ისრაელმა, აშშ-სთან ერთად მიმდინარე ერთობლივი ოპერაციის მეორე დღეს, ირანის დედაქალაქს მიაყენა დარტყმა. პრეზიდენტმა ფეზეშქიანმა განაცხადა, რომ ირანი ვალდებულია შური იძიოს უზენაესი ლიდერის, ხამენეის მკვლელობისთვის. DW-ს ინფორმაციით, წარმოგიდგენთ უახლეს ცნობებს აშშ-ისა და ისრაელის თავდასხმისა და ირანის პასუხის შესახებ კვირას, 1 მარტს: ისრაელის სამხედრო ძალების განცხადებით, მათთვის „უცნობია“ ისრაელის ან აშშ-ის ძალების მიერ სამხრეთ ირანში გოგონათა სკოლაზე თავდასხმის შესახებ. ირანული სახელმწიფო მედიისა და ირანის წითელი ნახევარმთვარის ცნობით, შაბათს, მინაბში მდებარე სკოლაზე საჰაერო თავდასხმის შედეგად 108-მდე მოსწავლე გოგონა დაიღუპა. გავრცელებული ინფორმაციით, ათობით ადამიანი დაიჭრა. „ამ დროისთვის ჩვენთვის ცნობილი არ არის არცერთი ისრაელური ან ამერიკული თავდასხმის შესახებ“, - განუცხადა IDF-ის სპიკერმა, ლეიტენანტ-პოლკოვნიკმა ნადავ შოშანმა კვირას გამართულ პრესკონფერენციაზე. გაერო-ს ბავშვთა ფონდმა (UNICEF) განაცხადა, რომ „ღრმად შეშფოთებულია“ დაბომბვების გამო. „ირანში სკოლებზე თავდასხმების შესახებ ინფორმაცია ვრცელდება, მათ შორის მინაბში მდებარე გოგონათა სკოლაზეც“, - განაცხადა კიოლნში ბავშვთა დახმარების ორგანიზაციის გერმანულმა ოფისმა. „თავდასხმები მშვიდობიან მოსახლეობასა და სამოქალაქო ობიექტებზე, მათ შორის სკოლებზე, საერთაშორისო სამართლის დარღვევას წარმოადგენს“. ინფორმაციის დამოუკიდებელი გადამოწმება შეუძლებელია. DW ირანში ოფიციალურად 2022 წლის ოქტომბერში შეიზღუდა. ევროკომისიის ხელმძღვანელმა ურსულა ფონ დერ ლაიენმა ხაზი გაუსვა ევროკავშირის „სრულ სოლიდარობას“ იორდანიასთან, ახლო აღმოსავლეთის იმ ქვეყნებიდან ერთ-ერთთან, რომელსაც ირანის საპასუხო დარტყმები აშშ-ის აქტივებზე რეგიონში შეეხო. X-ზე გაკეთებულ განცხადებაში ფონ დერ ლაიენმა იორდანია აღწერა, როგორც „ევროპისთვის ძვირფასი პარტნიორი რეგიონში, რომელიც საკვანძო როლს შეასრულებს მომავალ პერიოდში“. „ხამენეის წასვლის შემდეგ, ირანის ხალხისთვის განახლებული იმედი გაჩნდა. ჩვენ უნდა დავრწმუნდეთ, რომ მომავალი მათია, რათა განკარგონ და ჩამოაყალიბონ“, - განაცხადა ევროკომისიის ხელმძღვანელმა და გააფრთხილა, რომ „ამავე დროს, ეს მომენტი არასტაბილურობის რეალურ რისკს შეიცავს, რამაც შესაძლოა რეგიონი ძალადობის სპირალში ჩაითრიოს“. რუსეთის პრეზიდენტმა ვლადიმერ პუტინმა დაგმო ირანის უზენაესი ლიდერის, აიათოლა ალი ხამენეის მკვლელობა აშშ-ისა და ისრაელის თავდასხმების ფონზე, როგორც „ადამიანური მორალისა და საერთაშორისო სამართლის ყველა ნორმის ცინიკური დარღვევა“. ირანის პრეზიდენტ მასუდ ფეზეშქიანისთვის მიწერილ სამძიმრის წერილში პუტინმა განაცხადა, რომ ხამენეი „დაიმახსოვრდება, როგორც გამორჩეული სახელმწიფო მოღვაწე, რომელმაც უდიდესი პირადი წვლილი შეიტანა რუსეთ-ირანის მეგობრული ურთიერთობების განვითარებაში“. მან