ინდოეთში ქველმოქმედების ისტორია ტრადიციულად ზემოდან ქვემოთ მოგვითხრობს. მასში ყურადღება ექცევა კორპორაციული სოციალური პასუხისმგებლობის (CSR) ბიუჯეტებს, მილიარდერების დაპირებებს და მასშტაბურ ფონდებს. თუმცა, ახალი ანგარიში ამტკიცებს, რომ ინდური გულუხვობის რეალური მამოძრავებელი ძალა გაცილებით უფრო ყოველდღიური – და გაცილებით დიდი – მასშტაბისაა. აშოკას უნივერსიტეტის სოციალური ზემოქმედებისა და ქველმოქმედების ცენტრის (CSIP) მიერ მომზადებული ანგარიში „როგორ გასცემს ინდოეთი 2025“ ეჭვქვეშ აყენებს ტრადიციულ ნარატივს, რომ ორგანიზებული, ინსტიტუციური ფული დომინირებს ქვეყნის საქველმოქმედო სივრცეში. ამის ნაცვლად, ის მიუთითებს ჩუმ გოლიათზე: ოჯახებზე. ანგარიშის მიხედვით, ინდოეთში ოჯახების მიერ გაღებული შემოწირულობების საერთო მოცულობა ყოველწლიურად 540 მილიარდ რუპიას (6 მილიარდი დოლარი) შეადგენს, რაც მოიცავს ნაღდი ფულს, ნატურალურ შენატანებს და მოხალისეობას. გამოკითხულთა დაახლოებით 68% აცხადებს, რომ რაიმე ფორმით გასცემს. აქედან 48% ნატურალური სახით არის გაცემული – მაგალითად, საკვები, ტანსაცმელი ან სხვა საყოფაცხოვრებო ნივთები – რასაც მოჰყვება ნაღდი ფულის შემოწირულობები (44%) და მოხალისეობა (30%) არაკომერციულ ორგანიზაციებთან, რელიგიურ დაწესებულებებთან ან საზოგადოებრივ ჯგუფებთან. გაღებული საკვების დიდი ნაწილი საზოგადოებრივ უფასო სამზარეულოებში მიდის. მოხალისეობა ყველაზე ხშირად რელიგიურ დაწესებულებებში მსახურობის სახით ხორციელდება, მათ შორის ისეთი საქმიანობებით, როგორიცაა მათ მიერ ორგანიზებული კატასტროფების შედეგების ლიკვიდაციის სამუშაოები. „ინდოეთი ძალიან გულუხვი ქვეყანაა. ჩვენი დასკვნები მიუთითებს, რომ ჩვეულებრივი ოჯახები გაცილებით დიდ როლს ასრულებენ, ვიდრე ეს საყოველთაოდ არის აღიარებული. გულუხვობა ფართოდ გავრცელებული და კულტურულად ჩადებული ჩანს,“ - განუცხადა BBC-ს ჯინი უპალმა, აშოკას უნივერსიტეტის სოციალური ზემოქმედებისა და ქველმოქმედების ცენტრის ხელმძღვანელმა. მთავარი აღმოჩენა: ინდური ქველმოქმედება არ არის ელიტური, არამედ მასობრივი, ადგილობრივი და ურთიერთობებზე დაფუძნებული – განპირობებული რწმენით, პირისპირ მიმართვებითა და ყოველდღიური ვალდებულებებით, შემოსავლის დონის მიუხედავად. კვლევა ეფუძნება 7000-ზე მეტ ინტერვიუს, რომელიც ჩატარდა 20 შტატში, როგორც ქალაქის, ისე სოფლის ინდოეთში. ანალიზი ეფუძნება ინდოეთის ეროვნული ნიმუშის კვლევის (NSS) მოხმარების მონაცემებს – მთავრობის მიერ ჩატარებულ ოჯახის ხარჯების მასშტაბურ კვლევას – რათა შეიქმნას ყოველდღიური ქველმოქმედების მონაწილეთა შემოსავლების მიხედვით სეგმენტირებული პროფილი. გამოკითხულებმა თავად განაცხადეს, თუ რამდენად ხშირად და რა ოდენობით გასცემდნენ სამთვიანი პერიოდის განმავლობაში. შემდეგ ეს დასკვნები ექსტრაპოლირებული იქნა წლიური შეფასებების შესაქმნელად. კვლევა იკვლევს „ყოველდღიურ ქველმოქმედებას“, რომელიც მოიცავს როგორც პირდაპირ, პირად დახმარებას – მათხოვრებისთვის, ოჯახისთვის ან მეგობრებისთვის, რაც ხშირად საქველმოქმედოდ ითვლება – ასევე შემოწირულობებს ორგანიზებული, არარელიგიური დაწესებულებებისთვის, რაც, როგორც წესი, ქველმოქმედებად არის აღწერილი. ის ასევე იკვლევს „საცალო ქველმოქმედებას“, რომელიც, როგორც წესი, განისაზღვრება როგორც ჩვეულებრივი ადამიანების – და არა მაღალი ქონების