გერმანიის გაზის მარაგი სიცივეების ფონზე იკლებს: რამდენად უსაფრთხოა მიწოდება?

ქვეყნის მარაგები მკაცრი სიცივეების ფონზე დაახლოებით 30%-მდე შემცირდა. გაუძლებს თუ არა მიწოდება? თებერვლის დასაწყისში, გერმანული მედიასაშუალებები გერმანიის გაზის მარაგებზე ზეწოლის შესახებ იუწყებოდნენ. საინფორმაციო ჟურნალმა Focus-მა გააფრთხილა, რომ „ცივი ამინდები ჩვენს გაზის მარაგებს შთანთქავს“. ამავე დროს, ტელეკომპანია ntv-მ განაცხადა, რომ „გერმანიის გაზის მარაგი თეორიულად კიდევ დაახლოებით ექვს კვირას გასტანს“ და გააფრთხილა: „დამატებითი დატვირთვისთვის თითქმის ადგილი აღარ არის“. გაზის მარაგებზე ყურადღების გამახვილება რუსეთის უკრაინაში შეჭრის შედეგია. 2022 წელს გერმანიის მთავრობამ გადაწყვიტა, რომ აღარ სურდა რუსეთისგან ნავთობისა და გაზის ყიდვა. ამან გამოიწვია კითხვა, შეძლებდა თუ არა გერმანია ენერგეტიკული საჭიროებების დაკმაყოფილებას რუსული გაზის გარეშე. მომდევნო წლისთვის ცხადი გახდა, რომ გერმანიას შეეძლო ამის მართვა. ეს ნაწილობრივ იმპორტის წყაროების დივერსიფიკაციის გამო იყო. რუსული გაზი ჩაანაცვლეს იმპორტით, მათ შორის, შეერთებული შტატებიდან და ნორვეგიიდან. ამავე დროს, იმპორტის მარშრუტები ადაპტირდა. სულ უფრო ხშირად, თხევადი ბუნებრივი აირი (LNG) ზღვით იმპორტირდება. ტერმინალები დაგეგმეს, დაამტკიცეს და რეკორდულ დროში ექსპლუატაციაში შევიდა. გერმანიაში მიმდინარე ზამთარი ბოლო წლების ყველაზე მკაცრია, რამაც მიწოდების უსაფრთხოებასთან დაკავშირებით კითხვები გააჩინა. თუმცა, სუზან უნგრადმა, ეკონომიკისა და ენერგეტიკის სამინისტროს (BMWE) პრესსპიკერმა, DW-ს განუცხადა, რომ „გაზის მიწოდება უზრუნველყოფილია“. მისი თქმით, ეს „გერმანიასა და ევროპაში კარგად განვითარებული LNG ინფრასტრუქტურის“ და „ნორვეგიული მილსადენის გაზით ძირითადი მიწოდების“ დამსახურებაა. ფიეტ ვულფიც ანალოგიურად ოპტიმისტურად არის განწყობილი გერმანიის მარაგების მიმართ. ფედერალური ქსელების სააგენტოს პრესსპიკერმა DW-ს განუცხადა, რომ „ამჟამად, გაზის მიწოდებისთვის საფრთხეს ვერ ვხედავთ“. მან დასძინა, რომ „გაზის საცავების შევსების დონე მნიშვნელოვანი მაჩვენებელია, მაგრამ არა ერთადერთი“. „ჩვენი გაზის მიწოდების მნიშვნელოვანი ნაწილი მილსადენებით და LNG გადაზიდვებით ხდება მეზობელი ქვეყნებიდან“. ვულფმა აღნიშნა, რომ გერმანიაში ამჟამინდელ ზამთარზე მკაცრი ზამთრის შემთხვევაშიც კი, მიწოდება უზრუნველყოფილი იქნება. მისი თქმით, უფრო კრიტიკული იქნება „დამანგრეველი მოვლენები, როგორიცაა ტერორისტული თავდასხმები ან ძირითადი იმპორტის მილსადენების მწყობრიდან გამოსვლა“. ოლაფ გაიერი, რომელიც სტრატეგიულ საკონსულტაციო კომპანია Arthur D. Little-ში გერმანიისა და შვეიცარიის ენერგეტიკის პრაქტიკის ხელმძღვანელია, ასევე მშვიდადაა მიმდინარე სიტუაციასთან დაკავშირებით. კითხვაზე, საკმარისია თუ არა რეზერვები, მან