გაეროს ფაქტების დამდგენმა მისიამ დაადგინა, რომ სუდანის ქალაქ ელ-ფაშერის ალყისა და აღების დროს ჩადენილი სისასტიკეების მტკიცებულებები გენოციდზე მიუთითებს. ნახევრადსამხედრო სწრაფი რეაგირების ძალებმა (RSF) დარფურის დასავლეთ რეგიონში მდებარე ელ-ფაშერი ოქტომბრის ბოლოს, 18-თვიანი ბლოკადის შემდეგ აიღეს. ეს იყო სუდანის თითქმის სამწლიანი სამოქალაქო ომის ერთ-ერთი ყველაზე სასტიკი თავი და ფართო საერთაშორისო აღშფოთება გამოიწვია. ეს ყველაზე ახლოსაა იმ განცხადებასთან, რაც გაეროს ოდესმე გაუკეთებია გენოციდის ჩადენის შესახებ RSF-ის მებრძოლების მიერ დარფურში, მიმდინარე კონფლიქტის დროს. RSF-ს ანგარიშზე კომენტარი არ გაუკეთებია, თუმცა წინა მსგავსი ბრალდებები უარყო. „მტკიცებულებათა ერთობლიობა, რომელიც ჩვენ შევაგროვეთ — მათ შორის ხანგრძლივი ალყა, შიმშილობა და ჰუმანიტარულ დახმარებაზე უარის თქმა, რასაც მოჰყვა მასობრივი მკვლელობები, გაუპატიურება, წამება და იძულებითი გაუჩინარება, სისტემატური დამცირება და დამნაშავეთა საკუთარი განცხადებები - მხოლოდ ერთ ლოგიკურ დასკვნას ტოვებს“, - განაცხადა ფაქტების დამდგენი მისიის ექსპერტმა მონა რიშმავიმ. „RSF მოქმედებდა ელ-ფაშერში ზაღავასა და ფურის თემების მთლიანად ან ნაწილობრივ განადგურების განზრახვით. ეს გენოციდის დამახასიათებელი ნიშნებია.“ ანგარიშში ნათქვამია, რომ ჩადენილია გენოციდის სულ მცირე სამი ძირითადი აქტი, მათ შორის: დაცული ეთნიკური ჯგუფის წევრების მოკვლა; სერიოზული ფიზიკური და ფსიქიკური ზიანის მიყენება; და განზრახ შექმნილი ცხოვრების პირობები, რომლებიც მიზნად ისახავს ჯგუფის სრულ ან ნაწილობრივ ფიზიკურ განადგურებას. გამომძიებლებმა ვერ შეძლეს ელ-ფაშერის მონახულება, მაგრამ მათი ანგარიში ეფუძნება 320-ზე მეტ ინტერვიუს გადარჩენილებთან, RSF-ის მეთაურების განცხადებებსა და გადამოწმებულ ვიდეოებსა და სატელიტურ სურათებს. დასკვნებს „ნამდვილად შემზარავს“ უწოდა დიდი ბრიტანეთის საგარეო საქმეთა მინისტრმა ივეტ კუპერმა და განაცხადა, რომ ანგარიშის დასკვნებს ხუთშაბათს გაეროს უშიშროების საბჭოს წარუდგენდა. თავის განცხადებაში მან თქვა, რომ უნდა ჩატარდეს საერთაშორისო სისხლის სამართლის გამოძიებები, რათა უზრუნველყოფილი იყოს დამნაშავეთა პასუხისგებაში მიცემა და მსხვერპლთათვის სამართლიანობა, ასევე შეწყდეს კონფლიქტის მკვებავი იარაღის ნაკადი. სუდანის სამოქალაქო ომი 2023 წლის აპრილში დაიწყო, რეგულარულ არმიასა და RSF-ს შორის ძალაუფლებისთვის ბრძოლის შედეგად, იმის გამო, თუ როგორ და ინტეგრირდებოდნენ თუ არა ნახევრადსამხედრო ძალები უსაფრთხოების ძალებში. იგი ქვეყნის მასშტაბით კონფლიქტში გადაიზარდა, რომელსაც დიდი ხნის განმავლობაში არსებული ადგილობრივი უკმაყოფილება და ეთნიკური დაყოფა ამწვავებდა. ორივე მხარეს ბრალი ედება ადამიანის უფლებების დარღვევებსა და ომის დანაშაულებში. დარფურის რეგიონში, არაბულმა მილიციებმა, რომლებიც RSF-ის ხერხემალს წარმოადგენენ, სამიზნეში ამოიღეს არაარაბები, რომლებსაც მტრებად მიიჩნევენ, რითაც 20 წლის წინანდელი ველური ტაქტიკა