იაფი მონაცემთა შენახვის ეპოქა სრულდება: ხელოვნური ინტელექტი ჩიპების ფასებს ზრდის

იაფი მონაცემთა შენახვის ეპოქა სრულდება. ხელოვნური ინტელექტი ზრდის ჩიპების ფასებს და ამწვავებს მიწოდების დეფიციტს. ვინც 2026 წელს ახალი სმარტფონის ყიდვას გეგმავს, უფრო მაღალი ფასებისთვის უნდა მოემზადოს. ხელოვნური ინტელექტის (AI) სარგებელი შესაძლოა მომხმარებლებისთვის მაღალი ფასის სანაცვლოდ იყოს მიღებული. მეხსიერების ჩიპებზე მზარდი მოთხოვნა ზრდის სმარტფონებისა და კომპიუტერების ფასებს – მათ შორის გერმანიაშიც. „ხელოვნური ინტელექტის ბუმი, მასთან დაკავშირებულ ინფრასტრუქტურასა და მონაცემთა ცენტრებში განხორციელებულ მასშტაბურ ინვესტიციებთან ერთად, შესამჩნევ გავლენას ახდენს მეხსიერების ჩიპების ბაზარზე“, – განუცხადა DW-ს ვოლფგანგ ვებერმა, გერმანიის ელექტრო და ციფრული ინდუსტრიის ასოციაციის (ZVEI) აღმასრულებელმა დირექტორმა. „მსოფლიო ნახევარგამტარების ვაჭრობის სტატისტიკის (WSTS) ინსტიტუტის ანალიზის მიხედვით, ამ ჩიპების ფასები გასულ წელს 50%-ით გაიზარდა“, – აღნიშნა ვებერმა. შედეგად, მომხმარებლებს შესაძლოა არა მხოლოდ მიწოდების უფრო ხანგრძლივი ვადები, არამედ ელექტრონული და ციფრული მოწყობილობების მაღალი ფასებიც დახვდეთ. „ასეთი საკვანძო ტექნოლოგიების დეფიციტი სერიოზულ პრობლემას წარმოადგენს ჩვენი ეკონომიკისთვის“, – გააფრთხილა ასოციაციის ხელმძღვანელმა. „მხოლოდ ჩიპების დეფიციტმა 2021-დან 2023 წლამდე გერმანიაში 102 მილიარდ ევროზე (121 მილიარდი დოლარი) მეტი ეკონომიკური ზარალი გამოიწვია.“ WSTS-ის უახლესი მონაცემები ხაზს უსვამს ინდუსტრიის სწრაფ ზრდას. 2025 წლის პირველ ნახევარში გლობალური ნახევარგამტარების ბაზარმა 346 მილიარდ დოლარს (293 მილიარდი ევრო) მიაღწია – რაც 18.9%-იანი ზრდაა წინა წელთან შედარებით. საერთო ჯამში, WSTS 2025 წლისთვის 22%-იან ზრდას პროგნოზირებს, რაც ბაზარს 772 მილიარდ დოლარამდე მიიყვანს. 2026 წლისთვის ის კიდევ უფრო მკვეთრ, 25%-ზე მეტ ზრდას ელოდება, რაც ბაზარს 975 მილიარდ დოლარამდე გაზრდის. თუ რამდენად შეიძლება გაიზარდოს სმარტფონების ფასები, გამოიკვლია ბაზრის კვლევითმა ფირმა IDC-მ (International Data Corporation). „ზომიერი სცენარის მიხედვით, სმარტფონების გაყიდვის საშუალო ფასები შესაძლოა 3-დან 5%-მდე გაიზარდოს“, – ნათქვამია კვლევაში. „პესიმისტური სცენარით, ისინი შესაძლოა 8%-მდეც კი გაიზარდოს.“ ექსპერტები გარდამტეხ მომენტზე აფრთხილებენ. იაფი, უხვი მეხსიერებისა და საცავის ეპოქა სრულდება. 