ეკონომიკა
/
26.02.2026
გერმანიის კანცლერი მერცი ჩინეთთან ვაჭრობაზე: დისბალანსი „არაჯანსაღია“
გერმანიის კანცლერმა ფრიდრიხ მერცმა ჩინეთში პირველი ოფიციალური ვიზიტისას განაცხადა, რომ ორ ქვეყანას შორის სავაჭრო დისბალანსი „არაჯანსაღია“. ფედერალური სტატისტიკის მიხედვით, გასულ წელს გერმანიაში ჩინეთიდან იმპორტი ექსპორტზე ორჯერ მეტი იყო, ხოლო სავაჭრო დეფიციტი ხუთ წელიწადში ოთხჯერ გაიზარდა. მერცმა ასევე მოუწოდა პეკინს, გამოიყენოს თავისი გავლენა მოსკოვზე უკრაინაში ომის დასასრულებლად. ევროკავშირის უმსხვილესი ეკონომიკის მქონე გერმანიისთვის ეს მდგომარეობა საგანგაშოა და მას „ჩინეთის შოკს“ უწოდებენ.
პეკინში პირველი ოფიციალური ვიზიტისას, გერმანიის კანცლერმა ფრიდრიხ მერცმა განაცხადა, რომ მის ქვეყანასა და ჩინეთს შორის არსებული მასშტაბური სავაჭრო დისბალანსი „არაჯანსაღია“. ფედერალური სტატისტიკის მიხედვით, გასულ წელს ჩინეთიდან გერმანიაში იმპორტის ღირებულება ექსპორტზე ორჯერ მეტი იყო. მერცის თქმით, მას სურს გამონახოს გზები „ამ სავაჭრო დეფიციტის შესამცირებლად“, რომელიც ხუთ წელიწადში ოთხჯერ გაიზარდა. მერცმა ისიც აღნიშნა, რომ პეკინს მოსკოვზე გავლენის გამოყენებისკენ მოუწოდა, რათა უკრაინაში ომი დასრულდეს. თუმცა, კანცლერთან მოლაპარაკებებზე, რომელსაც დიდი ბიზნეს დელეგაცია ახლდა, უზარმაზარი სავაჭრო დეფიციტის საკითხი დომინირებდა.
2025 წელს ჩინეთმა კვლავ დაიკავა გერმანიის უმსხვილესი სავაჭრო პარტნიორის ადგილი, რითაც აჯობა აშშ-ს. ამ სათაურის მიღმა დგას მკაფიო და შემაშფოთებელი დისბალანსი გერმანიისთვის, ევროკავშირის უმსხვილესი ეკონომიკისთვის. 2025 წელს ჩინეთიდან გერმანიაში შემოვიდა 170.6 მილიარდი ევროს (148.8 მილიარდი ფუნტი; 200.9 მილიარდი დოლარი) ღირებულების საქონელი – რაც წლიურად 8.8%-იან ზრდას წარმოადგენს – მაშინ როცა გერმანული ექსპორტი ჩინეთში 9.7%-ით შემცირდა და 81.3 მილიარდი ევრო შეადგინა. სიტუაცია „ანგრევს გერმანიის ინდუსტრიის ბირთვს, განსაკუთრებით კი საავტომობილო, მანქანათმშენებლობისა და ქიმიკატების სექტორებში“, – აფრთხილებს იურგენ მათესი გერმანიის ეკონომიკური ინსტიტუტიდან (IW).
მათესი, IW-ის საერთაშორისო ეკონომიკური პოლიტიკის ხელმძღვანელი, მიიჩნევს, რომ დამახინჯებები ძირითადად „მასიური“ ჩინური სუბსიდიებითა და ვალუტის შეუფასებლობითაა გამოწვეული. „ჩინური ფასების უპირატესობა არ შეიძლება მხოლოდ მეტი ინოვაციიდან და ეფექტურობიდან მოდიოდეს“, – განუცხადა მან BBC-ს. პეკინმა ადრე განაცხადა, რომ მისი სუბსიდიების პოლიტიკა გამჭვირვალეა და სრულად შეესაბამება საერთაშორისო სავაჭრო წესებს. ვალუტის ღირებულების უსამართლო კონტროლის შესახებ წარსული ბრალდებების საპასუხოდ, ჩინეთმა განაცხადა, რომ იგი მოწოდებულია განახორციელოს მცურავი გაცვლითი კურსის რეჟიმი, რომელიც დაფუძნებულია ბაზრის მიწოდებასა და მოთხოვნაზე, მაგრამ საჭიროების შემთხვევაში რეგულირდება.
გაზრდილი სავაჭრო დეფიციტი, რომელიც მთლიანად ევროკავშირს აზარალებს, უახლეს „ჩინეთის შოკად“ მოიხსენიება. ბრიუსელში დაფუძნებული ეკონომიკური ანალიტიკური ცენტრის Bruegel-ის თანახმად, ეს ტენდენცია ნაწილობრივ გამოწვეული იყო პანდემიითა და რუსეთის მიერ უკრაინაში სრულმასშტაბიანი შეჭრით, რამაც ევროპაში წარმოების ხარჯების ზრდა გამოიწვია. „იმავე პერიოდში ჩინეთი შევიდა ხანგრძლივ დეფლაციურ ფაზაში, რაც გამოწვეული იყო წარმოებაში ზედმეტი ინვესტიციებით, რამაც შექმნა ის ჭარბი სიმძლავრეები, რომლებსაც დღეს ვხედავთ.“ ამან აიძულა ლიდერები ეფიქრათ, თუ როგორ საუკეთესოდ გაენეიტრალებინათ იაფი ჩინური საქონლის გავლენა. ეს მაშინ ხდება, როდესაც კონტინენტი უკვე შეარყია აშშ-ის პრეზიდენტ დონალდ ტრამპის სატარიფო პოლიტიკის ტურბულენტობამ.
„ევროპაში არავის სურს ორფრონტიანი სავაჭრო ომი მსოფლიოს ორ ზესახელმწიფოსთან“, – ამბობს ნოა ბარკინი, გერმანიის მარშალის ფონდის მოწვეული უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი. ევროპას აქვს ბერკეტები, ამბობს ბარკინი, რომელიც ასევე Rhodium Group-ის უფროსი მრჩეველია: „ჩინეთს სჭირდება სადმე თავისი საქონლის გაყიდვა. მას ნამდვილად აქვს ჭარბი სიმძლავრეების პრობლემა.“ მაგრამ ამ საქონლის შემოსვლა მწვავე შფოთვას იწვევს გერმანიაში – ევროპის ტრადიციულ ლოკომოტივში, რომელიც ეკონომიკურად წლების განმავლობაში ჭედავს. აღსანიშნავია, რომ მისი ოდესღაც მძლავრი საავტომობილო ინდუსტრია სამუშაო ადგილებს კარგავს ელექტრომობილებზე რთული გადასვლის პროცესში – სფეროში, რომელსაც ჩინეთი დომინირებს.
გერმანიის ბიზნეს ჯგუფებმა მოუწოდეს მერცს, გაეგზავნა მკაფიო სიგნალი ჩინეთში კანცლერის რანგში თავისი პირველი ვიზიტის დროს. გერმანიის მრეწველობის ფედერაციის თანახმად, მან უნდა მიმართოს პრობლემებს, მათ შორის კონკურენციის „დამახინჯებებს“ და კრიტიკულ იშვიათ მიწებზე ექსპორტის კონტროლს. გერმანიის საინჟინრო ფედერაცია კი აცხადებს, რომ ევროპამ უნდა იმოქმედოს „სამართლიანი კონკურენტული პირობების აღსადგენად“ საჭიროების შემთხვევაში. კანცლერის თქმით, ჩინეთი ევროპული საავიაციო გიგანტი Airbus-ისგან 120-მდე თვითმფრინავს შეიძენს.
მაგრამ მერცის ინსტინქტები, როგორც თავისუფალი ვაჭრობის ტრანსატლანტისტი, არასასიამოვნოდ ერწყმოდა მიმდინარე გლობალურ რეალობებს. „საფრანგეთი დამცავი დღის წესრიგის მომხრეა, გერმანია კი უფრო სკეპტიკურად არის განწყობილი“, – ამბობს GMF-ის ბარკინი. ევროკავშირმა ჩინეთის წინააღმდეგ მრავალი ანტიდემპინგური საქმე წამოიწყო, ასევე არსებობს წინადადებები შიდა წარმოების გაზრდისა და უცხოურ დამოკიდებულებების შესამცირებლად. „ვფიქრობ, კომისია კლასიკურ სავაჭრო დაცვის ინსტრუმენტებთან, როგორიცაა ტარიფები, ჭიდაობს“, – ამბობს ბარკინი. „აშშ-სგან განსხვავებით, რომელსაც შეუძლია ტარიფების ბევრად მოქნილად გამოყენება.“
ბერლინისთვის ეს თავის ტკივილი წარმოადგენს კიდევ ერთ სტრატეგიულ დამარცხებას მისი წარსული მიდგომისთვის „ცვლილება ვაჭრობის გზით“ ისეთ ქვეყნებთან, როგორიცაა ჩინეთი და რუსეთი. ყოფილი ხანგრძლივი მმართველობის კანცლერი ანგელა მერკელი ხშირად აწყდებოდა ბრალდებებს ადამიანის უფლებების საკითხების უგულებელყოფაში, პეკინთან ეკონომიკური კავშირების გაღრმავების სასარგებლოდ. ასეთი ღრმა კავშირები – და დამოკიდებულებები – ახლა ადვილად არ უარყოფილია. ჟურნალისტებთან საუბარში მერცმა განაცხადა, რომ ურთიერთობა ქმნის შესაძლებლობებს, „მაგრამ ასევე მოიცავს რისკებს“. „ჩვენ გვინდა კიდევ უფრო გავაძლიეროთ ჩვენი პარტნიორობა... თუმცა, ჩვენ, რა თქმა უნდა, დავიცავთ ჩვენს ინტერესებსაც“, – განაცხადა მან მას შემდეგ, რაც მანამდე აღნიშნა, რომ ჩინეთისგან განცალკევების მცდელობა შეცდომა იქნებოდა.
#ეკონომიკა
#ევროკავშირი
#ჩინეთი
#გეოპოლიტიკა
#ფრიდრიხ მერცი
#გერმანია
#სავაჭრო დეფიციტი
#უკრაინის ომი
#ვაჭრობა
#airbus
#სუბსიდიები
წყარო: www.bbc.com
გაზიარება