პალესტინელები ღაზაში რამადანს მძიმე გულით ხვდებიან, რადგან მუსლიმური წმინდა თვის ტრადიციული ზეიმი მწუხარებამ და გადარჩენის საზრუნავმა ჩაანაცვლა მყიფე „ცეცხლის შეწყვეტის“ დროს, რომელსაც ისრაელი ყოველდღიურად არღვევს. „ოჯახისა და საყვარელი ადამიანების დაკარგვის შემდეგ სიხარული არ არსებობს“, - განაცხადა ღაზა ქალაქის მცხოვრებმა ფედაა აიადმა. „მიუხედავად იმისა, რომ ვცდილობთ სიტუაციას შევეგუოთ, გულში ნამდვილად ვერ ვგრძნობთ… მე ვარ ერთ-ერთი მათგანი, ვისაც რამადანის ატმოსფერო არ შეუძლია იგრძნოს.“ რამადანი ღაზაში ოთხშაბათს დაიწყო. ეს პერიოდი ტრადიციულად მუსლიმებისთვის გამთენიიდან მზის ჩასვლამდე მარხვას, ოჯახურ შეკრებებს, სულიერ ერთგულებას, განმარტოებასა და გულუხვობას მოიცავს. თუმცა, ღაზაში რეალობა მძიმეა. ჯანდაცვის სამინისტროს მონაცემებით, 2023 წლის ოქტომბრიდან მოყოლებული, ისრაელის გენოციდურმა ომმა სულ მცირე 72,061 ადამიანი იმსხვერპლა და 171,715 დაჭრა. ამასთან, განადგურებულია ინფრასტრუქტურა და მოსახლეობის უმეტესობა იძულებით გადაადგილებულია. ამ კვირაში ბაზრებზე ფინანსური სიდუხჭირე იყო საუბრების მთავარი თემა. „ხალხს ფული არ აქვს. სამსახური არ არის. მართლაც რამადანია, მაგრამ რამადანს ფული სჭირდება“, - განაცხადა ღაზა ქალაქის მცხოვრებმა ვალიდ ზაქზუკმა და მოვაჭრეებს მოუწოდა, გაითვალისწინონ ხალხის ეკონომიკური ბრძოლა. „ომამდე ხალხი ღირსეულ ცხოვრებას ეწეოდა“, - დასძინა მან. „ომში სიტუაცია მთლიანად შეიცვალა, რაც ნიშნავს, რომ ხალხი განადგურდა და გამოფიტულია.“ მძიმე ზამთრის პირობებმა გააძლიერა ტანჯვა. უკიდურესმა სიცივემ ბავშვები იმსხვერპლა, თავსხმა წვიმებმა კი დევნილთა ბანაკები დატბორა და დაზიანებული შენობები ჩამოანგრია. „ძალიან ბევრი შეიცვალა ამ რამადანიდან ომამდელ რამადანამდე“, - დაფიქრდა რაედ კოჰილი ღაზა ქალაქიდან. „ადრე ატმოსფერო უფრო სასიამოვნო იყო. ქუჩები განათებული იყო დეკორაციებით. ყველა ქუჩაზე იყო მორთულობა. ჩვენი შვილები ბედნიერები იყვნენ.“ მიუხედავად ამისა, გამანადგურებელი ნგრევის ფონზე, ზოგიერთი პალესტინელი ცდილობს რამადანის ტრადიციების შენარჩუნებას. ხან-იუნისში, კალიგრაფმა ჰანი დაჰმანმა ნანგრევებს შორის არაბულად დაწერა „კეთილი იყოს შენი მობრძანება, რამადანო“, როდესაც ბავშვები უყურებდნენ. „ჩვენ აქ ვართ ხან-იუნისის ბანაკში და ვცდილობთ ბედნიერება მივუტანოთ ბავშვების, ქალების, მამაკაცების და მთელი ოჯახების გულებს“, - თქვა დაჰმანმა. „ჩვენ... ვუგზავნით გზავნილს მსოფლიოს, რომ ჩვენ ვართ ადამიანები, რომლებიც სიცოცხლეს ეძებენ.“ დეკორატიული რამადანის ნათურები ახლა ნანგრევებს შორის კიდია. მოჰამედ ტანირიმ, ამ ძალისხმევის შემსწრემ, აღნიშნა: „როდესაც ასეთ ლამაზ, მარტივ დეკორაციებს აწყობენ, ეს სიხარულს ანიჭებს ბავშვებს. ყველა გაჭირვების მიუხედავად, ისინი ცდილობენ შექმნან ლამაზი ატმოსფერო.“