2026 წელს ტექნოლოგია უფრო ძვირი გახდება – არა იმიტომ, რომ მოთხოვნა ბუმს განიცდის, არამედ იმიტომ, რომ მიწოდება ვერ აკმაყოფილებს მოთხოვნას. იანვრის ბოლოს Samsung Electronics-ის პრეზიდენტმა ვონჯინ ლიმ Bloomberg-თან ინტერვიუში ფასების პოტენციური ზრდა დაანონსა. „ფასები იზრდება“, – განაცხადა ლიმ და დასძინა: „ცხადია, ჩვენ არ გვინდა ამ ტვირთის მომხმარებლებზე გადატანა. მაგრამ ჩვენ მივალთ იქამდე, რომ რეალურად მოგვიწევს ჩვენი პროდუქციის ფასების გადახედვა.“ Apple-ს, ამავდროულად, საჯაროდ არ გაუკეთებია კომენტარი ფასების შესაძლო ზრდაზე. თუმცა, საინვესტიციო ბანკ Morgan Stanley-ის ანალიტიკოსები თავიანთ 2026 წლის პროგნოზში ვარაუდობენ, რომ კომპანია სავარაუდოდ შეინარჩუნებს საბაზისო მოდელების ფასებს მაღალ დონეზე, ხოლო უფრო დიდი მეხსიერების მქონე მოწყობილობებისთვის შესაძლოა მეტი დააკისროს. სმარტფონების წარმოებაში მეხსიერების ჩიპების გამოყენება – და ღირებულება – ბოლო ხუთი წლის განმავლობაში მკვეთრად გაიზარდა. ინდუსტრიის მონაცემებით, 2020 წელს iPhone 12 Pro Max-ის მსგავს მოწყობილობაში მეხსიერება კომპონენტების საერთო ღირებულების დაახლოებით 8%-ს შეადგენდა. 2025 წლის სექტემბრისთვის ეს წილი iPhone 17 Pro Max-ში დაახლოებით 10%-მდე გაიზარდა. მეხსიერების ჩიპების ფასების მუდმივი ზრდის გამო, კვლევითი ფირმა Counterpoint Research-ის ანალიტიკოსები ვარაუდობენ, რომ ეს წილი შესაძლოა 20%-მდეც კი გაიზარდოს. ჩიპების მიმდინარე დეფიციტის ფონზე, გერმანიის ციფრული ინდუსტრიის ასოციაცია Bitkom შიდა ბაზარზე სტაგნაციის პერიოდს – ან თუნდაც მცირე ვარდნას – ელოდება. „გერმანიაში მომხმარებელთა მოთხოვნა ამჟამად საკმაოდ სუსტია“, – განუცხადა DW-ს სებასტიან კლოსმა, Bitkom-ის, გერმანიის ციფრული ასოციაციის ბაზრებისა და ტექნოლოგიების ხელმძღვანელმა. მიუხედავად ამისა, ინდუსტრიის შემოსავლები კვლავ სტაბილურ – თუმცა მოკრძალებულ – ზრდას აჩვენებს. თუმცა, ეს დიდწილად განპირობებულია მოწყობილობების მუდმივად მზარდი ფასებით. Bitkom-ის კვლევის მიხედვით, გერმანიაში ახალი სმარტფონის საშუალო ფასი 2024 წელს 591 ევროდან (704 დოლარი) გასულ წელს 605 ევრომდე (720 დოლარი) გაიზარდა. ახალ მოწყობილობებზე ნელი მოთხოვნის საპირისპიროდ, მეორადი სმარტფონების ბაზარი ძლიერ ზრდას განიცდის. ბაზრის კვლევითი ფირმა NIQ-ის, სამომხმარებლო ელექტრონიკის საზოგადოების (GFU) და IFA Management-ის ერთობლივი ანალიზის მიხედვით, განახლებულმა სმარტფონებმა ევროკავშირში 2025 წლის ივლისში ბაზრის 9%-იანი წილი მიაღწიეს. გასული წლის იანვარში ეს მაჩვენებელი მხოლოდ 5% იყო. „ზოგიერთ ბაზარზე, განახლებული მოდელები ახლა 600 ევროზე დაბალ სეგმენტში ონლაინ გაყიდვების 40%-ზე მეტს შეადგენს“, – ნათქვამია ანალიზში. „განახლებული მოწყობილობები ნიშური პროდუქტიდან ბაზარზე დამკვიდრებულ ძალად იქცევა.“