იაპონიიდან ჩინეთამდე, აშშ-დან სკანდინავიამდე, კონდიცირების სისტემებით გათბობა დიდი ხანია სტანდარტული პრაქტიკაა. თუმცა, ახლა კონდიციონერებით სახლების გათბობა მსოფლიოს სხვა ნაწილებშიც პოპულარობას იძენს. წარმოიდგინეთ ზაფხულის ხვატიანი შუადღე. შედიხართ შენობაში, ჩართავთ კონდიციონერს და რამდენიმე წუთში ჰაერი იწყებს გაგრილებას. ამ ნაცნობი ხმაურის მიღმა მიმდინარე პროცესი სიცივის შექმნა კი არა, სითბოს გადაადგილებაა. ზაფხულში სითბო შიდა ჰაერიდან შეიწოვება და გამაგრილებელი ციკლის მეშვეობით გარეთ გამოიყოფა. ზამთარში კი კონდიცირების სისტემების უმეტესობას შეუძლია საპირისპირო რეჟიმში მუშაობა, გარე ჰაერიდან სითბოს ამოღება და შიდა სივრცეში განაწილება მის გასათბობად. დღეს კონდიცირების სისტემები და სითბოს ტუმბოები გათბობისთვის სულ უფრო პოპულარული ხდება მთელ მსოფლიოში. სითბოს ტუმბოების ევროპული ასოციაციის (EHPA) ანგარიშის მიხედვით, 2024 წელს ევროპაში დაახლოებით 2.3 მილიონი ახალი სითბოს ტუმბო დამონტაჟდა, რომელთა 40% შედგება კონდიცირების სისტემებისგან, რომლებსაც როგორც გაგრილება, ისე გათბობა შეუძლიათ (ჰაერი-ჰაერის სითბოს ტუმბოები). მსოფლიო მასშტაბით შენობების დაახლოებით 10% თბება კონდიცირების სისტემებითა და სხვა სითბოს ტუმბოებით. ენერგეტიკის საერთაშორისო სააგენტოს (IEA) პროგნოზებით, ეს მაჩვენებელი 2030 წლისთვის დაახლოებით 20%-მდე, ხოლო 2050 წლისთვის 40%-ზე მეტამდე გაიზრდება. სითბოს ტუმბოები და კონდიცირების სისტემები ძირითადად იყენებენ გარემოს სითბოს მიმდებარე ტერიტორიიდან. ეს მათთან გათბობას განსაკუთრებით ეფექტურს და იაფს ხდის. დაბალი ნახშირბადის ენერგიით კვებისას, ისინი ასევე მნიშვნელოვნად უფრო კლიმატ-მეგობრულია, ვიდრე წიაღისეული საწვავით გათბობა. მოწყობილობების უმეტესობა სითბოს გარე ჰაერიდან იღებს. თუმცა, შესაძლებელია შენობების, ქარხნებისა და მონაცემთა ცენტრების თბილი გამონაბოლქვის, ასევე მდინარეების, მიწისქვეშა წყლების, ჩამდინარე წყლებისა და ნიადაგის სითბოს გამოყენებაც. ტექნოლოგიის გაუმჯობესებასთან ერთად, კონდიციონერები და სითბოს ტუმბოები გაცილებით ეფექტური გახდა. შედარებით ზომიერ კლიმატში, მაგალითად გერმანიაში, თანამედროვე სისტემები ახლა ყოველწლიურად ერთ კილოვატ საათ ელექტროენერგიაზე ხუთ კილოვატ საათზე (კვტ/სთ) მეტ სითბოს გამოიმუშავებენ. ეს ნიშნავს, რომ ისინი გაზით გათბობაზე დაახლოებით ერთი მესამედით იაფია. თბილ რეგიონებში, გარე ტემპერატურის სიმაღლე კონდიცირების სისტემებს უფრო ეფექტურად გათბობის საშუალებას აძლევს. სამხრეთ ევროპაში, კარგი კონდიციონერები წელიწადში საშუალოდ ერთ კვტ/სთ ელექტროენერგიაზე ხშირად ექვს კვტ/სთ-ზე მეტ სითბოს გამოიმუშავებენ. ესპანეთსა და პორტუგალიაში, ამ სისტემების მომხმარებლებს შეუძლიათ ხარჯები დაახლოებით ორი მესამედით შეამცირონ გაზით გათბობასთან შედარებით. ამას ხელს უწყობს შედარებით დაბალი ელექტროენერგიის ფასები, სადაც ოჯახები კილოვატ-საათზე დაახლოებით 0.25 ევროს (0.29 დოლარი) იხდიან. სპეციალურ კონდიციონერებს შეუძლიათ მინუს 30 გრადუს ცელსიუსამდე (მინუს 22 გრადუსი ფარენჰაიტი) ტემპერატურაზეც იმუშაონ. ნორვეგიაში შენობების დაახლოებით 60%, ფინეთში 40%, ხოლო შვედეთში 25% ამ მეთოდით თბება. სკანდინავიის ქვეყნებში ნავთობითა და გაზით გათბობა იშვიათია. ნორვეგიაში, 2020 წლიდან წიაღისეული საწვავით გათბობის სისტემები შეზღუდულია ემისიების შემცირების მცდელობის ფარგლებში. კონდიცირების სისტემებით გათბობა, როგორც წესი, უფრო იაფია, ვიდრე ნავთობით, გაზით ან ელექტრო გამაცხელებლებით გათბობა. ქვანახშირისა და შეშის გამათბობლებისგან განსხვავებით, რომლებიც გამოყოფენ ჭვარტლს და აზოტის ოქსიდებს, კონდიცირების სისტემები არ წარმოქმნიან ადგილობრივ ჰაერის დაბინძურებას და განსაკუთრებით კლიმატ-მეგობრულია განახლებადი ელექტროენერგიით მუშაობისას. ყველა სისტემა ერთნაირად არ მუშაობს. ცენტრალურ ევროპაში უფრო გავრცელებულია ჰაერი-წყლის სითბოს ტუმბოები. ისინი ჯერ წყალს ათბობენ, რომელიც შემდეგ რადიატორების ან იატაკქვეშა გათბობის სისტემების გავლით ნაწილდება. ეს დამატებითი ნაბიჯი მათ ნაკლებად ეფექტურს ხდის, ვიდრე კონდიციონერები, რომლებიც პირდაპირ ათბობენ ოთახის ჰაერს. კლიმატის ცვლილება და ტემპერატურის მატება ასევე ზრდის მოთხოვნას. IEA-ს მონაცემებით, 2024 წელს მსოფლიოში 140 მილიონზე მეტი კონდიცირების ერთეული გაიყიდა. გერმანიაში მარტივი ერთეულის ღირებულება 1000-დან 2000 ევრომდე მერყეობს. ამავე დროს, სულ უფრო მეტი მომხმარებელი ყიდულობს ამ სისტემებს გათბობისთვის, ძირითადად ფულის დაზოგვის მიზნით. ახალ შენობებს ახლა შეუძლიათ წყლის გამაცხელებელი სისტემების გარეშე ფუნქციონირება, რაც გამორიცხავს მილების გაყვანისა და რადიატორების დამონტაჟების აუცილებლობას. კარგად იზოლირებული შენობებისთვის, რომლებიც ადვილად თბება კონდიცირებით, ეს ამცირებს როგორც სამშენებლო, ისე გრძელვადიან ენერგეტიკულ ხარჯებს. კონდიცირების სისტემების გამოყენება შესაძლებელია ძველი შენობების გასათბობად, სრულად ჩაანაცვლონ გაზის, ქვანახშირისა და ნავთობის სისტემები, ან იმუშაონ მათთან ერთად საწვავის მოხმარების შესამცირებლად. ვინაიდან კონდიციონერები თბილი ჰაერის გამოყენებით ათბობენ, ოთახი რამდენიმე წუთში თბება, რაც ამცირებს უწყვეტი მუშაობის საჭიროებას. თუმცა, ჰაერის ნაკადი შეიძლება არაკომფორტული იყოს, განსაკუთრებით ძალიან ცივ ოთახებში. თანამედროვე სისტემები ამ პრობლემას წყვეტენ სენსორებით, რომლებიც ავლენენ მცხოვრებლებს და ავტომატურად ამცირებენ ჰაერის ნაკადს. კონდიცირების სისტემები, როგორც წესი, მოიცავს გარე ერთეულს, რომელსაც შეუძლია ხუთამდე შიდა ერთეულის გაგრილება და გათბობა. გარე ერთეულები ხშირად ქუჩის მხარეს ფასადებზე მონტაჟდება. თუმცა, უფრო ვიზუალურად მიმზიდველია მათი სახლის უკანა მხარეს, ეზოში ან სახურავზე დამონტაჟება. კომპაქტური კონდიციონერები არ საჭიროებენ გარე ერთეულს და ჰაერის მიმოცვლისთვის მხოლოდ ორ ხვრელს ითხოვენ გარე კედელში. კონდიცირების სისტემის დაყენება და სწორი ტექნოლოგიის შერჩევა