36-წლიანი მმართველობის შემდეგ, აიათოლა ალი ხამენეი გარდაიცვალა, თუმცა დროებითი ხელმძღვანელობის საბჭო მისი რეჟიმის ძალაუფლების შენარჩუნებასა და ომის გაგრძელებას გეგმავს. დაახლოებით 12 საათის შემდეგ, რაც ათობით ბომბმა ალი ხამენეის რეზიდენცია ძირითადად გაანადგურა, ირანის სახელმწიფო ტელევიზიამ სასულიერო პირისა და უზენაესი ლიდერის სიკვდილი დაადასტურა. კომპლექსი, ცნობილი როგორც „ბეით-ე რაჰბარი“ („ლიდერობის სახლი“) და მდებარეობს დედაქალაქ თეირანის ცენტრში, 28 თებერვალს ირანზე აშშ-ისა და ისრაელის სამხედრო თავდასხმების ერთ-ერთი პირველი სამიზნე იყო. 86 წლის აიათოლა, რომელიც საჯარო გამოსვლებში არაერთხელ გამოხატავდა მოწამეობრივი სიკვდილის სურვილს, ბოლო დღეებში, თავდასხმის მაღალი ალბათობის მიუხედავად, როგორც ჩანს, ოჯახთან ერთად სწორედ იქ რჩებოდა. მას შემდეგ ინტერნეტში გავრცელდა უამრავი ვიდეო, რომელზეც ხამენეის გარდაცვალებას ზეიმობენ. ვიდეოები დამოწმებულია, მაგრამ გაურკვეველია, რამდენად და რა ხარისხით ახერხებენ მათ ნახვას ირანში მცხოვრები ადამიანები — ქვეყანაში ინტერნეტ სერვისები გუშინდელი თავდასხმების შემდეგ ძირითადად გათიშულია. თუმცა, სახელმწიფო ტელევიზია მთელი ქვეყნის მასშტაბით ისლამური რესპუბლიკის მხარდამჭერთა შეკრებებს გადასცემს, რომლებიც ხამენეის გარდაცვალებას გლოვობენ. ოფიციალურად, 40-დღიანი გლოვის პერიოდი და ერთკვირიანი სამუშაო შეჩერება (ოფიციალური უქმეები) გამოცხადდა. ირანის სახელმწიფო ტელევიზიის ცნობით, უზენაესი ლიდერი ხამენეის გარდა, თავდაცვის საბჭოს სხდომაზე ირანის სხვა საკვანძო ფიგურებიც დაიღუპნენ, მათ შორის რევოლუციური გვარდიის მეთაური მოჰამად პაკპური, თავდაცვის მინისტრი აზიზ ნასირზადე და ირანის შეიარაღებული ძალების გენერალური შტაბის უფროსი აბდოლრაჰიმ მუსავი. მიუხედავად ამისა, ირანის უმაღლესი ეროვნული უშიშროების საბჭოს მდივანმა ალი ლარიჯანიმ ირანის სახელმწიფო ტელევიზიასთან ინტერვიუში განაცხადა, რომ ძალაუფლების პოლიტიკური გადაცემის ზედამხედველობისთვის მალე შეიქმნება დროებითი ხელმძღვანელობის საბჭო. ლარიჯანიმ ასევე აღნიშნა, რომ ირანს არ სურს ომი მეზობლებთან, მაგრამ გააგრძელებს აშშ-ის სამხედრო ბაზებზე თავდასხმებს ახლო აღმოსავლეთის ქვეყნებში. კვირას გავრცელებულ ოფიციალურ განცხადებაში, რევოლუციურმა გვარდიამ შურისძიება დააფიცა და განაცხადა, რომ ხამენეის მიერ განსაზღვრული გზა გაგრძელდება. „ირანის შეიარაღებული ძალების ისტორიაში ყველაზე ფართომასშტაბიანი სამხედრო ოპერაციები ისრაელისა და აშშ-ის ბაზების წინააღმდეგ რეგიონში მალე დაიწყება“, — ნათქვამია ისლამური რესპუბლიკის ელიტარული სამხედრო ძალების პრესრელიზში. ახლო აღმოსავლეთის ექსპერტის, ფარზან საბეტის თქმით, ხამენეის