მართლა გაუმკლავდა მოსკოვი სანქციების რეჟიმს? დროა, ფაქტებზე ვისაუბროთ და არა ფიქციაზე. რუსეთის უკრაინაში სრულმასშტაბიანი შეჭრიდან ოთხი წლის შემდეგ, კრემლის დრონების, ქვეითი ჯარის, რაკეტებისა და ჯავშანტექნიკის მიერ გამოწვეული ნგრევა ეკონომიკური განადგურებითაც გრძელდება. ეს ხარჯი ძირითადად უკრაინას ეკისრება: მსოფლიო ბანკის შეფასებით, რეკონსტრუქციის ღირებულება, ომი დღესვე რომ დასრულდეს, 588 მილიარდ აშშ დოლარს შეადგენს, რაც ქვეყნის მშპ-ს თითქმის სამჯერ აღემატება. უკრაინაში მიმდინარე ბრძოლების პარალელურად, რუსეთსა და დასავლეთს შორის ეკონომიკური ომი გრძელდება. თუმცა, ეს ბრძოლის ველი ბევრად უფრო მკვეთრად შეიცვალა, ვიდრე სამხრეთ და აღმოსავლეთ უკრაინაში ბოლო ერთი წლის განმავლობაში. ხმელეთზე გაჭიანურებული ომის ფონზე, გეო-ეკონომიკური ბრძოლის ველის შემდგომმა განვითარებამ შესაძლოა უფრო მნიშვნელოვანი როლი ითამაშოს კონფლიქტის საბოლოოდ მოგვარებაში. ორივე მხარის ეკონომიკური ბრძოლის პირობებში ცვლილებების ბუნება, თუმცა, ომის მკვრივი ნისლით არის დაფარული. ამას ამძიმებს ის ფაქტი, რომ ამ ეკონომიკური კონფლიქტის მონაწილეთა უმეტესობა სულ უფრო ხშირად სიამოვნებით ფარავს მოქმედი გეო-ეკონომიკური მდგომარეობის რეალურ სურათს და აძლევს საშუალებას, რომ გავრცელდეს ნარატივები, რომლებიც უფრო პროპაგანდასა და პოლიტიკაშია დაფუძნებული, ვიდრე ფაქტებში. იმის გასაგებად, თუ საით მიდის ომი, შესაძლოა დაგვეხმაროს რუსეთის ეკონომიკური მდგომარეობისა და დასავლეთის შესაძლებლობების შესახებ სამი მითის დანგრევა. პირველი მითი ისაა, რომ რუსეთის მიერ გაწეული ეკონომიკური ხარჯები მართვადია. კრემლი, შესაძლოა, მზად იყოს ომის საწარმოებლად მიუხედავად იმისა, რა დაუჯდება ეს მის საგანძურსა და ხალხს, მაგრამ ეს არ ნიშნავს იმას, რომ ეს არ ანადგურებს მის ეკონომიკას. 2022 წლის შეჭრის შედეგად, კრემლმა დაკარგა თავისი უდიდესი გაზის საექსპორტო ბაზარი: ევროპა. ომამდე რუსეთი ყოველწლიურად ევროკავშირს დაახლოებით 150 მილიარდ კუბურ მეტრ (მკმ) გაზს მიჰყიდდა; ეს რიცხვი 38 მკმ-მდე შემცირდა. ევროპული გაზის ფიუჩერსების ბოლოდროინდელი ფასების მიხედვით, ყოველი მილიარდი კუბური მეტრი 300 მილიონ ევროზე მეტი (353 მილიონი დოლარი) ღირს, რაც ნიშნავს, რომ რუსეთი ყოველწლიურად 34 მილიარდ ევრომდე (40 მილიარდი დოლარი) კარგავს. ეს თანხა გაიზრდება მომავალ წელს, როდესაც ევროკავშირის ქვეყნები მთლიანად შეწყვეტენ რუსული გაზის იმპორტს. მსოფლიოს მასშტაბით გაყინული რჩება რუსეთის დაახლოებით 335 მილიარდი დოლარის სუვერენული აქტივები. მიუხედავად იმისა, რომ კრემლმა არაერთხელ მიმართა სამართლებრივ ზომებს სანქციების წინააღმდეგ, რათა შეაშინოს უკრაინის მხარდამჭერები ამ აქტივების თავდაცვის მიზნებისთვის გამოყენებაში, მოლაპარაკებების ბოლოდროინდელი რუსული წინადადებების დეტალური განხილვა მიუთითებს იმაზე, რომ კრემლი აღიარებს, ამ თანხის