გამოიყენეს. იმ დროს მათ გაჟლიტეს ასობით ათასი დარფურელი ადგილობრივი აფრიკული ეთნიკური ჯგუფებიდან, რომლებიც ქვეყნის მაშინდელმა ავტორიტარულმა ლიდერმა ომარ ალ-ბაშირმა ადგილობრივი აჯანყებების ჩასახშობად გამოიყენა. ანგარიშში ნათქვამია, რომ ქალაქი მიზანმიმართულად შიმშილობდა და ნადგურდებოდა ხანგრძლივი ალყის დროს, რამაც სისტემატურად დაასუსტა „მიზანში ამოღებული მოსახლეობა“ და დაუცველი გახადა ისინი შემდგომი ექსტრემალური ძალადობის წინაშე. „ათასობით ადამიანი, განსაკუთრებით ზაღავები, მოკლეს, გააუპატიურეს ან გააუჩინარეს აბსოლუტური საშინელების სამი დღის განმავლობაში“, - ნათქვამია მასში, რადგან RSF-ის ჯარებმა ვერ გაარჩიეს ზაღავას მშვიდობიანი მოქალაქეები და ქალაქის დამცველი შეიარაღებული ჯგუფები. გამომძიებლებმა RSF-ის ქმედებები ელ-ფაშერში აღწერეს, როგორც ადრეული ნიმუშების გამწვავება, მაგრამ ბევრად უფრო მომაკვდინებელი მასშტაბით, აღნიშნეს, რომ ეს მიუთითებს სისასტიკეების თავიდან აცილების წარუმატებლობაზე, მიუხედავად მკაფიო გაფრთხილებებისა. მათი თქმით, პრევენციისა და პასუხისმგებლობის გარეშე, „გენოციდური აქტების გაგრძელების რისკი სერიოზული და მუდმივი რჩება“. ჟენევაში ადამიანის უფლებათა საბჭოს მიერ გაცემულმა მანდატმა საგამოძიებო ჯგუფს მოუწოდა „იდენტიფიცირება მოეხდინა, სადაც შესაძლებელია“ სავარაუდო დამნაშავეების, რათა უზრუნველყოფილი ყოფილიყო მათი „პასუხისგებაში მიცემა“. ანგარიშში დასახელებულია RSF-ის ლიდერი, გენერალ-ლეიტენანტი მოჰამედ ჰამდან დაგალო (ფართოდ ცნობილი როგორც ჰემედტი) და პრესსპიკერი, ვიცე-პოლკოვნიკი ალ-ფატიჰ ალ-ყურაში, მათი ოპერაციის საჯაროდ მიღებისა და ზეიმის მითითებით. აღნიშნულია, რომ გენერალმა ჰემედტიმ აღიარა, რომ ქალაქის აღების დროს გარკვეული „დარღვევები“ მოხდა, მაგრამ მიუხედავად იმისა, რომ მან ელ-ფაშერი „კატასტროფად“ აღწერა, თავდასხმა აუცილებლად გაამართლა. RSF-ის ლიდერმა ასევე გასცა მითითებები თავის მებრძოლებს, არ დაეზიანებინათ მშვიდობიანი მოსახლეობა და არ მოეკლათ პატიმრები, და გამოძიებები დაჰპირდა. თუმცა, გამომძიებლები აცხადებენ, რომ RSF-მა არ უპასუხა მისიის მოთხოვნას, განემარტა გადადგმული ნაბიჯები ან სხვა შეკითხვები. „ოპერაციის მასშტაბი, კოორდინაცია და მისი საჯარო მოწონება სწრაფი რეაგირების ძალების მაღალი რანგის ხელმძღვანელობის მიერ მიუთითებს დაგეგმილ და ორგანიზებულ ოპერაციაზე, რომელიც შესრულდა ჩამოყალიბებული იერარქიისა და სტრუქტურის მეშვეობით, ვიდრე იზოლირებულ ქმედებებზე“, - განაცხადა გაეროს მისიამ. ანგარიშში დასახელებულია ერთი ცნობილი მეთაური, მეტსახელად „აბუ ლულუ“, რომელიც მისი სისასტიკის ვირუსული ვიდეოს გავრცელების შემდეგ დააკავეს, მაგრამ აღნიშნულია, რომ RSF-ს არანაირი ინფორმაცია არ მიუწოდებია სასამართლო პროცესებთან დაკავშირებით. ასევე ნათქვამია, რომ, მიუხედავად საუკეთესო ძალისხმევისა, გაეროს მისიას სუდანის ხელისუფლებისგან თანამშრომლობა არ მიუღია. ივეტ კუპერმა „ორივე მეომარი მხარის“ მიერ შექმნილ დაბრკოლებებზე ისაუბრა.