სოციალ-დემოკრატები ოდესღაც „ფართო კარვის“ პარტია იყვნენ, რომელსაც გერმანიის ამომრჩეველთა თითქმის ნახევარი უჭერდა მხარს. ახლა კი გსდ რელევანტურობისთვის იბრძვის. წელს ხუთმა შტატის არჩევნებმა შესაძლოა პრობლემები შეუქმნას პარტიას. მემარცხენე-ცენტრისტული სოციალ-დემოკრატები (გსდ), გერმანიის უძველესი პოლიტიკური პარტია, ოპტიმიზმის შენარჩუნებას ცდილობენ იმ წელს, როდესაც გერმანიის 16 ფედერალური შტატიდან ხუთში ახალი პარლამენტები უნდა აირჩიონ. უკანასკნელი საზოგადოებრივი აზრის გამოკითხვების თანახმად, გსდ შესაძლოა ძალაუფლებიდან გააძევონ ორ შტატში, რომლებსაც ათწლეულების განმავლობაში მართავდა. ორ სხვა შტატში კი გსდ-ის რეიტინგი ერთნიშნა რიცხვებშია. იმის გასაგებად, თუ რა მოხდა არასწორად, წარსულს უნდა გადავხედოთ: გსდ დაარსდა როგორც ტრადიციული მუშათა პარტია 1863 წელს, რაც მას ქვეყნის უძველეს პოლიტიკურ პარტიად აქცევს. ამ პერიოდში მისი მიზანი იყო ქარხნის მუშების პოლიტიკური წარმომადგენელი ყოფილიყო, რომელთა არასტაბილურ ცხოვრებას ახასიათებდა ხანგრძლივი სამუშაო საათები, დაბალი ხელფასები, სამუშაოს არასტაბილურობა, შრომის უსაფრთხოების ნაკლებობა და საცხოვრებლის დეფიციტი. ლურჯსაყელოიანი მუშები გსდ-ის ამომრჩეველთა ბაზა გახდნენ, მათ დაიჯერეს განათლების, თანაბარი შესაძლებლობებისა და თანაბარი უფლებების დაპირება ყველასთვის, კლასის ან წარმოშობის მიუხედავად. დღესდღეობით კი ტრადიციული მუშათა კლასი აღარ არსებობს: მაღალანაზღაურებადი ინდუსტრიული მუშები საზოგადოებაში დიდი ხანია საშუალო კლასად იქცნენ. 2025 წლის ნოემბერში ჩატარებული Forsa-ს გამოკითხვის თანახმად, გერმანიის ლურჯსაყელოიანი მუშაკებისა და უმუშევრების მხოლოდ 9%-მა განაცხადა, რომ ხმას გსდ-ს მისცემდა. ისინი, ვინც თავს სოციალურად დაუცველად გრძნობენ, ახლა მიდრეკილნი არიან სიმპათიისკენ მემარჯვენე-რადიკალური პოპულისტური „ალტერნატივა გერმანიისთვის“ (AfD) პარტიის მიმართ. 2025 წლის თებერვალში საყოველთაო არჩევნების შემდეგ, infratest-dimap-ის გამოკითხვამ აჩვენა, რომ მუშათა კლასის ამომრჩეველთა 38%-მა ხმა AfD-ს მისცა. გსდ-ის ბევრმა ყოფილმა ამომრჩეველმა ასევე გადაინაცვლა სოციალისტურ „მემარცხენე პარტიაში“, რომელიც ნაწილობრივ ჩამოყალიბდა გერჰარდ შრედერის დროს გსდ-ის სოციალური კეთილდღეობის პოლიტიკის მიმართ უკმაყოფილების გამო. შრედერი მწვანეებთან კოალიციური მთავრობის მეთაური იყო 1998-დან 2005 წლამდე. გერმანიის „დი ლინკე“ („მემარცხენეები“) ჩამოყალიბდა 2007 წელს დემოკრატიული სოციალიზმის პარტიის (PDS) – აღმოსავლეთ გერმანიის მმართველი კომუნისტური პარტიის მემკვიდრე – და WASG-ის („შრომა და სოციალური სამართლიანობა – საარჩევნო ალტერნატივა“), დასავლეთ გერმანიის გსდ-დან გამოყოფილი ჯგუფის, გაერთიანების შედეგად. კანცლერი შრედერი და მისი გსდ ხელისუფლებაში მოვიდნენ 1998 წელს, ქრისტიან-დემოკრატი კანცლერის, ჰელმუტ კოლის 16-წლიანი