საერთაშორისო ურთიერთობები
/
20.02.2026
ირანი აშშ-ის პრეზიდენტის კომენტარებზე: „სამხედრო აგრესიის რეალური რისკი“; ტრამპი „აზრობრივ შეთანხმებას“ ითხოვს
ირანის გაეროს ელჩი აშშ-ს სამხედრო აგრესიისგან აფრთხილებს და აცხადებს, რომ თეირანი გადამწყვეტად უპასუხებს თავდასხმის შემთხვევაში. ამის პარალელურად, დონალდ ტრამპი ირანს 10-15 დღეს აძლევს „აზრობრივი შეთანხმების“ მისაღწევად და აფრთხილებს, რომ წინააღმდეგ შემთხვევაში „ცუდი ამბები“ მოხდება. დაძაბულობა იზრდება, მიუხედავად იმისა, რომ მხარეებს შორის არაპირდაპირი მოლაპარაკებები მიმდინარეობს.
ირანი აცხადებს, რომ აშშ-ის პრეზიდენტის კომენტარები „სამხედრო აგრესიის რეალურ რისკზე“ მიუთითებს, მაშინ როდესაც ტრამპი აცხადებს, რომ „აზრობრივი შეთანხმება“ სურს. ტრამპი ირანს 10-15 დღეს აძლევს გარიგების დასადებად და აფრთხილებს, რომ „ცუდი ამბები მოხდება“. ირანის გაეროს ელჩმა განაცხადა, რომ თეირანი „გადამწყვეტად“ უპასუხებს ამერიკის შეერთებული შტატების ნებისმიერ „სამხედრო აგრესიას“. მან წერილობით მოუწოდა გაეროს უშიშროების საბჭოს, დაეგმო პრეზიდენტ დონალდ ტრამპის ბოლო მუქარები.
ირანის ელჩმა გაეროში, ამირ საიდ ირავანიმ ხუთშაბათს მოუწოდა საბჭოს წევრებს და გაეროს ხელმძღვანელ ანტონიო გუტერეშს, მიიღონ ზომები. მან განსაკუთრებით აღნიშნა ტრამპის ბოლო კონკრეტული მუქარა, რომ ირანზე პოტენციური თავდასხმისას გამოიყენებდა ინდოეთის ოკეანეში, ჩაგოსის კუნძულებზე მდებარე აეროდრომს.
„რეგიონში არასტაბილური სიტუაციისა და ამერიკის შეერთებული შტატების მიერ სამხედრო აღჭურვილობისა და აქტივების მუდმივი გადაადგილებისა და დაგროვების გათვალისწინებით, შეერთებული შტატების პრეზიდენტის ასეთი მტრული განცხადება არ უნდა იქნას განხილული, როგორც უბრალო რიტორიკა,“ - დაწერა ირავანიმ.
ირანელმა ელჩმა ხაზგასმით აღნიშნა, რომ მისი ქვეყანა „არც დაძაბულობას და არც ომს არ ეძებს და არც რაიმე ომს არ დაიწყებს“. თუმცა, მან განაცხადა, რომ ირანზე თავდასხმის შემთხვევაში, ის რეგიონში „მტრული ძალის ყველა ბაზას, ობიექტს და აქტივს“ „ლეგიტიმურ სამიზნედ“ ჩათვლის.
ტრამპმა ხუთშაბათს გააფრთხილა, რომ თეირანს 10-დან 15 დღემდე ვადა ჰქონდა ვაშინგტონთან „აზრობრივი შეთანხმების“ მისაღწევად. ეს განცხადება მან მას შემდეგ გააკეთა, რაც ვაშინგტონში მისი ახლადშექმნილი მშვიდობის საბჭოს პირველ ოფიციალურ შეხვედრაზე მსოფლიოს ათობით ლიდერს უმასპინძლა.
„ასე რომ, ახლა შეიძლება მოგვიწიოს ერთი ნაბიჯით წინ წასვლა, ან არ მოგვიწიოს,“ – განაცხადა ტრამპმა, რითაც კვლავ მიანიშნა თეირანის წინააღმდეგ სამხედრო მოქმედებების მუქარაზე. „შესაძლოა, შეთანხმებას მივაღწიოთ. ამის შესახებ ალბათ მომდევნო 10 დღის განმავლობაში შეიტყობთ.“
მოგვიანებით, Air Force One-ის ბორტზე მყოფ ჟურნალისტებთან საუბარში ტრამპმა განმარტა: „ვფიქრობ, ეს საკმარისი დრო იქნება, 10, 15 დღე, თითქმის მაქსიმუმ.“
მანამდე ვაშინგტონში საუბრისას ტრამპმა გაიმეორა თავისი არგუმენტი, რომ გასული წლის ივნისში ისრაელისა და აშშ-ის ერთობლივმა დარტყმებმა ირანის წინააღმდეგ, გზა გაუხსნა ღაზაში „ცეცხლის შეწყვეტას“.
