ისრაელის ქნესეთი განიხილავს კანონპროექტს, რომელიც, თუ მიღებული იქნება, საოკუპაციო ხელისუფლებას საშუალებას მისცემს, კანონიერად სიკვდილით დასაჯოს პალესტინელები. ამ მოვლენამ საერთაშორისო ყურადღება თითქმის არ მიიპყრო, თუმცა პალესტინელებისთვის ეს მორიგი მოახლოებული საშინელებაა. კანონპროექტი ბენიამინ ნეთანიაჰუს კოალიციური მთავრობის ფორმირების შესახებ 2022 წლის ბოლოს მიღწეული შეთანხმების ნაწილია. მისი მიღება მოითხოვა იტამარ ბენ-გვირმა, ამჟამად ეროვნული უსაფრთხოების მინისტრმა, რომელიც ბოლო სამი წლის განმავლობაში დასავლეთ სანაპიროზე ტერორის რეჟიმს ხელმძღვანელობს. ნოემბერში კანონპროექტმა პირველი მოსმენა გაიარა, იანვარში კი მისი დებულებები გამოქვეყნდა: სიკვდილით დასჯა განაჩენის გამოტანიდან 90 დღის განმავლობაში, სააპელაციო გასაჩივრების უფლების გარეშე და ჩამოხრჩობით. პალესტინელებს, რომლებსაც ბრალი ედებათ თავდასხმების დაგეგმვაში ან ისრაელელების მკვლელობაში, სიკვდილით დასჯა დაემუქრებათ. ბენ-გვირი არაერთხელ მოუწოდებდა პალესტინელთა სიკვდილით დასჯისკენ, უკანასკნელად ოვერის ციხეში ვიზიტის დროს, სადაც მან გადაიღო, თუ როგორ ზედამხედველობდა პატიმრების მიმართ ძალადობას. ის, რომ ამ წერტილამდე მივედით, ძნელად გასაკვირია. ათწლეულების განმავლობაში, საერთაშორისო საზოგადოება უყურადღებოდ ტოვებდა პალესტინელი პატიმრების ბედს. ბოლო ორნახევარი წლის განმავლობაში თითქმის არ ყოფილა გლობალური რეაქცია ისრაელის ციხეებში ბრალდებით ან ბრალდების გარეშე მყოფი პალესტინელების მასობრივ სასტიკ მოპყრობაზე. პალესტინელთა სიკვდილით დასჯის ლეგალიზების ისრაელის მცდელობები პალესტინის საკითხის აღმოფხვრის ლოგიკური შემდეგი ნაბიჯია. ტერმინი „პატიმრების“ გამოყენება ისრაელის მიერ დაკავებულ პალესტინელებთან მიმართებაში მატყუარაა. ის ამ სისასტიკეს ართმევს კონტექსტს – სამხედრო ოკუპაციასა და კოლონიზაციას, რომლის ქვეშაც პალესტინელები ცხოვრობენ. „ომის ტყვეები“ ან „ტყვეები“ გაცილებით ზუსტი ტერმინებია. ეს იმიტომ, რომ პალესტინელები იტაცებენ ან ოკუპაციის წინააღმდეგობისთვის, ან საერთოდ უმიზეზოდ – მათი ოჯახებისა და თემების ტერორიზების მიზნით. ამჟამად, ისრაელის მიერ დაკავებული პალესტინელების მესამედზე მეტი „ადმინისტრაციული დაკავების“ ქვეშ იმყოფება – ანუ მათ ბრალი არ ედებათ – და ზოგიერთი ქალი და ბავშვია. პალესტინელებს ასევე „ასამართლებენ“ სამხედრო სასამართლოებში, რომლებიც აშკარად მიკერძოებულია ოკუპირებული მოსახლეობის მიმართ. მე თვითონ ვიყავი ამ ჩაგვრის სისტემის მსხვერპლი უსამართლო დაკავების გზით. 2015 წლის ნოემბერში ისრაელის ჯარისკაცები ჩემს სახლში, რამალაში, შევარდნენ და წამიყვანეს. ისინი მტანჯავდნენ და კვირების განმავლობაში იზოლირებულს მამყოფებდნენ, ისე რომ არც კი მეუბნებოდნენ, რაში