უკმაყოფილება ეხება იმას, თუ როგორ მუშაობს დემოკრატია პრაქტიკაში და არა თავად დემოკრატიულ სისტემას. POLITICO-სთვის გაზიარებული კვლევის თანახმად, ყოველი მეხუთე ევროპელი მიიჩნევს, რომ გარკვეულ შემთხვევებში დიქტატურა დემოკრატიას სჯობს. გამოკითხვა, რომელიც ჩაატარა კვლევითმა კომპანია AboutPeople-მა „პროგრესული ლაბორატორიის“ დაკვეთით ხუთ ქვეყანაში – საბერძნეთი, საფრანგეთი, შვედეთი, დიდი ბრიტანეთი და რუმინეთი – ცხადყოფს, რომ კონტინენტის მასშტაბით ძლიერ უმცირესობას აქვს ანტიპარლამენტარული შეხედულებები და შორს მემარჯვენე ძალებს დემოკრატიისთვის საფრთხედ არ მიიჩნევს. კვლევამ, რომელიც 25 ნოემბრიდან 16 დეკემბრის ჩათვლით ჩატარდა და პირველად POLITICO-მ გამოაქვეყნა, გამოავლინა ფართო უკმაყოფილება იმის მიმართ, თუ როგორ ფუნქციონირებს დემოკრატია პრაქტიკაში, ვიდრე თავად დემოკრატიული სისტემის მიმართ. მაგალითად, ბერძნების 76 პროცენტმა გამოხატა უკმაყოფილება იმის გამო, თუ როგორ მუშაობს დემოკრატია მათ ქვეყანაში, საფრანგეთში 68 პროცენტთან, რუმინეთში 66 პროცენტთან, დიდ ბრიტანეთში 42 პროცენტთან და შვედეთში 32 პროცენტთან შედარებით. ეს კვლევა იმ დროს ტარდება, როდესაც კონტინენტზე იზრდება პოპულისტური და ნაციონალისტური ძალების მხარდაჭერა, ხოლო ულტრამემარჯვენე პარტიები რეიტინგებში მაღალ პოზიციებს იკავებენ გერმანიაში, საფრანგეთსა და დიდ ბრიტანეთში. „ევროპის ქვეყნებს შორის ტრადიციული დაყოფები ქრება და პოლიტიკური ლანდშაფტი უფრო რთული ხდება“, - განაცხადა დიმიტრის პაპადემეტრიუმ, მანჩესტერის უნივერსიტეტის პოლიტიკური მეცნიერების პროფესორმა, რომელიც მიუთითებდა ისეთ კატეგორიზაციებზე, როგორიცაა დასავლეთ, აღმოსავლეთ და სამხრეთ ევროპა. „ისეთი ქვეყნები, როგორიცაა რუმინეთი, რომლებმაც ბოლო წლებში სწრაფი ეკონომიკური ზრდა განიცადეს, ლიბერალური დემოკრატიის მიმართ ნდობას არ აძლიერებენ“, - თქვა პაპადემეტრიუმ. „მდიდარი ქვეყნები, მაგალითად, შვედეთი, ხედავენ, რომ მათი დემოკრატიული ინსტიტუტები ზეწოლის ქვეშ ექცევა და მოქალაქეების ნდობა მათ მიმართ მცირდება. საფრანგეთი, და ნაკლებად ბრიტანეთი, ღრმა კრიზისშია. საბერძნეთი, როგორც ჩანს, არაკომფორტულად ბალანსირებს ინსტიტუტების მიმართ ნდობის საერთო კრიზისსა და დემოკრატიის იდეალების მიმართ გარკვეულწილად ბუნდოვან რწმენას შორის.“ გარდა იმისა, რომ ყოველი მეხუთე (22 პროცენტი) აცხადებს, რომ გარკვეულ შემთხვევებში დიქტატურა შესაძლოა მათთვის სასურველი ვარიანტი იყოს, ყოველი მეოთხე (26 პროცენტი) ასევე დაეთანხმა განცხადებას: „თუ ჩემს ქვეყანაში იქნებოდა ქმედითი და ეფექტური ლიდერი, არ მაინტერესებს, თუ ის შეზღუდავდა დემოკრატიულ უფლებებს და არ იქნებოდა ანგარიშვალდებული მოქალაქეების წინაშე თავისი ქმედებებისთვის“. თუმცა, ავტორიტარული მმართველობის იდეის მიმართ წინააღმდეგობა კვლავ ძლიერია, რადგან რესპონდენტთა 69 პროცენტმა უარყო ეს წინადადება. „გამოკითხვა არ გამოხატავს დემოკრატიული სისტემის ზოგად უკმაყოფილებას ან არაკრიტიკულ უარყოფას“, - განაცხადა გიორგი სიაკასმა, საბერძნეთის დემოკრიტეს თრაკიის უნივერსიტეტის ასისტენტ პროფესორმა. „ის გამოხატავს მოქალაქეების უკმაყოფილებას იმასთან დაკავშირებით, თუ როგორ მუშაობს ეს სისტემა, მკაფიო ანტი-ელიტური და „ანტი-ისტებლიშმენტის“ მახასიათებლებით.“ ინსტიტუტების მიმართ ნდობის კუთხით, ევროკავშირმა საუკეთესო შედეგი აჩვენა 43 პროცენტით, გაუსწრო მედიას 27 პროცენტით და პოლიტიკურ პარტიებს 24 პროცენტით. გამოკითხულთა მესამედი არ დაეთანხმა მოსაზრებას, რომ ულტრამემარჯვენეების აღზევება საფრთხეს უქმნის დემოკრატიას. ბერძენ რესპონდენტებს ჰქონდათ ყველაზე დიდი გაუცხოების განცდა საკუთარი პოლიტიკური პარტიების მიმართ: 55 პროცენტმა განაცხადა, რომ არ გრძნობენ სიახლოვეს იმ პარტიასთან, რომელსაც ბოლო არჩევნებში მისცეს ხმა, რუმინეთში 53 პროცენტთან, დიდ ბრიტანეთში 47 პროცენტთან, საფრანგეთში 43 პროცენტთან და შვედეთში 32 პროცენტთან შედარებით.