მკვლელობა მოკლევადიან პერსპექტივაში ომის მსვლელობას არ შეცვლის. „ჩემი აზრით, ცალკეული ლიდერების მკვლელობა დაუყოვნებლივ არ გამოიწვევს სისტემის სწრაფ კოლაფსს“, — განუცხადა მან DW-ს. საბეტი სპეციალიზდება ეკონომიკურ სანქციებსა და ახლო აღმოსავლეთში უსაფრთხოების საკითხებში ჟენევის ასპირანტურის ინსტიტუტის გლობალური მმართველობის ცენტრში. „სამხედრო და უსაფრთხოების პოლიტიკის თვალსაზრისით, ირანი დაახლოებით თვენახევარია ემზადება შესაძლო ესკალაციისთვის და ასევე აქვს გამოცდილება გასული ზაფხულის 12-დღიანი კონფლიქტიდან“, — განაცხადა მან. „შედეგად, ქვეყნის მასშტაბით მცირე სამხედრო დანაყოფებს შეუძლიათ გააგრძელონ ოპერაციები წინასწარ შემუშავებული სამოქმედო გეგმების მიხედვით, შტაბ-ბინიდან პირდაპირი ბრძანებების გარეშეც კი“. ირანის დეცენტრალიზებული სისტემა ინარჩუნებს მოქმედების უნარს, დასძინა მან. მიუხედავად განცხადებებისა, ისლამური რესპუბლიკა ამჟამად მტკიცედ აპირებს განახორციელოს ის სტრატეგია, რომელიც გამოაცხადა მიმდინარე კონფლიქტის დაწყებამდე: ყოვლისმომცველი რეგიონული ომის გაჩაღება. ამ დროისთვის, ირანმა არა მხოლოდ რეგიონში აშშ-ის სამხედრო ბაზებზე, მაგალითად, ყატარსა და ბაჰრეინში, არამედ საუდის არაბეთის აღმოსავლეთ ნაწილში ნავთობის ინფრასტრუქტურასა და მჭიდროდ დასახლებულ ურბანულ ცენტრებზე, როგორიცაა დუბაი, განახორციელა თავდასხმები. „არ არსებობს რეალისტური სცენარი, რომლის მიხედვითაც თეირანს შეეძლება სამხედრო უპირატესობის დემონსტრირება ამერიკულ ან ისრაელის შეიარაღებულ ძალებზე“, — განუცხადა DW-ს ირანის ექსპერტმა არმან მაჰმუდიანმა, სამხრეთ ფლორიდის უნივერსიტეტის ახლო აღმოსავლეთის კვლევების ლექტორმა. მაგრამ ირანს შეუძლია ომის ესკალაცია მანამ, სანამ სამხედრო თვალსაზრისით უპირატესი მხარე არ დაასრულებს მას. „მიზანია ომის ღირებულების მაქსიმიზაცია მთელი რეგიონის დესტაბილიზაციის გზით“, — განაცხადა მან. მაჰმუდიანის თქმით, სიტუაცია შეიძლება მნიშვნელოვნად გამწვავდეს. ჰორმუზის სრუტეში საზღვაო მიმოსვლის შესაძლო შეფერხება, როგორც ამას რევოლუციური გვარდია შაბათს იმუქრებოდა, ან მოკავშირე მილიციების, მაგალითად, „ჰაშდ ალ-შააბის“ ერაყში ან ჰუსიტების მოძრაობის იემენში გააქტიურება, შეიძლება ამ სტრატეგიის დამატებითი ელემენტები იყოს, ამბობს სარა კერმანიანი, სასექსის უნივერსიტეტის საერთაშორისო ურთიერთობების მკვლევარი. მიუხედავად იმისა, რომ ამ ომის ხარჯები ირანისთვის შეიძლება ძალიან მაღალი იყოს მხარეთა სამხედრო ძალის ასიმეტრიის გამო, ქვეყანას მაინც გააჩნია დიდი სტრატეგიული გამძლეობა. „ისლამური რესპუბლიკა იბრძვის თავისი პოლიტიკური გადარჩენისთვის და, როგორც არადემოკრატიული სისტემა, ექვემდებარება...