მმართველობის შემდეგ. გსდ-მ ხმების თითქმის 41% მოიპოვა კამპანიით, რომელმაც მიიზიდა ამომრჩევლები არა მხოლოდ მემარცხენე, არამედ პოლიტიკურ ცენტრშიც. მაღალი უმუშევრობისა და შეფერხებული ეკონომიკის ფონზე, შრედერმა გაატარა სოციალური სახელმწიფოს რადიკალური რეფორმა, სახელწოდებით „დღის წესრიგი 2010“. სახელმწიფო სოციალური შეღავათები შემცირდა, დასაქმების დაცვა შემსუბუქდა და დაბალანაზღაურებადი სექტორი გაფართოვდა. ქრისტიან-დემოკრატიული კავშირისა და ქრისტიან-სოციალური კავშირის (ქდკ/ქსკ) კონსერვატიული ოპოზიციური ბლოკი ენთუზიაზმით მიესალმა ამ რეფორმების დღის წესრიგს, რამაც ბიძგი მისცა გერმანიის ეკონომიკას. თუმცა, გსდ-ის შიგნით ამან მასობრივი დავები გამოიწვია. პარტიის მემარცხენე ფრთა აჯანყდა და აღარ სურდა შრედერის პოლიტიკის მხარდაჭერა. ათი წლის განმავლობაში გსდ-მ ამომრჩეველთა თითქმის ნახევარი დაკარგა, „მემარცხენეების“, „მწვანეების“ და ქდკ-ის სასარგებლოდ, რადგან ანგელა მერკელი, იმ დროისთვის ქდკ-ის ლიდერი და კანცლერი, მუდმივად მარცხნივ სწევდა თავის პარტიას. მისმა კონსერვატორმა კრიტიკოსებმა ამას „ქდკ-ის სოციალ-დემოკრატიზაცია“ უწოდეს. ამომრჩევლებისთვის სულ უფრო რთული ხდებოდა ქდკ/ქსკ-ისა და გსდ-ის პოლიტიკის გარჩევა, მით უმეტეს, რომ ქდკ/ქსკ და გსდ ერთად მართავდნენ კოალიციაში 2005-დან 2021 წლამდე პერიოდის უმეტესი ნაწილის განმავლობაში. ამ ხნის განმავლობაში გსდ-მ მრავალი პოლიტიკური კომპრომისი დადო და ვერ შეძლო მრავალი თავისი უფრო მემარცხენე სოციალური და საგადასახადო პოლიტიკის გატარება. 2021 წლის საყოველთაო არჩევნებამდე გსდ-ის რეიტინგი მხოლოდ 16%-ს შეადგენდა, მაგრამ კონსერვატორების მიერ საარჩევნო კამპანიის დროს დაშვებული დიდი შეცდომების შემდეგ, ის ყველაზე ძლიერ პარტიად იქცა, მოიპოვა რა 25.7%, და გსდ-ის ოლაფ შოლცი, ანგელა მერკელის დროს ყოფილი ფინანსთა მინისტრი და ვიცე-კანცლერი, კანცლერი გახდა. პარტიას იმედი ჰქონდა, რომ საბოლოოდ წარმატების გზას დაუბრუნდა. საპირისპირო მოხდა. შოლცის ხელმძღვანელობით სამმხრივ კოალიციას ხელი შეუშალა „მწვანეებსა“ და ნეოლიბერალურ თავისუფალ დემოკრატებს (ფდპ) შორის მასიურმა შიდა დაპირისპირებამ. მთავრობა ვადაზე ადრე, ხელისუფლებაში ყოფნის მხოლოდ სამი წლის შემდეგ, დაინგრა და გსდ-ის რეპუტაცია კიდევ უფრო დაზიანდა. 2025 წლის არჩევნებში მან მხოლოდ დაახლოებით 16% მოიპოვა, რამაც Forsa-ს ინსტიტუტის ხელმძღვანელს, მანფრედ გიულნერს, აიძულა გსდ-ის „ეგზისტენციალურ საფრთხეზე“ ესაუბრა. მიუხედავად ამისა, სოციალ-დემოკრატები კვლავ შევიდნენ მთავრობაში, კოალიციაში კანცლერ ფრიდრიხ მერცის ქდკ/ქსკ-ის უმცროს პარტნიორად – და ახლა მათ ნაცნობი პრობლემები ელით. კიდევ ერთხელ, მათ ემუქრებათ საფრთხე, ვერ განსაზღვრონ საკუთარი პროფილი. გსდ-მ დაიწყო მუშაობა ახალ პოლიტიკურ პლატფორმაზე 2027 წლისთვის, რომელიც მემარცხენე სოციალურ პოლიტიკას უნდა მოიცავდეს.