დიდი ნაწილის დაბრუნება არასოდეს მოხდება. კრემლმა ასევე აღიარა, რომ მისი დარჩენილი შიდა „ყულაბა“, ეროვნული კეთილდღეობის ფონდი, იწურება და წლის დასაწყისში რეკორდული ტემპით განხორციელებული გატანის გამო, შესაძლოა, წლის ბოლომდე მთლიანად დაიხარჯოს, თუ ნავთობის ფასები მუდმივად არ გაიზრდება. ეკონომიკის ერთადერთი სფერო, რომელიც კარგად მუშაობს, სამხედრო და თავდაცვის წარმოებასთან დაკავშირებული სფეროა, მაგრამ მაღალი საპროცენტო განაკვეთები და ომის დანაკარგებისა და რეკრუტირების გამო შრომისუნარიანი რუსების შემცირება ნიშნავს, რომ რუსეთის ეკონომიკა კვლავაც იწურება. მეორე მითი, რომელიც უნდა გაიფანტოს, არის ის, რომ აშშ-მა დაკარგა ინტერესი რუსეთის წინააღმდეგ ეკონომიკური ომის წარმოებაში. პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა, შესაძლოა, რუსეთ-ამერიკის თანამშრომლობის შეთავაზებები გააკეთოს, თუკი ცეცხლის შეწყვეტა და კონფლიქტის პოტენციური მოგვარება მოხდება, მაგრამ ის მაინც ინარჩუნებს სანქციებს. ფაქტობრივად, მისი ადმინისტრაციის სადამსჯელო ეკონომიკური ზომები კრემლს რეალურ დამატებით ტკივილს აყენებს მის ერთადერთ დარჩენილ მსხვილ საექსპორტო ბაზარზე: ნავთობზე. მას შემდეგ, რაც ვაშინგტონმა ოქტომბერში ყოვლისმომცველი სანქციები დაუწესა რუსეთის ორ უმსხვილეს ნავთობკომპანიას, „როსნეფტსა“ და „ლუკოილს“, ადრეული ნიშნები მიუთითებს, რომ ეს ზომები ხელს უშლის კრემლის უნარს, ნავთობი გლობალურ ბაზრებზე განათავსოს. შეზღუდვებმა შავ სიაში შეიყვანა ფირმები, რომლებიც რუსული ნედლი ნავთობის ექსპორტის დიდ ნაწილზე იყვნენ პასუხისმგებელნი და შეაფერხა ბანკებს, ტრეიდერებსა და გადამამუშავებლებს გარიგებებში მონაწილეობაში, განსაკუთრებით აზიაში. ტრამპის ადმინისტრაცია, შესაძლოა, ევროპას ჩამორჩება რუსეთის „ჩრდილოვანი ფლოტისთვის“ სანქციების დაწესებაში, მაგრამ მან ევროპას გაუსწრო ირანის ფლოტის მიზანში ამოღებაში, რაც იმას ნიშნავს, რომ ბაზარზე უფრო მეტი „შავი“ ბარელია, ვიდრე ადრე. შედეგად, მყიდველების მაძიებელი ნავთობის მარაგი იზრდება. ტვირთები დაგროვდა, ათობით მილიონი ბარელი ინახება საწყობებში ან ტანკერებზე მყარი დანიშნულების გარეშე, რადგან გადამამუშავებლები თავს არიდებენ სანქციების რისკს. განვითარებადი სურათი მიუთითებს იმაზე, რომ სანქციები პირდაპირ არ აჩერებს ექსპორტს, არამედ აიძულებს ნელ და ნაკლებად გარკვეულ ვაჭრობას, რომლის დროსაც რუსულ ნედლ ნავთობს მყიდველების ძებნა უწევს – და სულ უფრო დიდ ფასდაკლებებს სთავაზობს. ამიტომ, მაშინაც კი, როდესაც ტრამპის ირანზე თავდასხმის მუქარით გამოწვეულმა გეოპოლიტიკურმა რისკ-პრემიამ ბრენტის ნავთობის ფასი ბარელზე 70 დოლარს გადააჭარბა, რუსეთს უწევს ბარელზე 30 დოლარამდე ფასდაკლების შეთავაზება მყიდველების მოსაზიდად. ეს მხოლოდ აშშ-ის ამბავი არ არის. ინდოეთშიც კი, სადაც ვაშინგტონი ღიად აწარმოებდა მოლაპარაკებებს ტარიფებზე სანაცვლოდ