გაეროს უშიშროების საბჭო ღაზის „ცეცხლის შეწყვეტას“ და ისრაელის მიერ დასავლეთ სანაპიროზე კონტროლის გაფართოებას განიხილავს

საერთაშორისო დიპლომატებმა დაგმეს ისრაელის მცდელობა, გააღრმაოს კონტროლი ოკუპირებულ დასავლეთ სანაპიროზე და ჰუმანიტარული დახმარების მიწოდებაზე გაგრძელებული შეზღუდვები ღაზის სექტორისთვის, ისრაელ-პალესტინის საკითხზე გაეროს უშიშროების საბჭოს სპეციალური სხდომის დროს. პაკისტანის ვიცე-პრემიერმა მუჰამედ იშაკ დარმა უშიშროების საბჭოს ოთხშაბათს განუცხადა, რომ „მიმდინარეობს გააქტიურებული დიპლომატიური ძალისხმევა ცეცხლის შეწყვეტის კონსოლიდაციის, პალესტინელთა ტანჯვის შემსუბუქებისა და ღაზის კონფლიქტის დასასრულებლად ყოვლისმომცველი გეგმის განხორციელების ხელშესაწყობად“. „მეორეს მხრივ, ისრაელის მხრიდან ცეცხლის შეწყვეტის მუდმივი დარღვევები, ანექსიის მცდელობები და უკანონო ქმედებები ოკუპირებულ პალესტინის ტერიტორიებზე აგრძელებს ამ ძალისხმევის შელახვას და საფრთხეს უქმნის სამართლიანი და ხანგრძლივი მშვიდობის პერსპექტივას“, – აღნიშნა მან. დარმა დაამატა, რომ ისრაელის მთავრობის მიერ მიღებული ბოლო ნაბიჯები დასავლეთ სანაპიროს დიდ ტერიტორიებზე კონტროლის გასაღრმავებლად „მძიმედ შემაშფოთებელია“. მისი განცხადებები გაკეთდა იმ ფონზე, როდესაც ათობით ქვეყანამ, ისევე როგორც გაეროს ექსპერტებმა, დაგმეს ისრაელის დასავლეთ სანაპიროზე გაფართოების მცდელობა, როგორც საერთაშორისო სამართლის დარღვევა და ოკუპირებული ტერიტორიის უკანონოდ ანექსიის მცდელობა. ოთხშაბათის სხდომა გაეროს შტაბ-ბინაში, ნიუ-იორკში, ხუთშაბათიდან გადაიდო, რათა თავიდან აეცილებინათ მისი დამთხვევა შეერთებული შტატების პრეზიდენტ დონალდ ტრამპის ე.წ. „მშვიდობის საბჭოს“ დაგეგმილ შეხვედრასთან ვაშინგტონში, კოლუმბიის ოლქში. გაეროს უშიშროების საბჭომ შეცვალა სხდომის დრო, რათა ადგილი დაეთმო დიპლომატებისთვის, რომლებიც ორივე ღონისძიებაზე დასწრებას გეგმავდნენ, იტყობინება საინფორმაციო სააგენტო Associated Press. ეს დამთხვევა მიანიშნებს პოტენციურად კონფლიქტურ დღის წესრიგზე გაეროს ყველაზე ძლიერ ორგანოსა და საბჭოს შორის, რომლის უვადო თავმჯდომარედ ტრამპმა თავი გამოაცხადა. აშშ-ის პრეზიდენტმა განაცხადა, რომ მას წარმოუდგენია, რომ საბჭოს გავლენა „ღაზის მიღმაც“ გავრცელდება, რამაც გააჩინა შეშფოთება, რომ ტრამპი ცდილობს გაერო განზე გაწიოს და საკუთარი „იმპერიული დღის წესრიგი“ დაამკვიდროს. მრავალმა არაბულმა და მუსლიმური უმრავლესობის მქონე ქვეყანამ მოითხოვა, რომ უშიშროების საბჭოს ტრამპის „მშვიდობის საბჭოს“ შეხვედრამდე განეხილა ღაზის „ცეცხლის შეწყვეტა“ და ისრაელის ახალი უკანონო დასახლების პროექტი. კითხვაზე, თუ რის ხილვას იმედოვნებდა ამ ერთმანეთის მიყოლებით გამართული მოვლენებიდან, პალესტინის ელჩმა გაეროში, რიად მანსურმა, განაცხადა, რომ ის ელოდა „საერთაშორისო თანამეგობრობისგან ისრაელის შეჩერებას და ანექსიის წინააღმდეგ მათი უკანონო ძალისხმევის დასრულებას, იქნება ეს ვაშინგტონში თუ ნიუ-იორკში“. ამ კვირის დასაწყისში, მანსურს შეუერთდა გაეროს ათობით სხვა დიპლომატი, როდესაც მან 80 ქვეყნის სახელით განცხადება წაიკითხა, რომელიც ისრაელს მოუწოდებდა გაეუქმებინა თავისი ბოლო ქმედებები დასავლეთ სანაპიროზე და გამოხატავდა მათ „მკაცრ წინააღმდეგობას ანექსიის ნებისმიერი ფორმის მიმართ“. 