ნათლად განაცხადა: „დიახ. ნორმალურ პირობებში. თუ ექსტრემალური სიცივე ერთ ან ორ კვირაზე მეტხანს არ გაგრძელდება, მაშინ ისინი საკმარისია“. ამ ნდობას იზიარებს ოსკარ ბურმანი გაზისა და წყალბადის მრეწველობის ასოციაციიდან, რომელიც გაზის სექტორის ლობისტური ჯგუფია. „გაზის საცავებისთვის კანონით დადგენილი შევსების დონის მოთხოვნები შესრულებულია. გარდა ამისა, არსებული LNG ინფრასტრუქტურის და ახალი მილსადენების კავშირების წყალობით, გაზის ინდუსტრიას შეუძლია დამატებით მოთხოვნაზე რეაგირება მოკლე დროშიც კი“, - თქვა მან. სებასტიან ჰაინერმანმა, „ინიციატივა ენერგიის შენახვა“ (INES) - გერმანული გაზისა და წყალბადის შენახვის სისტემის ოპერატორების ასოციაციის - მმართველმა დირექტორმა, განმარტა, რომ იმპორტი სტაბილურია მთელი წლის განმავლობაში. მოხმარება, ამის საპირისპიროდ, მოქნილია. ზაფხულში მოთხოვნა დაბალია. „თუ ნორმალურ ზაფხულის დღეს ჩვენ შემოგვაქვს 3.1 ტერავატ/საათი, მაგრამ, მაგალითად, მოვიხმართ მხოლოდ 1.3-ს, მაშინ რჩება ჭარბი რაოდენობა“, - თქვა მან. ეს ჭარბი რაოდენობა „ნაწილობრივ ექსპორტზე გადის, მაგრამ დიდწილად საცავებშიც მიედინება“. იმპორტის მოცულობებისგან განსხვავებით, საცავების შევსება და ამოღება სეზონურ რყევებს ექვემდებარება, განმარტა ჰაინერმანმა: „საცავები ზაფხულში ივსება. ზამთარში ისინი ძირითადად ენერგიის მიწოდებისთვის გამოიყენება“. თუმცა, ფასები პრობლემაა, თქვა ჰაინერმანმა. „ინდუსტრიაში საყოველთაო შეთანხმებაა, რომ გაზის ფასები გასულ ზაფხულს გამონაკლისად მაღალი იყო“, - თქვა მან. „ისინი იმდენად მაღალი იყო, რომ გაზის ყიდვა ზაფხულში უფრო ძვირი ღირდა, ვიდრე მისი გაყიდვა ზამთარში შეიძლებოდა. ამას უარყოფითი ზაფხული/ზამთრის სპრედი ეწოდება“. მან დასძინა, რომ ეს ბუნების კანონი კი არა, მიწოდებისა და მოთხოვნის შედეგი იყო. გაზის მომწოდებლებს ამ მხრივ მხოლოდ შეზღუდული სამთავრობო მხარდაჭერის იმედი ჰქონდათ. BMWE-ის პრესსპიკერის თქმით, „საცავების შევსება საბაზრო მექანიზმებით უნდა მოხდეს“, დასძინა რა, რომ ნებისმიერი სახელმწიფო ჩარევა „მხოლოდ იმ შემთხვევაში უნდა მოხდეს, თუ ის მდგრად ზრდის მიწოდების უსაფრთხოებას და არ ათავისუფლებს ბაზრის მონაწილეებს მათი პასუხისმგებლობისგან“. გერმანიის შენახვის სისტემის მდგრადობაზე კითხვისას, Arthur D. Little-ის ანალიტიკოსმა გაიერმა აღნიშნა, რომ „დღევანდელი ენერგეტიკული სისტემა მნიშვნელოვნად უფრო სტაბილურია, ვიდრე სამი-ოთხი წლის წინ იყო“. თუმცა, ის გერმანიისთვის სამომავლო გამოწვევებსაც ხედავს: „ზამთრიდან საცავების დაბალი დონით გამოვალთ და შემდეგ ჩნდება კითხვა: როგორ შეივსება ისინი ხელახლა?“ აქ გადამწყვეტ როლს თამაშობს მიმზიდველი საბითუმო ფასები, „რათა ზაფხული/ზამთრის სპრედი ეკონომიკურად მომგებიანი იყოს“. გაიერმა ხაზგასმით აღნიშნა, რომ „ფასებს შორის მნიშვნელოვანი სხვაობა უნდა არსებობდეს“.