საერთაშორისო პოლიტიკა
/
20.02.2026
ინდონეზია ღაზაში ჯარებს გაგზავნის და „მშვიდობის საბჭოს“ შეუერთდება – რისკიანი ნაბიჯი
ინდონეზია, მიუხედავად ისრაელთან ოფიციალური ურთიერთობების არარსებობისა, ღაზაში 1 000-დან 8 000-მდე ჯარისკაცის გაგზავნას და აშშ-ის პრეზიდენტ დონალდ ტრამპის მიერ შექმნილ „მშვიდობის საბჭოში“ გაწევრიანებას გეგმავს. ეს გადაწყვეტილება, რომელიც აშშ-ის მხარდაჭერილი სამშვიდობო გეგმის ნაწილია, შიდა და გარე კრიტიკას იწვევს, რადგან საზოგადოების ნაწილი მას ნეთანიაჰუს გეგმის გაგრძელებად აღიქვამს ან სავაჭრო გარიგებას უკავშირებს. თუმცა, ანალიტიკოსები ინდონეზიის შორეულ მდებარეობას და მის ნეიტრალურ სტატუსს დადებით
ინდონეზია „მშვიდობის საბჭოს“ შეუერთდება და ღაზაში ჯარებს გაგზავნის. ეს პოლიტიკურად სარისკო ნაბიჯია – ინდონეზიას ისრაელთან ოფიციალური ურთიერთობები არ აქვს – თუმცა, როგორც პრეზიდენტი პრაბოვო სუბიანტო აცხადებს, ამის კარგი მიზეზები აქვს.
რამდენიმე დღით ადრე, სანამ ინდონეზიის პრეზიდენტი ვაშინგტონში უნდა გამგზავრებულიყო, ე.წ. „მშვიდობის საბჭოს“ პირველ შეხვედრაზე – საბჭო, რომელიც აშშ-ის პრეზიდენტ დონალდ ტრამპის მიერ არის შექმნილი და თავმჯდომარეობს – ინდონეზიის სამხედრო ძალების პრესსპიკერმა საკამათო განცხადება გააკეთა. არმიის პრესსპიკერმა დონი პრამონომ განაცხადა, რომ ინდონეზია მზად იყო, აპრილისთვის ღაზაში 1 000-მდე ჯარისკაცი გაეგზავნა და ივნისის ბოლოსთვის ეს რიცხვი 8 000-მდე გაეზარდა.
ტრამპის ადმინისტრაციამ მანამდე განაცხადა, რომ რამდენიმე ქვეყანამ პირობა დადო, ჯარებს გაგზავნიდა, რათა ღაზაში ე.წ. სტაბილიზაციის ძალების ნაწილი გამხდარიყო. ეს ძალები და „მშვიდობის საბჭოს“ პროექტი ღაზასთვის აშშ-ის მხარდაჭერილი სამშვიდობო გეგმის ნაწილია, რომელიც გაეროს უშიშროების საბჭომ გასული წლის ნოემბერში დაამტკიცა. ინდონეზიის განცხადებით, ის გახდა პირველი ქვეყანა მსოფლიოში, რომელმაც საჯაროდ განაცხადა ჯარების გაგზავნის შეთავაზებაზე. თუ ეს განხორციელდება, ჯარების განლაგება მსოფლიოში ერთ-ერთი ყველაზე დიდი წვლილი იქნება სამშვიდობო ძალებში.
ჯარების განლაგება ინდონეზიის პრეზიდენტ პრაბოვო სუბიანტოსგან საბოლოო თანხმობას საჭიროებს. „გამგზავრების გრაფიკი მთლიანად დამოკიდებულია სახელმწიფოს პოლიტიკურ გადაწყვეტილებებსა და მოქმედ საერთაშორისო მექანიზმებზე“, – განუცხადა პრამონომ საინფორმაციო სააგენტო Reuters-ს.
ინდონეზიის განცხადება საკამათოა რამდენიმე მიზეზის გამო. ინდონეზიის საზოგადოება არ არის სრულად პოზიტიურად განწყობილი ამ იდეის მიმართ, აღნიშნავს ჰიკმაჰანტო ჯუვანა, ჯაკარტაში ინდონეზიის უნივერსიტეტის საერთაშორისო სამართლის პროფესორი. „მოსახლეობის დონეზე არსებობს ეჭვი, რომ „მშვიდობის საბჭო“ პრეზიდენტ დონალდ ტრამპის მეშვეობით ნეთანიაჰუს გეგმის გაგრძელებას ემსახურება“, – განმარტა ჯუვანამ. ცოტა ხნის წინ, დაახლოებით 100-მა ადგილობრივმა მცხოვრებმა ჯაკარტაში აშშ-ის საელჩოსთან გააპროტესტა, განაცხადეს, რომ „მშვიდობის საბჭო“ მხოლოდ ისრაელის და აშშ-ის მთავრობების ინტერესებს ემსახურება. ასევე არსებობს შეშფოთება, რომ ეს შეთავაზება შესაძლოა სავაჭრო გარიგების ნაწილი იყოს.
