კანცლერი ფრიდრიხ მერცი დაგვიანებული საინაუგურაციო ვიზიტით ჩინეთში მიემგზავრება. დიდი მნიშვნელობა ენიჭება ამ ვიზიტს, რადგან შეერთებული შტატების გრძელვადიანი როლის შესუსტების შემდეგ გერმანია გლობალურ პარტნიორებს ეძებს. ამჟამად, გლობალური მდგომარეობის პირქუში შეფასებები არ უკლია. „დიდი სახელმწიფოების ეპოქაში, ჩვენი თავისუფლება აღარ არის გარანტირებული. ის საფრთხის ქვეშაა“, – განაცხადა გერმანიის კანცლერმა ფრიდრიხ მერცმა მიუნხენის უსაფრთხოების კონფერენციის გახსნაზე თებერვლის დასაწყისში. მერცმა კონკრეტულად ჩინეთი ახსენა. „ჩინეთს აქვს ამბიცია, რომ მსოფლიო საქმეები საკუთარი შეხედულებისამებრ ჩამოაყალიბოს, ამის საფუძველს კი მრავალი წლის განმავლობაში სტრატეგიული მოთმინებით ამზადებს. უახლოეს მომავალში პეკინმა, შესაძლოა, სამხედრო ძლიერების თვალსაზრისით აშშ-ს გაუთანაბრდეს. ჩინეთი სისტემატურად იყენებს სხვების დამოკიდებულებებს, საერთაშორისო წესრიგს კი საკუთარი პირობებით აინტერპრეტირებს“, – აღნიშნა მან. კანცლერი შეერთებულ შტატებს აღარ მიიჩნევს სანდო პარტნიორად. მიუნხენში, ჩინეთის საგარეო საქმეთა მინისტრმა ვანგ იმ შესთავაზა ისეთი რაღაცები, რაც გერმანიის მთავრობას დონალდ ტრამპის ამერიკაში აკლია: მულტილატერალიზმი, წესებზე დაფუძნებული მსოფლიო წესრიგი და თავისუფალი ვაჭრობა. ამაში მერცი, როგორც ჩანს, შესაძლებლობას ხედავს. მერცი ჩინეთს ეწვევა, გერმანიიდან 24 თებერვალს გაემგზავრება, ჩინეთის პრემიერ-მინისტრ ლი ციანგის მოწვევით. ჩინეთში პირველ მოგზაურობამდე, მას შემდეგ, რაც 2025 წლის მაისში კანცლერი გახდა, მერცმა განაცხადა, რომ ჩინეთში „სტრატეგიულ პარტნიორობაზე“ ისაუბრებდა. მაგრამ რამდენად პერსპექტიულია ჩინეთის შეთავაზება? „ყველაფერი, რაც ჩინეთს სურს, ავტომატურად არ ემთხვევა გერმანიის ინტერესებს. ეს უნდა განიხილონ და მოლაპარაკება მოხდეს“, – განუცხადა DW-ს ებერჰარდ ზანდშნაიდერმა, ბერლინის თავისუფალი უნივერსიტეტის ჩინეთის ექსპერტმა. მერცთან ერთად დიდი ბიზნეს დელეგაცია მოგზაურობს. ჩინეთმა აშშ-ს გადაასწრო და 2025 წელს გერმანიის უმნიშვნელოვანესი სავაჭრო პარტნიორი გახდა, ვაჭრობის მოცულობა 250 მილიარდ ევროს (294 მილიარდ დოლარს) აღემატებოდა. თუმცა, გერმანიის ვაჭრობა ჩინეთთან მნიშვნელოვნად შეიცვალა. გერმანიის სავაჭრო დეფიციტმა რეკორდულ მაჩვენებელს მიაღწია 2025 წელს, დაახლოებით 90 მილიარდი ევრო, გერმანიის ეკონომიკური ინსტიტუტის შეფასებით. ეს მხოლოდ 2024 წელთან შედარებით 30 მილიარდი ევროს ზრდას წარმოადგენს. ბუნდესტაგისთვის მთავრობის ბოლოდროინდელ განცხადებაში მერცმა ჩინეთთან „ზრდის უფსკრულზე“ ისაუბრა და ხაზგასმით აღნიშნა, რომ გერმანია უფრო კონკურენტუნარიანი უნდა გახდეს. რამდენიმე წლის წინ, მაგალითად, გერმანული საავტომობილო ინდუსტრია ძალიან წარმატებით ემსახურებოდა ჩინეთის ბაზარს. თუმცა, ორივე