8 თებერვალს, ისრაელის უსაფრთხოების კაბინეტმა მწვანე შუქი აუნთო ზომებს, რომლებიც ისრაელელებს გაუადვილებს პალესტინის მიწების დაკავებას და დასავლეთ სანაპიროზე ქონების უშუალოდ შეძენას, ამასთან, გააფართოვებს ისრაელის სამხედრო კონტროლს რეგიონში, სადაც დაახლოებით 3.4 მილიონი პალესტინელი ცხოვრობს. ისრაელის ენერგეტიკის მინისტრმა ელი კოენმა განაცხადა, რომ ეს ზომები „დე ფაქტო სუვერენიტეტს“ ნიშნავს, რაც ხელს შეუშლის პალესტინის სახელმწიფოს შექმნას, ხოლო ისრაელის ულტრამემარჯვენე ფინანსთა მინისტრმა ბეზალელ სმოტრიჩმა პირობა დადო, რომ ასევე „წაახალისებდა“ პალესტინელთა „ემიგრაციას“ ტერიტორიიდან. ეს გააქტიურება ხდება იმ ფონზე, როდესაც ოკუპირებულ დასავლეთ სანაპიროზე მცხოვრები პალესტინელები ისრაელის ჯარებისა და დასახლებულების მხრიდან გაძლიერებული თავდასხმების ტალღას აწყდებიან, ღაზის სექტორში პალესტინელების წინააღმდეგ ქვეყნის გენოციდური ომის ფონზე. ოთხშაბათს, ოთხი პალესტინელი დაიჭრა – მათგან ორი ცეცხლსასროლი იარაღიდან – დასახლებულთა თავდასხმის დროს სოფელ მუხმასში, ოკუპირებული აღმოსავლეთ იერუსალიმის მახლობლად. რამდენიმე დიპლომატმა მიმართა უშიშროების საბჭოს ოთხშაბათს, ხაზგასმით აღნიშნა, რომ ისრაელმა უნდა დაუშვას მეტი ჰუმანიტარული დახმარება ღაზაში მცხოვრებ პალესტინელებთან, რომლებიც კვლავ ისრაელის თავდასხმების ქვეშ არიან. ოქტომბერში აშშ-ის შუამავლობით „ცეცხლის შეწყვეტის“ ამოქმედების შემდეგ, ღაზის ჯანდაცვის სამინისტროს მონაცემებით, ისრაელის თავდასხმების შედეგად 600-ზე მეტი პალესტინელი დაიღუპა. მაიკ უოლცმა, აშშ-ის ელჩმა გაეროში, საბჭოს სხდომის დროს განაცხადა, რომ „ცეცხლის შეწყვეტამ“ შეამცირა საომარი მოქმედებები, ხოლო „ჰუმანიტარული დახმარების მასშტაბი და მოცულობა“ ყოველდღიურად იზრდება. მიუხედავად იმისა, რომ ტრამპის მიერ მხარდაჭერილი ღაზის გეგმის ასპექტები წინ წავიდა, მათ შორის ხამასის მიერ ყველა ისრაელელი ტყვეს გათავისუფლება და ტერიტორიაზე ჰუმანიტარული მარაგების გაზრდილი რაოდენობის შეტანა, გაერო აცხადებს, რომ დახმარების დონე კვლავ არასაკმარისია. ასევე დაინიშნა ახალი ტექნოკრატიული კომიტეტი ღაზის ყოველდღიური საქმეების სამართავად. თუმცა, ყველაზე რთული ნაბიჯები ჯერ კიდევ წინ არის, მათ შორის საერთაშორისო უსაფრთხოების ძალების განლაგება, ხამასის განიარაღება და ღაზის აღდგენა. ტრამპმა ამ კვირაში განაცხადა, რომ „მშვიდობის საბჭოს“ წევრებმა 5 მილიარდი დოლარი გამოყვეს ღაზის აღდგენისთვის და ათასობით პერსონალს გამოყოფენ ტერიტორიაზე საერთაშორისო სტაბილიზაციისა და პოლიციის ძალებისთვის. ინდონეზიის სამხედროები აცხადებენ, რომ მათი 8,000-მდე ჯარისკაცი მზად იქნება ივნისის ბოლოსთვის ღაზაში პოტენციური განლაგებისთვის, როგორც ნაწილი