ტრამპი ამტკიცებდა, რომ ირანის ბირთვულ ობიექტებზე აშშ-ის თავდასხმის გარეშე, ირანის „მუქარა“ რეგიონის ქვეყნებს ხელს შეუშლიდა „მშვიდობის“ მიღწევაში ახლო აღმოსავლეთში.
განახლებული მუქარები და დაძაბულობა მას შემდეგ გავრცელდა, რაც აშშ-სა და ირანს შორის არაპირდაპირი მოლაპარაკებების მეორე რაუნდი გაიმართა, რომელიც ძირითადად დადებითად შეფასდა.
ოთხშაბათს, ირანის საგარეო საქმეთა მინისტრმა აბას არაღჩიმ განაცხადა, რომ ჟენევაში გამართულ მოლაპარაკებებში ორმა მხარემ „კარგ პროგრესს“ მიაღწია და „შეთანხმების სახელმძღვანელო პრინციპების ფართო პაკეტზე შეთანხმება შეძლეს“.
ხუთშაბათს, ტრამპმა განაცხადა, რომ მის დიპლომატიურ თანაშემწეებს სტივ უიტკოფსა და ჯარედ კუშნერს „ძალიან კარგი შეხვედრები“ ჰქონდათ ირანის წარმომადგენლებთან.
„ჩვენ უნდა დავდოთ აზრობრივი შეთანხმება. წინააღმდეგ შემთხვევაში, ცუდი ამბები მოხდება,“ - განაცხადა მან.
მოლაპარაკებების მიუხედავად, აშშ განაგრძობს სამხედრო აქტივების დაგროვებას სპარსეთის ყურის რეგიონში, მათ შორის ორი ავიამზიდისა და ათობით გამანადგურებლის.
ირანელმა ოფიციალურმა პირებმა აშშ-ის პრეზიდენტის მუდმივი მუქარების მიმართ წინააღმდეგობა გამოხატეს.
„ამერიკელები მუდმივად ამბობენ, რომ ირანისკენ გაგზავნეს სამხედრო ხომალდი. რა თქმა უნდა, სამხედრო ხომალდი საშიში სამხედრო ტექნიკაა,“ – დაწერა ირანის უზენაესმა ლიდერმა ალი ხამენეიმ ხუთშაბათს X-ზე. „თუმცა, ამ სამხედრო ხომალდზე უფრო საშიშია იარაღი, რომელსაც შეუძლია ეს ხომალდი ზღვის ფსკერზე გააგზავნოს.“
დაძაბულობა ვაშინგტონსა და თეირანს შორის 2025 წლის ბოლოდან იზრდება, როდესაც ტრამპმა, დეკემბერში ისრაელის პრემიერ-მინისტრ ბენიამინ ნეთანიაჰუს მასპინძლობისას, პირობა დადო, რომ კვლავ დაარტყამდა ირანს, თუ ის ბირთვული ან სარაკეტო პროგრამების აღდგენას შეეცდებოდა. რამდენიმე დღის შემდეგ, ირანში ანტისამთავრობო პროტესტები დაიწყო. ტრამპმა დემონსტრანტებს მოუწოდა, დაეპყროთ სახელმწიფო ინსტიტუტები და დაჰპირდა, რომ „დახმარება გზაშია“. ტრამპმა გასულ თვეში ირანზე თავდასხმის ზღვარიდან უკან დაიხია, განაცხადა რა, რომ ქვეყანა დათანხმდა დისიდენტების სიკვდილით დასჯის შეჩერებას აშშ-ის ზეწოლის ქვეშ. მოგვიანებით, ორმა ქვეყანამ მოლაპარაკებები განახლა. პირველი რაუნდი ივნისის ომის შემდეგ 6 თებერვალს ომანში გაიმართა.
#აშშ
#გაერო
#დონალდ ტრამპი
#ირანი
#ბირთვული პროგრამა
#დიპლომატია
#ახლო აღმოსავლეთი
#ალი ხამენეი
#სამხედრო აგრესია
წყარო: www.aljazeera.com
გაზიარება