კენიის ლიდერ უილიამ რუტოს აღმოსავლეთ აფრიკის მეზობლებს შორის ვაჭრობის გაზრდა სურს. თუმცა, საზღვრის გახსნის წინა შემოთავაზებები წარუმატებელი აღმოჩნდა და ალ-შაბაბის თავდასხმების შიში კვლავ რჩება. სომალის მცდელობებმა, ქვეყანა მსოფლიოსთვის მეტად გახსნილი გამხდარიყო, კიდევ ერთი ნაბიჯი გადადგა წინ, როდესაც მეზობელი კენიის პრეზიდენტმა უილიამ რუტომ განაცხადა, რომ აპრილში საზღვრის ორი გადასასვლელი გაიხსნება. ოფიციალურად, კენიის სახმელეთო საზღვრები სომალისთან 2011 წლიდან დაკეტილია და საზღვრის გახსნის წინა მცდელობებიც ყოფილა. 2023 წლის მაისში, ორმა ერმა შეთანხმდა საერთო საზღვრის ეტაპობრივ გახსნაზე. კენიამ გადაწყვეტილება ორი თვის შემდეგ შეცვალა, მას შემდეგ, რაც საზღვრის სიახლოვეს ხუთი მშვიდობიანი მოქალაქე და რვა პოლიციელი დაიღუპა ალ-შაბაბის, სომალიში დაფუძნებული ალ-ქაიდასთან დაკავშირებული შეიარაღებული დაჯგუფების, თავდასხმების შედეგად. ცალკე, 680 კილომეტრიან (422 მილი) საზღვართან დაკავშირებით დავა მიმდინარეობს ინდოეთის ოკეანის პოტენციურად ნავთობითა და გაზით მდიდარი ტერიტორიის გამო. მუჰამედ ადენ ალი, ტრეიდერი, რომელიც ცხოვრობს ბელედ ჰავოში, სასაზღვრო ქალაქში, რომელიც კენიის მანდერას მოპირდაპირედ მდებარეობს, აღფრთოვანებულია გახსნის პერსპექტივით. „ეს დიდი ნაბიჯია. საზღვრის ორივე მხარეს მოვაჭრეები ერთმანეთზე არიან დამოკიდებული თავიანთი ბიზნესისთვის,“ – განუცხადა მან DW-ს. „პრეზიდენტმა რუტომ განაცხადა, რომ საზღვარი აპრილში გაიხსნება, მაგრამ მე ვითხოვ, რომ ის რაც შეიძლება მალე გაიხსნას, რადგან დიდხანს ლოდინი აღარ შეგვიძლია.“ აჰმედ ბარე დირიემ, ბელედ ჰავოს საზოგადოების ლიდერმა, განაცხადა, რომ კენია და სომალი დაკავშირებულია „ვაჭრობით, განათლებით, უსაფრთხოებითა და სოციალური კავშირებით. ეს ასევე გადამწყვეტ დროს ხდება, რადგან ორივე მხარე მძიმე გვალვის წინაშე დგას და ხალხს გადაადგილება სჭირდება დახმარების მისაღებად.“ ფაჰმომ, ბიზნესვუმენმა, DW-ს განუცხადა, რომ ბედნიერია, რადგან „15-წლიანი დახურვის შემდეგ, საზღვარი საბოლოოდ გაიხსნება. ვიმედოვნებთ, რომ მეორე მხარეს მოვაჭრეებიც ასე ფიქრობენ.“ უდავოა, რუტოც იზიარებდა ამ განწყობას, როდესაც მან X-ზე დაწერა: „მიუღებელია, რომ მანდერაში მცხოვრები კენიელები მოწყვეტილნი არიან თავიანთ ნათესავებსა და მეზობლებს სომალიში, მანდერას სასაზღვრო პუნქტის ხანგრძლივი დაკეტვის გამო.“ სომალელი ეკონომიკური ანალიტიკოსის აჰმედ ხადარის თქმით, სომალისა და კენიისთვის დაახლოების ეკონომიკური სტიმულები არსებობს. „სომალი შეუერთდა აღმოსავლეთ აფრიკის გაერთიანებას და კენია ერთადერთი ქვეყანაა ამ გაერთიანებაში, რომელსაც სომალისთან საზღვარი აქვს,“ – განაცხადა მან და დასძინა, რომ კენია „შეიძლება იყოს კარიბჭე სომალის სხვა წევრებთან დასაკავშირებლად აღმოსავლეთ აფრიკის გაერთიანებაში.