ ადვოკატის გვერდით გადაეყვანათ. მოსამართლემ მოთხოვნა უარყო, რამაც ელგუნესის პროტესტი გამოიწვია. ფატიმა მოვლამლიმ ასევე გააპროტესტა ის, რომ ბრალდებულებს არ აძლევდნენ შუშის გალიიდან გამოსვლისა და ადვოკატების გვერდით დაჯდომის უფლებას. საპასუხოდ, მოსამართლე აითან ალიევამ თქვა: „თქვენ არ შეგიძლიათ ჩვენთვის პირობების კარნახი.“ „ჩვენ არ ვკარნახობთ პირობებს — ჩვენ დაგვაკავეს დიქტატით,“ – უპასუხა მოვლამლიმ. მოვლამლის განცხადების დროს, მიკროფონი გამორთეს, რამაც ბრალდებულების პროტესტი გამოიწვია. რამდენიმე წუთის განმავლობაში ჟურნალისტები შუშის გალიაში ხელებით მინებს ურტყამდნენ. სახელმწიფო პროკურორმა ერგინ გაფაროვმა განაგრძო ბრალდების კითხვა, მაგრამ დაძაბულობა მალევე ისევ გაიზარდა. სასამართლოს თანამშრომელმა მოულოდნელად მოხსნა შუშის გალიის თავზე ჩამოკიდებული მიკროფონი. ჟურნალისტებმა მოხსნა გააპროტესტეს. ისინი მიკროფონის ერთ მხარეს ეჭირათ, სასამართლოს თანამშრომლები კი მეორეს, თითოეული მხარე ცდილობდა მოწყობილობის თავისკენ გამოწევას. ამ დროს მოსამართლე ალიევამ ჟურნალისტებს უთხრა: „გაჩუმდით.“ „ჩვენი ხმები ილჰამ ალიევსაც ვერ გააჩუმა — თქვენ გგონიათ, რომ შეძლებთ?“ – უპასუხა ხაიალა აღაიევამ. აინურ ელგუნესმა, სახელმწიფო პროკურორის წინააღმდეგ პროტესტის ნიშნად, თქვა: „ჩვენი ნერვები მისნაირი რეზინისგან არ არის გაკეთებული და მან დაუყოვნებლივ უნდა დაასრულოს კითხვა.“