ფეზეშქიანს სთხოვა, „გადაეცა ჩემი გულწრფელი თანაგრძნობა და მხარდაჭერა უზენაესი ლიდერის ნათესავებისა და ახლობლებისთვის, მთავრობისა და ირანის მთელი ხალხისთვის“. ირანი რჩება რუსეთის ერთ-ერთ უახლოეს მოკავშირედ, მიუხედავად მოსკოვის მიერ უკრაინაში ოთხ წელზე მეტი ხნის წინ განხორციელებული უკანონო შეჭრისა. ორმა ქვეყანამ 2025 წელს ხელი მოაწერა სტრატეგიული პარტნიორობის ხელშეკრულებას, რომელიც მიზნად ისახავს კავშირებისა და სამხედრო თანამშრომლობის გაძლიერებას. მაშინ, როცა ზოგიერთი ირანელი სიხარულით ქუჩებში გამოვიდა და საზეიმო მუსიკას უკრავდა აიათოლა ალი ხამენეის მკვლელობის შესახებ ინფორმაციის გავრცელების შემდეგ, სხვები ირანის დედაქალაქის ცენტრში შეიკრიბნენ გლოვისთვის. ევროკავშირის უმაღლესმა დიპლომატმა, კაია კალასმა განაცხადა, რომ ირანის უზენაესი ლიდერის, აიათოლა ალი ხამენეის სიკვდილმა შესაძლოა გამოიწვიოს „განსხვავებული ირანი“, რომელშიც ირანელ ხალხს უფრო მეტი უფლება ექნება საკუთარი აზრის გამოსახატავად. „რა მოხდება შემდეგ, გაურკვეველია. მაგრამ ახლა არის ღია გზა განსხვავებული ირანისკენ, ისეთისკენ, რომელსაც მის ხალხს შესაძლოა მეტი თავისუფლება ჰქონდეს ჩამოყალიბებისთვის“, - დასძინა მან. კალასის თქმით, იგი კონტაქტში იყო პარტნიორებთან როგორც რეგიონში, ისე მის ფარგლებს გარეთ, „დეესკალაციისთვის პრაქტიკული ნაბიჯების მოსაძებნად“. უზენაესი ლიდერის, აიათოლა ალი ხამენეის შაბათს აშშ-ისა და ისრაელის მიერ მკვლელობის შემდეგ, აიათოლა ალირეზა არაფა ირანის დროებითი ლიდერების საბჭოში დაინიშნა. „მიზანშეწონილობის დამდგენმა საბჭომ აიათოლა ალირეზა არაფა დროებითი ხელმძღვანელობის საბჭოს წევრად აირჩია“, - განაცხადა X-ზე მიზანშეწონილობის საბჭოს სპიკერმა მოჰსენ დეჰნავიმ. ირანული სახელმწიფო მედიის ცნობით, დროებითი საბჭო უხელმძღვანელებს ირანს ხამენეის გარდაცვალების შემდეგ, სანამ ექსპერტთა ასამბლეა „მუდმივ ლიდერს რაც შეიძლება მალე არ აირჩევს“. არაფა, სასულიერო პირი, რომელიც ძლიერი მეურვეობის საბჭოს წევრია, დროებითი ხელმძღვანელობის ნაწილი იქნება პრეზიდენტ მასუდ ფეზეშქიანთან და მთავარ იუსტიციარ ღოლამჰოსეინ მოჰსენი ეჯეისთან ერთად. აიათოლა ალი ხამენეი რთულ თეოკრატიულ სისტემას ხელმძღვანელობდა, რომელიც სასტიკად ხორციელდებოდა ქვეყნის შიგნით და მიზნად ისახავდა ძალაუფლებაზე გავლენის მოხდენას ახლო აღმოსავლეთის სხვა ქვეყნებში. ხამენეი ახალგაზრდა სასულიერო პირიდან ირანის უზენაეს ლიდერად იქცა, ათწლეულების განმავლობაში აყალიბებდა ისლამურ რესპუბლიკას. მან გააფართოვა სახელმწიფო კონტროლი, გააძლიერა რევოლუციური გვარდია და ჩაახშო მასობრივი საპროტესტო აქციები, 2009 წლის მწვანე მოძრაობიდან 2022 წლის აჯანყებამდე. 2025 წელს, ისრაელის და აშშ-ის დარტყმების ფონზე, იგი საზოგადოებრივი ხედვიდან გაუჩინარდა, რამაც ძალაუფლების ვაკუუმი დატოვა. ირანის უმაღლესი ეროვნული უშიშროების