როდესაც ტაილანდთან სასაზღვრო დაძაბულობა გრძელდება, კამბოჯამ საფრანგეთს დახმარებისთვის მიმართა — მაგრამ პარიზის არასწორმა ნაბიჯმა შესაძლოა სიტუაცია გააუარესოს. კამბოჯამ საფრანგეთს დახმარება სთხოვა, მათ შორის, ისტორიულ სასაზღვრო დოკუმენტებსა და კოლონიური ეპოქის რუკებზე წვდომა, ტაილანდთან მიმდინარე სასაზღვრო დავის მოსაგვარებლად. ამ თვეში კამბოჯის პრემიერ-მინისტრმა ჰუნ მანეტმა საფრანგეთის პრეზიდენტ ემანუელ მაკრონს მისწერა, რომ მიესალმება ყოფილი კოლონიური ძალის ექსპერტულ და საკონსულტაციო მხარდაჭერასაც. „პრემიერ-მინისტრს მტკიცედ სჯერა, რომ საფრანგეთის მუდმივი ჩართულობა საერთო მიზნის მიღწევას მოემსახურება — სამართლიანი და გრძელვადიანი გადაწყვეტის პოვნას, რაც კამბოჯელ და ტაილანდელ ხალხს საშუალებას მისცემს, თაობების განმავლობაში იცხოვრონ ერთმანეთის გვერდით მშვიდობაში, უსაფრთხოებაში, კეთილმეზობლობასა და კეთილდღეობაში“, — ნათქვამია კამბოჯის საგარეო საქმეთა სამინისტროს პრესრელიზში. საფრანგეთი კამბოჯას პროტექტორატის სახით მართავდა 1863 წლიდან 1953 წელს დამოუკიდებლობის მოპოვებამდე. კამბოჯასა და დღევანდელ ტაილანდს შორის 817-კილომეტრიანი (507 მილი) საზღვარი პირველად ფრანგმა ოფიციალურმა პირებმა 1907 წელს დაიტანეს რუკაზე, „წყალგამყოფი ხაზის“ პრინციპის საფუძველზე, რომელიც მდინარეების მეკონგისა და ტონლე საპის აუზებს ჰყოფს. თუმცა, საფრანგეთის რეგიონიდან გასვლის შემდეგ, დემარკაციის ხაზი მწარე და ზოგჯერ მომაკვდინებელი დავის ყურადღების ცენტრში მოექცა. ტაილანდი და კამბოჯა არაერთხელ დაუპირისპირდნენ ერთმანეთს ტერიტორიის, განსაკუთრებით კი XI საუკუნის პრეა ვიჰეარის ტაძრის მიმდებარე ტერიტორიის გამო, რომელსაც ორივე მხარე ძლიერ ნაციონალისტურ სიმბოლოდ მიიჩნევს. ტაილანდი დიდი ხანია ამტკიცებს, რომ ტაძარი სინამდვილეში წყალგამყოფი ხაზის ჩრდილოეთით მდებარეობს, როგორც ეს ხელშეკრულებებშია აღწერილი, და შესაბამისად, ბანგკოკის კონტროლის ქვეშ უნდა იყოს; კამბოჯა, თავის მხრივ, დიდწილად ეყრდნობოდა რუკებს, რომლებიც ობიექტს საზღვრის თავის მხარეს ათავსებს. 1962 წელს საერთაშორისო სასამართლომ (ICJ) დაადგინა, რომ ტაძარი კამბოჯას ეკუთვნოდა. 2013 წელს, ორი ქვეყნის ხუთი წლით ადრე მომხდარი ხანმოკლე სასაზღვრო ომის შემდეგ, საერთაშორისო სასამართლომ კამბოჯის სუვერენიტეტი დაადასტურა. დაძაბულობა კვლავ გამწვავდა გასულ წელს, ივლისში ღია ბრძოლებში გადაიზარდა, შემდეგ დეკემბრის დასაწყისში კვლავ იფეთქა, სანამ 27 დეკემბერს ახალი ცეცხლის შეწყვეტა გამოცხადდებოდა. ამ დროისთვის სულ მცირე 149 ადამიანია დაღუპული, უმეტესობა მშვიდობიანი მოქალაქეა. ასობით ათასი ადამიანია იძულებით გადაადგილებული, დაახლოებით 800 000 კამბოჯელმა მიგრანტმა დატოვა თავისი ცხოვრება ტაილანდში და შინ დაბრუნდა. ჰუნ მანეტის ბოლო მიმართვამ საფრანგეთისადმი ასევე აღადგინა უფრო ფართო, არასასიამოვნო კითხვა, თუ როგორ აგრძელებს კოლონიური ეპოქის საზღვრები სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიის თანამედროვე კონფლიქტების ფორმირებას. „კოლონიალიზმი არის პირველქმნილი ცოდვა, საიდანაც სათავეს იღებს მიანმარის სამოქალაქო ომი, ტაილანდ-კამბოჯის სასაზღვრო ომი, ინდონეზიასა და მალაიზიას შორის ბორნეოს გამო მიმდინარე ტერიტორიული დავები და მრავალი სხვა, რომელიც დღესაც გრძელდება სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიაში“, — განუცხადა DW-ს ბერნარდ კეომ, ჟენევის ასპირანტურის ინსტიტუტის საერთაშორისო ისტორიისა და პოლიტიკის ასისტენტ პროფესორმა. მეორე მსოფლიო ომის შემდგომ პერიოდში დეკოლონიზაციის ფრაგმენტულმა პროცესმა „გამოიწვია პოსტკოლონიური ეროვნული სახელმწიფოების შექმნა, რომლებიც აგრძელებენ გადაუჭრელ საკითხთა მთელ რიგთან გამკლავებას“, — განუცხადა კეომ DW-ს. კამბოჯა, პატარა ერი, რომელიც ტაილანდის სახით სამხედრო თვალსაზრისით ძლიერ მოწინააღმდეგეს უპირისპირდება, სულ უფრო მეტად წარმოაჩენს თავის დავას ტაილანდთან, როგორც საერთაშორისო კანონმდებლობით რეგულირებულს. „საფრანგეთისთვის დახმარების თხოვნა ისტორიულ და ტექნიკურ დოკუმენტაციასთან დაკავშირებით ხელს შეუწყობს კამბოჯის სამართლებრივი პოზიციის განმტკიცებას მისი ტერიტორიული საზღვრების შენარჩუნებაში“, — განუცხადა DW-ს მიჩიგანის სახელმწიფო უნივერსიტეტის აზიური კვლევების ცენტრის ასოცირებულმა დირექტორმა სოკსამფოას იმმა. იმის გამო, რომ კოლონიური ეპოქის სასაზღვრო რუკები კვლავაც ოფიციალურად აღიარებულია საერთაშორისო სასამართლოსა და გაეროს მიერ, ეს კამბოჯას ტაილანდთან დაპირისპირებაში უფრო ძლიერ პოზიციაში ჩააყენებს, აღნიშნა იმმა. მას შემდეგ, რაც 2025 წლის მაისში კამბოჯელი ჯარისკაცი დაიღუპა, ჰუნ მანეტმა განაცხადა, რომ კამბოჯა საერთაშორისო სასამართლოსგან გადაწყვეტილებას მოითხოვდა. შემდგომი ესკალაციების დროს, კამბოჯამ გაეროს უშიშროების საბჭოსაც მიმართა, მაშინ როცა ტაილანდმა საჯაროდ უარყო საერთაშორისო შუამავლობის შეთავაზებები და ორმხრივი გადაწყვეტისადმი თავისი უპირატესობა გაიმეორა. მან აღნიშნა, რომ ინდოეთსა და პაკისტანს შორის 1947 წლის ბრიტანული „რედკლიფის“ სასაზღვრო ხაზიც კვლავ გამოიყენება საერთაშორისო ორგანოების მიერ. უფრო მეტიც, 2008 წელს მალაიზიასა და სინგაპორს შორის პედრა ბრანკას კუნძულის გამო სუვერენიტეტის საქმეში, საერთაშორისო სასამართლომ შეაფასა ვრცელი ისტორიული მტკიცებულებები, მათ შორის ოფიციალური მიმოწერა და კოლონიური ეპოქის ჩანაწერები. პარიზს ოფიციალურად არ განუცხადებია, დათანხმდება თუ არა ის პნომპენის ბოლო მოთხოვნას. საერთო ჯამში, საფრანგეთის მთავრობა ცდილობდა ნეიტრალიტეტის შენარჩუნებას მას შემდეგ, რაც ტაილანდისა და კამბოჯის ჯარებმა გასული წლის ივლისში შეტაკებები დაიწყეს. თუ ის ჩარევას გადაწყვეტს, მისი გავლენა შეიძლება მერყეობდეს უბრალოდან პოლიტიკურად ფეთქებადობამდე.