მედებოდა ბრალი. საბოლოოდ, მათ მოიგონეს ბრალდება „აჟიტირებისთვის“, რისთვისაც არანაირი მტკიცებულება არ წარმოუდგენიათ. ისინი „ადმინისტრაციულ პატიმრობაში“ მამყოფებდნენ, რაც რეალურად თვითნებური დაკავებაა. ძალადობა გაგრძელდა და დაკითხვის ერთ-ერთი სესიის დროს, ისრაელელმა ოფიცერმა გაუპატიურებით დამემუქრა. ისინი მეპყრობოდნენ როგორც ცხოველს, ყოველგვარი უფლებებისა და სამართლებრივი დაცვის გარეშე. წითელი ჯვრის საერთაშორისო კომიტეტის წარმომადგენლებს ჩემი მონახულება აეკრძალათ. მე გამათავისუფლეს მხოლოდ მას შემდეგ, რაც სამი თვის განმავლობაში შიმშილობა გამოვაცხადე და ჩემი მდგომარეობა საშიშ დონემდე გაუარესდა. ეს ჩემთან 10 წლის წინ მოხდა, 2023 წლის 7 ოქტომბრამდე დიდი ხნით ადრე. მაშინ საერთაშორისო საზოგადოება თვალს ხუჭავდა ისრაელის მიერ საერთაშორისო სამართლის დარღვევებზე ადმინისტრაციული დაკავებითა და ძალადობით. 7 ოქტომბრის შემდეგ, ისრაელის სამხედრო ციხეებში პირობები გაუარესდა, გავრცელდა წამება, შიმშილი და სამედიცინო დახმარების უგულებელყოფა. მას შემდეგ ისრაელის პატიმრობაში სულ მცირე 88 პალესტინელი დაიღუპა. საერთაშორისო საზოგადოება დუმს და ხანდახან სუსტ დაგმობას გამოსცემს. ისრაელის მიერ დაკავებული პალესტინელების სასტიკი მოპყრობა ჟენევის კონვენციების პირდაპირი დარღვევაა, რომლის მხარეც ისრაელი თავად არის. ოკუპაციის ქვეშ ყოფნის გამო, პალესტინელები დაცულ მოსახლეობად ითვლებიან და აქვთ უფლებები, რომლებსაც ისრაელის ხელისუფლება სისტემატურად უარყოფს. მიუხედავად ამისა, საერთაშორისო საზოგადოებამ მიიღო ეს უხეში დარღვევები. ანტიტერორისტული საბაბით, საერთაშორისო დისკურსმა პალესტინელები ოკუპირებული ხალხიდან ისრაელისა და საერთაშორისო უსაფრთხოების საფრთხედ აქცია. ისრაელის დაკავების ცენტრებში მასობრივი გაუპატიურების შოკისმომგვრელმა სურათებმა და ჩვენებებმაც კი ვერ შეძლო ამ მცდარი ჩარჩოს შეცვლა. ამ კონტექსტში, სიკვდილით დასჯის კანონპროექტი არ არის ექსტრემისტული წინადადება; ის ზუსტად ჯდება პალესტინელი პატიმრების მიმართ სასტიკი მოპყრობის სქემაში. პალესტინელების პერსპექტივიდან, ეს კანონპროექტი ისრაელის შურისძიების მორიგი იარაღია. თუ მიღებული იქნება, ის უფრო მეტ შიშს გაავრცელებს და კიდევ უფრო შეამცირებს ნებისმიერ მშვიდობიან წინააღმდეგობას ისრაელის დასახლებების ძალადობრივი თავდასხმების მიმართ პალესტინელ ხალხსა და მათ ქონებაზე. ეს კანონპროექტი ასევე კოშმარია ყველა ოჯახისთვის, რომლის წევრიც ისრაელის ციხეში იმყოფება. ისინი უკვე ზღვარზე არიან უბიძგებულნი საყვარელი ადამიანების შესახებ ინფორმაციის ნაკლებობით, ვიზიტების აკრძალვისა და დაკავებისას სიკვდილიანობის ზრდის ფონზე. კიდევ უფრო საშინელია პერსპექტივა, რომ კანონპროექტი შეიძლება რეტროაქტიულად იქნეს გამოყენებული.