“ ეს ნაბიჯი სომალის მთავრობის სხვა მცდელობებს მოჰყვება, რომელიც მიზნად ისახავს კავშირების, ვაჭრობისა და ტურიზმის გაზრდას აფრიკის რქის ქვეყანაში. ის ონლაინ ვიზებსა და ჩამოსვლისას ვიზის მიღების შესაძლებლობებს ნერგავს. ამ თვეში, სომალი შეუერთდა აღმოსავლეთ აფრიკის გაერთიანების (EAC) პასპორტის სისტემას, მას შემდეგ, რაც 2024 წელს ბლოკის წევრი გახდა. სამგზავრო დოკუმენტი მიზნად ისახავს ვაჭრობის გაძლიერებას და მოგზაურობის გამარტივებას. მთავრობამ ასევე სომალი ტურისტულ მიმართულებად წარმოაჩინა. დედაქალაქ მოგადიშოში, დასავლელი ტურისტების ჯგუფმა დაათვალიერა ოდესღაც დიდებული შენობების ნანგრევები, რომლებიც თეთრ პლაჟებსა და ლურჯ ზღვას გადაჰყურებდა. სათევზაო ნავები ტალღებში ირხეოდნენ. „ხალხი მშვენიერია, ისინი თავიანთ ყოველდღიურ ცხოვრებას ეწევიან. არის სილამაზე. არის განადგურებაც. აშკარაა, რომ უსაფრთხოების პრობლემები არსებობს. მაგრამ ეს მართლაც საინტერესო იყო და ჯერჯერობით ძალიან მსიამოვნებს. ვიტყოდი, მოდით და თავად ნახეთ,“ – განუცხადა შერი რობერტსმა DW-ს, მოგადიშოს საკათედრო ტაძართან მდგომმა, რომელიც ალ-შაბაბმა 2008 წელს ძლიერ დააზიანა. თევზის ბაზარზე, ავსტრალიელმა ნიკ ბენადიმ თქვა: „შესაძლოა, კარგად იყოთ მიჩვეული აფრიკაში მოგზაურობას, მაგრამ სომალი უზომოდ განსხვავებულია. ენა განსხვავებულია. კულტურა განსხვავებულია, საკვები განსხვავებულია და, რაც მთავარია, ხალხი განსხვავებულია. და ვფიქრობ, აფრიკაში ერთ-ერთი ყველაზე დიდი გულის მქონე ადამიანები აქ შემხვდნენ.“ მოგადიშოს ლიდოს სანაპიროზე, ტურისტული ნავების ოპერატორები, როგორიცაა ავეის ალი, ბიზნესის ზრდას ამჩნევენ. „ბოლო დროს, უფრო მეტი ტურისტი სტუმრობს და სიამოვნებას იღებს ქვეყნით, და ჩვენ ვნახეთ, რომ ბევრი მათგანი თავის აქტივობებს სოციალურ მედია პლატფორმებზე, როგორიცაა TikTok, აზიარებს,“ – განაცხადა მან. „როგორც ნავების ოპერატორები, ჩვენ ყოველთვის მზად ვართ მივესალმოთ მათ სანაპირო სასტუმროებში და შევთავაზოთ სასიამოვნო ნავით გასეირნება.“ 1990-იან წლებში დაწყებულმა კონფლიქტმა გაანადგურა ტურიზმი სომალიში. მოგადიშო „ინდოეთის ოკეანის მარგალიტიდან“ მსოფლიოს ერთ-ერთ ყველაზე საშიშ ქალაქად იქცა. საზღვრის გახსნა იწვევს გამოწვევებს, როგორიცაა ლოგისტიკა, მონიტორინგი და ინფრასტრუქტურა. ცუდი გზები და ბანდიტიზმის რისკები ართულებს სახმელეთო მოგზაურობას სომალიში და ჩრდილოეთ კენიაში. „უნდა არსებობდეს თანამშრომლობა სასაზღვრო სააგენტოებს შორის საიმიგრაციო პროტოკოლების თვალსაზრისით,“ – განაცხადა აჰმედ ხადარმა და დასძინა, რომ ხალხის გადაადგილება უნდა მოხდეს მართულად. „შესაძლოა, 10 წლის შემდეგ, სასაზღვრო საკითხების სრული ნორმალიზაცია მოხდეს.“ მაგრამ ყველაზე დიდი შეშფოთება და 2011 წელს სახმელეთო საზღვრის დაკეტვის ყველაზე ხშირად დასახელებული მიზეზი უსაფრთხოებაა. ეს დაემთხვა კენიის ძალების მიერ სომალიში ალ-შაბაბის წინააღმდეგ ოპერაციების დაწყებას.