ლეიბორისტული პარტია ორშაბათს გამოაქვეყნებს სპეციალური საგანმანათლებლო საჭიროებებისა და შეზღუდული შესაძლებლობების (SEND) სისტემის რეფორმირების გეგმებს. მაგრამ რატომ არის ცვლილებები საჭირო? და რა ცვლილებების შეთავაზებას აპირებენ მინისტრები? მოქმედი SEND სისტემის შემოღებას, რომელიც 2014 წელს მაშინდელმა განათლების მდივანმა, მაიკლ გოუვმა და კოალიციურმა მთავრობამ დანერგეს, დიდი იმედები და მშობლების ფართო მხარდაჭერა უკავშირდებოდა. ცვლილებების მიზანი იყო ძვირი, „დაქუცმაცებული, რთული და კონფლიქტური“ სისტემის რეფორმირება და ბავშვებისა და მშობლების საჭიროებების ცენტრში მოქცევა. კონსერვატორმა მინისტრებმა ეს „ისტორიულ მომენტად“ გამოაცხადეს, რომელიც უფლებებისა და არჩევანის ახალ ეპოქას მოიტანდა. ეს იმედები ზედმეტად ოპტიმისტური აღმოჩნდა. ბზარები ხუთი წლის შემდეგ უკვე გამოჩნდა, რადგან საჭიროებებმა და ხარჯებმა ოფიციალურ პროგნოზებს გადააჭარბა. 2018 წლის შემდეგ, ბავშვების რაოდენობა, რომლებსაც განათლების, ჯანმრთელობისა და მოვლის გეგმები (EHCP) აქვთ – სამართლებრივი დოკუმენტი, რომელიც თეორიულად სპეციალისტის მხარდაჭერას უზრუნველყოფს ბავშვისთვის – 80%-ით გაიზარდა. SEND-ზე დანახარჯები იმავე პერიოდში 50%-ზე მეტით გაიზარდა და წელიწადში 11 მილიარდ ფუნტს მიაღწია (რამაც სკოლების დანახარჯების ზრდის ნახევარზე მეტი შთანთქა), მაგრამ მაინც ვერ დააკმაყოფილა მოთხოვნა. ურთიერთობები მშობლებსა და ადგილობრივ საბჭოებს შორის (რომლებიც ცდილობენ ძვირადღირებულ EHCP-ებზე წვდომის მართვას) სულ უფრო კონფლიქტური გახდა. არჩევანის შემოტანის ნაცვლად, ათასობით მშობელი იძულებული გახდა, ტრიბუნალში მიემართა – ძვირი, დამღლელი და სტრესული პროცესი – რათა SEND მხარდაჭერა მიეღო. ხელმისაწვდომობა. SEND სისტემა არა მხოლოდ არაეფექტურია, არამედ ფინანსურად არამდგრადია და ადგილობრივი მმართველობის გაკოტრების საფრთხეს ქმნის. 2027-2028 წლებისთვის ინგლისის საბჭოების SEND-ზე გადაჭარბებული დანახარჯების ვალები, რომლებიც ძირითადად 2019 წლიდან დაგროვდა და ყოველწლიურად იზრდება, სავარაუდოდ, 14 მილიარდ ფუნტს მიაღწევს. ამ დროისთვის, მთავრობის მიერ SEND-ისთვის გამოყოფილ თანხასა და საბჭოების რეალურ დანახარჯებს შორის სხვაობა წელიწადში 6 მილიარდი ფუნტი იქნება. ლეიბორისტულმა პარტიამ განაცხადა, რომ ჩამოწერს საბჭოების ისტორიული SEND ვალების 90%-ს (რაც, თუ არ მოგვარდება, ათობით საბჭოს ფაქტობრივი გადახდისუუნარობის რისკის ქვეშ დააყენებს). პარტია ამტკიცებს, რომ რეფორმები ფულის დაზოგვას არ ისახავს მიზნად – თუმცა აშკარაა, რომ მომავალი სისტემა ფინანსურად სიცოცხლისუნარიანი უნდა იყოს. EHCP-ებზე მოთხოვნის ზრდა ბოლო წლებში ასახავს აუტისტური სპექტრის აშლილობის, მეტყველების, ენისა და კომუნიკაციის საჭიროებების, და სოციალურ-ემოციური და ფსიქიკური ჯანმრთელობის პრობლემების (მათ შორის ADHD) დიაგნოზების სწრაფ ზრდას. ეს არა მხოლოდ გაერთიანებული სამეფოს ტენდენციაა, არამედ მრავალი მდიდარი ქვეყნისთვისაც დამახასიათებელია, რაც ასახავს ამ მდგომარეობების უკეთეს სამედიცინო გაგებას და დიაგნოზის დასმისთვის დაბალ ზღურბლებს. თუმცა, მოთხოვნა განპირობებულია იმედგაცრუებული მშობლებითაც: EHCP-ის მიღება ხშირად განიხილება, როგორც ერთადერთი გზა, რათა მათ შვილების სპეციალური საჭიროებებისთვის სკოლებში შესაბამისი მხარდაჭერა უზრუნველყონ. დიახ. ფსონები მაღალია იმ მთავრობისთვის, რომელიც პოლიტიკის განმეორებითი U-მობრუნებებისგან ირყევა. გეგმებს ყურადღებით შეისწავლის მშობელთა ძლიერი, სკეპტიკურად განწყობილი და კარგად ჩამოყალიბებული ლობი, რომელიც შვილების შრომით მოპოვებული სამართლებრივი უფლებების დაცვას ცდილობს. მინისტრებმა ასევე უნდა მოიგონ ლეიბორისტული პარტიის რიგითი დეპუტატების მხარდაჭერა, რომლებმაც აჩვენეს, რომ არ ერიდებოდნენ არაპოპულარული წინადადებების დაბლოკვას, როდესაც გასულ წელს შეზღუდული შესაძლებლობების შეღავათების დაგეგმილ შემცირებას ვეტო დაადეს. SEND-მა კულტურულ ომებშიც მიიღო მონაწილეობა: მემარჯვენეები ამტკიცებენ, რომ ხარჯების ზრდა „გამოღვიძებული“ (woke) ტენდენციის შედეგია, რომელიც აუტიზმისა და ADHD-ის „ზედმეტ დიაგნოზირებას“ იწვევს, ან „ამბიციური მშობლების“, რომლებიც „ოქროს ბილეთს“ – EHCP-ს – ცდილობენ, რათა შვილებისთვის საგანმანათლებლო უპირატესობები მოიპოვონ. SEND-ის შესახებ მრავალი პუბლიკაციის ყურადღება გამახვილებულია რეალურ და მტკივნეულ ბრძოლაზე, რომელიც მშობლებს უწევთ შვილებისთვის შესაბამისი SEND მხარდაჭერის მისაღებად, ასევე სისტემის მზარდ ხარჯებზე. ნაკლები მტკიცებულება არსებობს იმისა, რომ EHCP-ებში ბოლო წლების უზარმაზარმა ინვესტიციამ სწავლების ხარისხის გაუმჯობესება ან ბავშვებისთვის უკეთესი საგანმანათლებლო შედეგები გამოიწვია. თითოეული ინდივიდუალური გამოცდილება განსხვავებული იქნება. მაგრამ ფისკალური კვლევების ინსტიტუტის თანახმად: „თითქმის არ გვაქვს იმის განსჯის საშუალება, არის თუ არა დამატებითი მილიარდობით ფუნტი ეფექტურად დახარჯული.“ ცვლილებები, სულ მცირე, მოსალოდნელია, რომ გააუმჯობესებს SEND საჭიროებების მქონე ბავშვების საგანმანათლებლო გამოცდილებას. დიდი ხნის ნანატრი თეთრი წიგნის წინადადებების ძირითადი მიზანია ზოგადსაგანმანათლებლო სკოლებში SEND სერვისების ყოვლისმომცველი მიწოდების გაუმჯობესება, რაც ბავშვებს საშუალებას მისცემს, ადრეულ ეტაპზე მიიღონ უკეთესი დახმარება. ბავშვები ინდივიდუალური მხარდაჭერის გეგმების უფლებამოსილებას მოიპოვებენ, ხოლო საშუალო სკოლებმა უნდა უზრუნველყონ სპეციალურად შექმნილი სივრცეები ნეიროგანსხვავებული მოსწავლეებისთვის. ეს თეორიულად შეამცირებს EHCP-ების საჭიროებას, რომლებიც მხოლოდ ყველაზე მძიმე და რთული საჭიროებების მქონე ბავშვებისთვის იქნება განკუთვნილი. მომავალში EHCP-ის მქონე ბავშვების უფლებამოსილება გადაიხედება, როდესაც ისინი საშუალო სკოლაში გადავლენ. მინისტრები ასევე გეგმავენ მკაცრი ზომების მიღებას ძვირადღირებული კერძო სპეციალიზებული სკოლების წინააღმდეგ, რომლებიც, როგორც წესი, სახელმწიფო სპეციალურ სკოლებთან შედარებით ორჯერ მეტს ითხოვენ. მინისტრებმა განაცხადეს, რომ სპეციალურ სკოლებში მყოფი ბავშვები თავიანთ ადგილებს არ დაკარგავენ. SEND-ზე გაზრდილი დანახარჯების დიდი ნაწილი ბოლო წლებში...