ირანი და შეერთებული შტატები შვეიცარიაში ბირთვული მოლაპარაკებების მესამე რაუნდის დაწყებას აპირებენ. ორივე მხარე აცხადებს, რომ უპირატესობას დიპლომატიურ გადაწყვეტას ანიჭებს, თუმცა ვაშინგტონმა ახალი, მასშტაბური სანქციები დააწესა და ახლო აღმოსავლეთში სამხედრო ყოფნის გაძლიერებას განაგრძობს. ირანის საგარეო საქმეთა მინისტრი აბას არაყჩი შვეიცარიის ქალაქ ჟენევაში ოთხშაბათს ჩავიდა და შეხვდა თავის ომანელ კოლეგას, ბადრ ალბუსაიდის, რომელიც ხუთშაბათს დაგეგმილ არაპირდაპირ მოლაპარაკებებს უწყობს ხელს. გამგზავრებამდე არაყჩიმ განაცხადა, რომ „სამართლიანი, დაბალანსებული და თანაბარი გარიგება“ მიღწევადია, ამასთანავე, გაიმეორა, რომ ირანი არ ცდილობს ატომური იარაღის მოპოვებას და არ არის მზად უარი თქვას „ბირთვული ტექნოლოგიის მშვიდობიანი გამოყენების უფლებაზე“. მოლაპარაკებები მუდმივი უნდობლობის ფონზე მიმდინარეობს, ორივე მხარის რიტორიკა კი თანამშრომლობასა და დაპირისპირებას შორის მერყეობს. ვაშინგტონში, აშშ-ის ვიცე-პრეზიდენტმა ჯეი დი ვენსმა ირანი ბირთვული პროგრამის აღდგენის მცდელობაში დაადანაშაულა გასულ ივნისში ირანის ბირთვულ ობიექტებზე აშშ-ის თავდასხმების შემდეგ და განაცხადა, რომ თეირანმა ვაშინგტონის სამხედრო მოქმედების მუქარა სერიოზულად უნდა აღიქვას. „პრინციპი ძალიან მარტივია: ირანს არ შეიძლება ჰქონდეს ბირთვული იარაღი. თუ ისინი შეეცდებიან ბირთვული იარაღის აღდგენას, ეს ჩვენთვის პრობლემებს შექმნის“, – განუცხადა მან ჟურნალისტებს თეთრ სახლში. „ფაქტობრივად, ჩვენ გვაქვს მტკიცებულებები, რომ ისინი ზუსტად ამას ცდილობდნენ“. ვენსმა ასევე აღნიშნა, რომ აშშ-ის პრეზიდენტ დონალდ ტრამპს სურს „ამ პრობლემის დიპლომატიურად მოგვარება“, მაგრამ „მას სხვა ვარიანტებიც აქვს“. თეირანს ვენსის კომენტარებზე დაუყოვნებელი რეაგირება არ მოჰყოლია. ირანის ბირთვული ინფრასტრუქტურის სტატუსი გაურკვეველი რჩება. ტრამპმა განაცხადა, რომ აშშ-ის თავდასხმებმა ირანზე გასულ წელს პროგრამა „გაანადგურა“, თუმცა ატომური ენერგიის საერთაშორისო სააგენტოს ინსპექტორებს არ მიეცათ საშუალება, დაედასტურებინათ, თუ რა, თუ საერთოდ რაიმე, დარჩა ფორდოს, ნატანზის და ისპაჰანის სამიზნე ობიექტებზე. ერთი დღით ადრე, ტრამპმა, თავის მიმართვაში „ერის მდგომარეობის შესახებ“, საფუძველი მოამზადა კიდევ ერთი პოტენციური სამხედრო დაპირისპირებისთვის, ირანი დაადანაშაულა „ბოროტი ბირთვული ამბიციების“ ქონაში და აშშ-ის ტერიტორიაზე დარტყმის უნარის მქონე რაკეტების შემუშავებაში – პრეტენზიები, რომლებიც ირანელმა ოფიციალურმა პირებმა კატეგორიულად უარყვეს. „რასაც არ უნდა ამტკიცებდნენ ირანის ბირთვული პროგრამის, ირანის ბალისტიკური რაკეტებისა და იანვრის არეულობის დროს დაღუპულთა რიცხვის შესახებ, ეს უბრალოდ „დიდი ტყუილების“ გამეორებაა“, – წერს X-ზე ირანის საგარეო საქმეთა