ქვეყანაში ელექტრო მანქანებზე გადასვლის შემდეგ, ძველი ბიზნეს მოდელი აღარ არის სიცოცხლისუნარიანი: გერმანული ელექტრო მანქანების უმეტესობა ჩინეთში ძალიან ძვირია, ხოლო ჩინეთი ევროპაში შეუდარებლად იაფ მანქანებს ექსპორტს ახორციელებს. „ჩვენ ზედმეტად დიდხანს ვისვენებდით ჩვენს დაფნებზე“, – ამბობს ზანდშნაიდერი. „ჩვენ, გერმანელები, ვამაყობთ, რომ ვაშენებთ მანქანებს და არა მობილურ ტელეფონებს ბორბლებზე, როგორც ერთხელ თქვა საავტომობილო მენეჯერმა. მაგრამ ზუსტად ამას აშენებენ ჩინელები და ზუსტად ეს ხდის მათ წარმატებულს“. ჩინეთი ახლა „ტექნოლოგიურ ლიდერად“ იქცა, დასძინა მან. „მასთან ფეხის აწყობა ადვილი არ იქნება.“ ოლაფ შოლცის წინა მთავრობამ უკვე გადაწყვიტა ჩინეთზე დამოკიდებულების შემცირება. ჩინეთს აქვს თითქმის გლობალური მონოპოლია ზოგიერთ ნედლეულზე, განსაკუთრებით იშვიათ მიწებზე, რომლებიც საჭიროა, სხვა საკითხებთან ერთად, ელექტრო მანქანებისთვის. ჩინეთის ექსპორტის შეზღუდვებმა იშვიათ მიწებზე 2025 წელს გერმანული ავტომწარმოებლების დროებითი გაჩერებებიც კი გამოიწვია. გარდა ამისა, ექსპერტები უსაფრთხოების რისკებს ხედავენ, რომლებიც დაკავშირებულია ჩინეთის მონაცემებზე წვდომასთან, მაგალითად, საკომუნიკაციო ქსელების მეშვეობით. აშშ-ის მთავრობამ ასევე გააფრთხილა ასეთი დამოკიდებულებების შესახებ. მიუნხენში სახელმწიფო მდივანმა მარკო რუბიომ ევროპელ მოკავშირეებს მოუწოდა, აშშ-ის მხარდაჭერით გაერთიანებულიყვნენ. ებერჰარდ ზანდშნაიდერი ხედავს საფრთხეებს ორპოლუსიანი სამყაროს განვითარებაში, სადაც აშშ-ს შეუძლია გერმანიას მოსთხოვოს არჩევანი აშშ-სა და ჩინეთს შორის. „ეს სხვა ქვეყნებს, არა მხოლოდ გერმანიას, რთულ მდგომარეობაში აყენებს“, – განაცხადა მან. ჩინეთში ვიზიტის დროს ფრიდრიხ მერცი გეგმავს პრეზიდენტ სი ძინპინს მოუწოდოს, შეწყვიტოს რუსეთის ომის მხარდაჭერა უკრაინაში. ებერჰარდ ზანდშნაიდერი მიიჩნევს, რომ ეს უშედეგოა: „ვინც ვერ გაიგო, რომ ჩინეთის გეოსტრატეგიული ინტერესი რუსეთის არ დაკარგვაში მდგომარეობს, ჯობია დაჯდეს და კარგად დაფიქრდეს. გერმანიის კანცლერი, რომლის ვიზიტი ჩინეთში ისედაც დიდი ხანია დაგვიანებულია, ამაში წარმატებას ვერ მიაღწევს.“ ფაქტია, რომ მერცის საინაუგურაციო ვიზიტი დაგვიანებულია ორმხრივად: დაგვიანებულია 2025 წლის მაისში თანამდებობაზე მოსვლის შემდეგ, მანამდე მან მოინახულა მთელი რიგი სხვა ქვეყნები, მათ შორის ინდოეთი. მაგრამ ასევე დაგვიანებულია იმითაც, რომ სხვა დასავლელი სახელმწიფოსა და მთავრობის მეთაურები ჩინეთში უკვე იყვნენ ბოლო თვეებში, მათ შორის საფრანგეთის პრეზიდენტი ემანუელ მაკრონი, დიდი ბრიტანეთის პრემიერ-მინისტრი კიირ სტარმერი და კანადის პრემიერ-მინისტრი მარკ კარნი. მათ იგივე მიზანი ჰქონდათ, რასაც მერცი ახლა მისდევს: ჩინეთის დახმარებით ახალი ეკონომიკური პოლიტიკური მანევრის შესაძლებლობების მოპოვება.