ინდონეზიის საგარეო საქმეთა სამინისტროს განცხადებით, პრაბოვო ვაშინგტონში ვიზიტის დროს აშშ-სთან სავაჭრო შეთანხმების ხელმოწერას გეგმავს. კრიტიკოსებმა გამოთქვეს ვარაუდი, რომ ტრამპის ადმინისტრაციამ შესაძლოა ქვეყანას მაღალი ტარიფები დაუწესოს, თუ ინდონეზია არ ითანამშრომლებს, აღნიშნა ჯუვანამ.
თუმცა, დამკვირვებლების თქმით, ინდონეზიის განცხადებას დადებითი მხარეებიც აქვს. ინდონეზია დიდი ხანია მხარს უჭერს პალესტინის სახელმწიფოებრიობის იდეას და, რადგან ის შუა აღმოსავლეთიდან შორს არის, ის შეიძლება უფრო ნეიტრალურ მხარედ იყოს აღქმული. „ინდონეზია შორსაა [ღაზადან], მაგრამ ის მისაღებია ყველა მხარისთვის, ისრაელის ჩათვლით. და ჯერჯერობით, ისრაელი მდუმარედ რჩება ინდონეზიის ამ განცხადებებთან დაკავშირებით“, – ამბობს მოჰამად კავასი, ბრიტანეთში მცხოვრები ჟურნალისტი და არაბულენოვანი ტელევიზიის პოლიტიკური კომენტატორი. იგივე არ შეიძლება ითქვას თურქეთის წინადადებებზე ღაზაში სამშვიდობო ძალებში მონაწილეობის შესახებ, აღნიშნა კავასმა. „ისრაელი არ იღებს თურქეთის ყოფნას ღაზაში, მიუხედავად ანკარის მიერ ისრაელის აღიარებისა, მასთან ურთიერთობებისა და ნატოში წევრობისა“, – განუცხადა მან DW Arabic-ს. „ისრაელმა შესაძლოა მიიღოს ინდონეზია – მიუხედავად იმისა, რომ ინდონეზია არ აღიარებს ისრაელს, არ აქვს მასთან არანაირი ურთიერთობა და ასევე მხარს უჭერს პალესტინის საქმეს.“
კავასმა დაამატა, რომ ინდონეზია ასევე მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვანი მუსლიმური ქვეყანაა. „და ტრამპს სურს, რომ მის გეგმას ჰქონდეს ფართო ისლამური მხარდაჭერა, ასე რომ, ეს შეიძლება კიდევ ერთი გამართლება იყოს.“ როგორც Foreign Policy-ის ჟურნალმა ამ თვის დასაწყისში აღნიშნა, „ინდონეზიას აქვს გამოცდილება მსგავს მისიებში ჯარების განლაგების, მათ შორის შუა აღმოსავლეთში. მისი პირველი განლაგება ეგვიპტეში იყო 1956 წელს სუეცის კრიზისის შემდეგ, და დაახლოებით 1 000 ინდონეზიელი ჯარისკაცი ამჟამად ისრაელ-ლიბანის საზღვარზეა განლაგებული.“
ავსტრალიური მედიის ცნობით, დაახლოებით ორი კვირის წინ, პრეზიდენტმა პრაბოვომ შეხვედრა გამართა ყოფილ მინისტრებთან და მაღალი რანგის დიპლომატებთან, რა დროსაც მან განმარტა თავისი მიზეზები „მშვიდობის საბჭოში“ გაწევრიანების შესახებ. „ის ძალიან დამაჯერებელი იყო… მას სურს ლიდერული როლი აჩვენოს იქ“, – განუცხადა შეხვედრის ერთ-ერთმა მონაწილემ Australian Broadcasting Corporation-ს. „მან იცის, რომ [მშვიდობის საბჭო], სხვა საკითხებთან ერთად, საუკეთესო არხია ინდონეზიისთვის პალესტინის დამოუკიდებლობის მხარდასაჭერად და იმის უზრუნველსაყოფად, რომ შეხვედრაზე ორი სახელმწიფოს გადაწყვეტილება იქნება ნახსენები.“
ინდონეზიის მონაწილეობა სტაბილიზაციის ძალებში მიზანშეწონილია, ამბობს იოსი მექელბერგი, ბრიტანული ანალიტიკური ცენტრის, Chatham House-ის ახლო აღმოსავლეთისა და ჩრდილოეთ აფრიკის პროგრამის უფროსი საკონსულტაციო თანამშრომელი. „ინდონეზია უფრო შორეული ქვეყანაა, ამიტომ ის ყველა მხარისთვის უფრო მისაღები იქნება, რადგან არ იქნება აღქმული, როგორც ქვეყანა, რომელსაც რაიმე ფარული მოტივი აქვს“, – განუცხადა მექელბერგმა DW Arabic-ს. მექელბერგის მტკიცებით, ინდონეზიის გეოგრაფიულ მანძილს ახლო აღმოსავლეთიდან შეიძლება ჰქონდეს როგორც უპირატესობები, ასევე ნაკლოვანებები.
წყარო: www.dw.com
გაზიარება