სამინისტროს სპიკერი ესმაილ ბაგაი. მან ტრამპის ადმინისტრაციის მიდგომა იოზეფ გებელსის, ადოლფ ჰიტლერის ინფორმაციის მინისტრის, პროპაგანდისტულ ტაქტიკას შეადარა. აშშ-ის სახელმწიფო მდივანმა მარკო რუბიომ, რომელიც სენტ-კიტსი და ნევისში საუბრობდა, განაცხადა, რომ ჟენევაში მოლაპარაკებები ძირითადად ირანის ბირთვულ პროგრამაზე იქნებოდა ორიენტირებული და გაიმეორა ვაშინგტონის შეშფოთება ირანული ბალისტიკური რაკეტების მიმართ, რომლებსაც, მისი თქმით, ირანი კონტინენტთაშორისი მოქმედების იარაღად ცდილობს განავითაროს. ირანის დაჟინებული მოთხოვნა, რომ სარაკეტო პროგრამა მოლაპარაკებებიდან გამოირიცხოს, მისი თქმით, „დიდი, დიდი პრობლემაა“. არაყჩიმ ადრე განაცხადა, რომ ირანის რაკეტები „თავდაცვითი ხასიათისაა“. „ისინი მხოლოდ შეკავების შესაქმნელად და საკუთარი თავის დასაცავად გვჭირდება“, – განუცხადა მან India Today-ის საინფორმაციო საშუალებას. ალ-ჯაზირას კორესპონდენტი თოჰიდ ასადი, რომელიც თეირანიდან იტყობინება, ამბობს, რომ მხარეები ძირითად საკითხებზე ერთმანეთისგან შორს არიან. ეს მოიცავს უთანხმოებებს ირანის ურანის გამდიდრების, ასევე არაბირთვულ საკითხებთან დაკავშირებით, როგორიცაა „საგარეო დახმარება, ბალისტიკური რაკეტები, თავდაცვითი შესაძლებლობები, ასევე ქვეყნის რეგიონული აქტივობები“. „მთავარი ის არის, რომ ხარვეზები აშკარად არსებობს“, – თქვა ასადიმ. „და გასარკვევია, შეძლებს თუ არა დიპლომატიური ჩართულობა გზის გაკვალვას ვაშინგტონსა და თეირანს შორის საბოლოო გადაწყვეტისკენ. მანამდე და ამ ეტაპზე, თუ რაიმე ნამდვილია, ეს გაურკვევლობაა“. ხუთშაბათს დაგეგმილ მოლაპარაკებებს აშშ-ის მხრიდან ტრამპის სპეციალური წარმომადგენელი სტივ უიტკოფი და მისი სიძე ჯარედ კუშნერი უძღვებიან. პირველი რაუნდი 6 თებერვალს ომანში გაიმართა, რასაც 17 თებერვალს ჟენევაში მეორე სესია მოჰყვა. არაყჩიმ მოგვიანებით განაცხადა, რომ ორმა მხარემ მიაღწია წინასწარ გაგებას ფართო პრინციპებზე, რომლებიც შემდგომ დისკუსიებს უხელმძღვანელებდა, თუმცა რაიმე არსებითი შეთანხმება მიღწეული არ იყო. ირანმა გააფრთხილა, რომ აშშ-ის ნებისმიერი დარტყმა გამოიწვევს საპასუხო შეტევებს ამერიკულ სამხედრო ბაზებზე მთელს ახლო აღმოსავლეთში, სადაც ათობით ათასი ჯარისკაცია განლაგებული. თეირანმა ასევე დაიმუქრა, რომ ჩაკეტავს ჰორმუზის სრუტეს, ვიწრო წყლის გზას, რომლითაც მსოფლიო ნავთობის მარაგის მნიშვნელოვანი ნაწილი გადის. ირანის პარლამენტის სპიკერმა, მოჰამად ბაგერ ღალიბაფმა, თეირანის პოზიცია პირდაპირ შეაჯამა. „თუ აირჩევთ დიპლომატიის მაგიდას – დიპლომატიას, რომელშიც ირანელი ერის ღირსება და ურთიერთ ინტერესები იქნება პატივცემული – ჩვენც ვიქნებით ამ მაგიდასთან“, – განაცხადა მან ოთხშაბათს, ნახევრადოფიციალური Student News Network-ის ცნობით. „მაგრამ თუ გადაწყვეტთ წარსული გამოცდილების გა...