ლივერპულის საკრებულოს მიწის მესაკუთრეებთან მოლაპარაკებების წარმატება იმის მაგალითია, თუ როგორ შეიძლება დანაზოგის გაკეთება და მისი საცხოვრისში ინვესტირება. ადგილობრივი მმართველობები უსახლკაროთა დროებითი საცხოვრისის ხარჯების რეკორდულ ზრდას აწყდებიან. გასულ წელს ინგლისის საკრებულოებმა 2.8 მილიარდი ფუნტი სტერლინგი დახარჯეს უსახლკაროთა საცხოვრისზე – რაც წინა წელთან შედარებით 25%-იანი, ხოლო 2020 წლიდან მოყოლებული 100%-იანი ზრდაა. როგორ გაიზარდა ეს ხარჯები ასე მკვეთრად? დიდწილად დამნაშავეა მთავრობის მიერ სოციალური საცხოვრისის ფონდის საჯაროდან კერძო ხელში გადანაწილება. მარგარეტ ტეტჩერის მიერ წარმოდგენილი „ქონების მფლობელი დემოკრატიის“ ნაცვლად, მისმა „ყიდვის უფლებამ“ (right to buy) შექმნა მიწის მესაკუთრეთა ერი, როდესაც გაიყიდა 2 მილიონი სოციალური საცხოვრებელი – რომელთა 41% ამჟამად იჯარით არის გაცემული. ეს, საბინაო სარგებლის ისეთი მკვეთრი შემცირებასთან ერთად, რომ სუბსიდია ამჟამად ინგლისში იჯარით გაცემული ქონების მხოლოდ 2.4%-ს ფარავს, უზრუნველყოფს უსახლკარო ადამიანების მუდმივ რიგს საკრებულოების კარებთან – მსგავსი პრობლემების წინაშე დგანან დეცენტრალიზებული ადმინისტრაციებიც. საკრებულოები საბოლოოდ მიწის მესაკუთრეებს უზარმაზარ თანხებს უხდიან უსახლკარო ადამიანების დასასახლებლად იმავე ქონებაში, რომელიც მთავრობამ საბაზრო ღირებულების მხოლოდ 30%-ად გაყიდა. ეს გრძელვადიანი პრობლემაა, რომელიც გრძელვადიან აზროვნებას მოითხოვს. მაგრამ სანამ ეს მოხდება, საკრებულოები დგანან არასასურველი კითხვის წინაშე – როგორ გადაიხადონ თავიანთი გადასახადები. ლივერპულის საქალაქო საკრებულო გვთავაზობს მოკლევადიანი გადაწყვეტის ერთ მაგალითს. ამ ფინანსურ წელს მისი სასტუმროს საცხოვრისის ხარჯები 28.4 მილიონ ფუნტ სტერლინგს უნდა მიეღწია – რაც 2019 წლიდან 11,000%-იანი ზრდაა. ამიტომ, საკრებულომ დაიწყო პროაქტიული მოლაპარაკებები მიწის მესაკუთრეებთან, რათა მაცხოვრებლები სასტუმროებიდან მათ საკუთრებაში გადაეყვანა. დაახლოებით 1,600 ოჯახის სახელით მოქმედებით, მან შეძლო მკაცრი მიდგომის გამოყენება – დაბალი ფასების მოთხოვნა და არაკონკურენტული შეთავაზებების უარყოფა. ლივერპულმა სასტუმროების გამოყენება 1,000-ზე მეტი ოთახიდან 277-მდე შეამცირა და ღამის ფასები საშუალოდ 83 ფუნტიდან 57 ფუნტამდე დაიყვანა. საკრებულო უერთდება სხვებს, როგორიცაა ლონდონის გრინვიჩი და შეფილდი, რომლებმაც ასევე გამართეს მოლაპარაკებები მიწის მესაკუთრეებთან, რათა მოიჯარეები ძვირადღირებული სასტუმროს საცხოვრებლებიდან ბინებში ან სახლებში გადაეყვანათ. რა თქმა უნდა, გრძელვადიან პერსპექტივაში, მათ მოუწევთ იმ კითხვაზე პასუხის გაცემა, თუ სად გადაიყვანონ ოჯახები შემდგომში. ედ მილიბანდმა იმავე პრობლემას მიაქცია ყურადღება, როდესაც 2013 წელს ლეიბორისტული პარტიის ლიდერი იყო და შესთავაზა, რომ ადგილობრივ საკრებულოებს უნდა მიეცეთ უფლებამოსილება, მოლაპარაკება გამართონ საბინაო დახმარების მიმღებ მოიჯარეების სახელით, კოლექტიური გავლენის გამოყენებით, რათა მიაღწიონ გაცილებით დიდ დანაზოგებს, ვიდრე მოიჯარეებს შეეძლოთ მიეღწიათ საკუთარი ძალებით. ეს იდეა ღირს ხელახლა განხილვად. ამჟამად, საკრებულოებს შეუძლიათ შეამცირონ დროებითი საცხოვრისის გადასახადები, მაგრამ არა გრძელვადიანი საბინაო დახმარების მიმღებთა ქირა. ბატონმა მილიბანდმა შესთავაზა დანაზოგების რეინვესტირება ახალ სოციალურ საცხოვრისში, შეკვეცების კაპიტალურ ინვესტიციებად გადაქცევა. საკრებულოები იძულებულნი არიან ხალხი კერძო გაქირავების სექტორში განათავსონ, რადგან მათ არ აქვთ საკმარისი ქონება. ამავდროულად, ქირა იზრდება, ხოლო ადგილობრივი საბინაო დახმარების გაყინული განაკვეთები ადამიანებს უბიძგებს უსახლკარობისკენ, რადგან ისინი საბაზრო განაკვეთების მხოლოდ ნაწილს ფარავს. ანჯელა რაინერის, ლეიბორისტული პარტიის ყოფილი ვიცე-პრემიერის, ხელმძღვანელობით, პარტიამ დაგეგმა „საკრებულოს საცხოვრისის რევოლუცია“ და დაპირდა 300,000 ხელმისაწვდომი სახლის აშენებას, რომელთაგან სულ მცირე 60% სოციალური ქირისთვის იქნებოდა განკუთვნილი, მომდევნო 10 წლის განმავლობაში. მაგრამ იმ ფონზე, როდესაც ინგლისში ამჟამად 382,000 უსახლკარო ადამიანია – რიცხვი, რომელიც სავარაუდოდ გაგრძელდება – საჭიროა კიდევ უფრო მეტის აშენება. წინააღმდეგ შემთხვევაში, საკრებულოებიც კი, რომლებმაც წარმატებას მიაღწიეს დროებითი საცხოვრისის გადასახადების შემცირებაში, მომავალ წლებში კვლავ მეტს გადაიხდიან.