მქონე დონორების – მიერ რეგისტრირებული არაკომერციული ორგანიზაციებისთვის გაღებული შემოწირულობები. კვლევა უფრო ფართო კუთხით უდგება საკითხს, მოიცავს რა არაფორმალურ, პირდაპირ დახმარებას ინდივიდებისთვის, ასევე შემოწირულობებს რელიგიური დაწესებულებებისთვის. კვლევამ აჩვენა, რომ გაცემის დიდი ნაწილი სიახლოვითა და რწმენით არის განპირობებული. შემოწირულობების დაახლოებით 40-45% რელიგიურ ორგანიზაციებში მიედინება, ხოლო მსგავსი წილი მიმართულია მათხოვრებისა და უპოვარი ადამიანებისკენ, განსაკუთრებით ქალაქებში. სოფლის ინდოეთში რელიგიური ინსტიტუტები ლიდერობენ. „ჩვენ დავსვით ქცევითი კითხვები მოტივაციასთან დაკავშირებით. გამოკითხულთა 90%-ზე მეტისთვის ძირითადი მამოძრავებელი ფაქტორი რელიგიური მოვალეობის გრძნობაა – მორალური ვალდებულება, რომელიც აყალიბებს და ინარჩუნებს მათ ქველმოქმედებას,“ - ამბობს კრიშანუ ჩაკრაბორტი, აშოკას უნივერსიტეტის სოციალური ზემოქმედებისა და ქველმოქმედების ცენტრის კვლევის ხელმძღვანელი. ადამიანებისთვის ქველმოქმედების შესაძლებლობებთან შეხვედრის ყველაზე გავრცელებული გზა არის პირისპირ თხოვნები ან პირდაპირი მიმართვები – ანუ პირდაპირი მოწოდებები სახლებში, რელიგიურ ადგილებში ან საზოგადოებრივ სივრცეებში, ნაცვლად ციფრული კამპანიებისა ან ფორმალური ფონდების მოზიდვის ღონისძიებებისა. კვლევამ აჩვენა, რომ განათლება კორელაციაშია გულუხვობასთან: დონორთა მონაწილეობა პიკს აღწევს კურსდამთავრებულებსა და მაგისტრანტებს შორის. თუმცა, ქველმოქმედება არ შემოიფარგლება შეძლებულებით. თუნდაც დაბალი მოხმარების დონეზე (4,000–5,000 რუპია თვეში), ოჯახების დაახლოებით ნახევარი აცხადებს, რომ გასცემს; შემოსავლის მატებასთან ერთად, მონაწილეობა 70–80%-მდე იზრდება. გენდერული ნიმუშები დახვეწილია, მაგრამ მრავლისმთქმელი: მამაკაცის მიერ მართული ოჯახები ოდნავ უფრო მეტად არიან მიდრეკილნი რელიგიური ქველმოქმედებისკენ, ხოლო ქალის მიერ მართული ოჯახები მარგინალურად უფრო მეტად უჭერენ მხარს გაჭირვებულ ინდივიდებს. „კვლევის ყველაზე მნიშვნელოვანი შედეგი ის არის, რომ ინდოეთში ყოველდღიური გულუხვობა სისტემურია და არა სპორადული“, - ამბობს უპალი. „ის მოიცავს შემოსავლის ჯგუფებს, ასაკს, სქესს და ურბანულ/სოფლის რეგიონებს და ჩადებულია ყოველდღიურ სოციალურ ცხოვრებაში.“ მეორე ძირითადი დასკვნა: შეფასებები მიუთითებს, რომ ყოველდღიური ქველმოქმედება ინდოეთში მთლიანი შემოწირულობების დაახლოებით 15%-ს შეადგენს, თუმცა ორგანიზებულ სოციალურ სექტორში კერძო შემოწირულობების თითქმის მესამედს წარმოადგენს. „თუნდაც ყოველდღიური ქველმოქმედების მონაწილეების მცირე ზომის შემოწირულობების გათვალისწინებით, ეს მოქალაქეების მნიშვნელოვანი წვლილია სოციალურ ზემოქმედებაში“, - ამბობს უპალი. საბოლოო დასკვნა, მკვლევარების თქმით, უფრო მეთოდოლოგიური ხასიათისაა. კვლევის პასუხები ეფუძნებოდა მოხმარების მონაცემებს, რაც მკვლევარებს საშუალებას აძლევდა შეესწავლათ, თუ როგორ უკავშირდება ხარჯვის სტრუქტურა ქველმოქმედებას. კვლევამ აჩვენა, რომ ოჯახის მოხმარების ზრდასთან ერთად, როგორც ქველმოქმედებაში მონაწილეობა, ისე გაღებული თანხა იზრდება. „ინდოეთი რჩება მსოფლიოში ერთ-ერთ ყველაზე სწრაფად მზარდ მსხვილ ეკონომიკად და მოხმარება მშპ-ს ძირითადი კომპონენტია. ვინაიდან ოჯახების მოხმარება დროთა განმავლობაში გაიზრდება, ეს სეგმენტი...