აშშ-ის პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა თანამედროვე ისტორიაში ყველაზე ხანგრძლივი სიტყვა წარმოთქვა „ერთა მდგომარეობის“ შესახებ, რომელშიც ისაუბრა ეკონომიკაზე, მიგრაციაზე და გააკეთა თამამი განცხადებები იმის თაობაზე, თუ როგორ დაასრულა ომები. DW-ის ფაქტების შემოწმება. „ჩვენი ერი დაბრუნდა, უფრო დიდი, უკეთესი, მდიდარი და ძლიერი, ვიდრე ოდესმე“, – განაცხადა აშშ-ის პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა სამშაბათ საღამოს თითქმის ორსაათიან გამოსვლაში „ერთა მდგომარეობის“ შესახებ. შუალედური არჩევნების წინ მისი საარჩევნო რეიტინგის ვარდნის ფონზე, მან გააკეთა მცდარი განცხადებები აშშ-ის ეკონომიკის, საერთაშორისო პოლიტიკისა და მიგრაციის შესახებ. DW-ის ფაქტების შემოწმება სამ პრეტენზიას აკვირდება. **პრეტენზია:** „ჩემი პირველი 10 თვის განმავლობაში რვა ომი დავასრულე“, – თქვა ტრამპმა. „კამბოჯა და ტაილანდი, პაკისტანი და ინდოეთი — იქნებოდა ბირთვული ომი, პაკისტანის პრემიერ-მინისტრმა თქვა, რომ 35 მილიონი ადამიანი დაიღუპებოდა, რომ არა ჩემი ჩარევა — კოსოვო და სერბეთი, ისრაელი და ირანი, ეგვიპტე და ეთიოპია, სომხეთი და აზერბაიჯანი, კონგო და რუანდა. და, რა თქმა უნდა, ომი ღაზაში, რომელიც ძალიან დაბალ დონეზე მიმდინარეობს“. **DW ფაქტების შემოწმება: მცდარი** ეს არ არის პირველი შემთხვევა, როდესაც ტრამპი აცხადებს, რომ რამდენიმე ომი დაასრულა. გასულ შემოდგომაზე გაეროს გენერალურ ასამბლეაზე გამოსვლისას მან განაცხადა, რომ შვიდი ომი დაასრულა — ახლა კი ამ სიას ღაზაში ომის დასრულებაც დაამატა. მაგრამ მისი განცხადება მცდარია — მის მიერ ჩამოთვლილი მრავალი ომი კვლავ გადაუჭრელია, ხოლო მშვიდობის შუამავლად მისი როლი სადავოა. **პრეტენზია:** „ინფლაცია ეცემა“, – განაცხადა ტრამპმა და დასძინა: „ბაიდენის ადმინისტრაციამ და მისმა მოკავშირეებმა კონგრესში მოგვცეს ყველაზე უარესი ინფლაცია ჩვენი ქვეყნის ისტორიაში“. **DW ფაქტების შემოწმება: მცდარი** მიუხედავად იმისა, რომ ინფლაცია ოდნავ შემცირდა, ის ნამდვილად არ არის ისეთი მკვეთრი ვარდნა, როგორსაც ტრამპი აცხადებს. აშშ-ის შრომის სტატისტიკის ბიუროს მონაცემებით, 2026 წლის იანვარში აშშ-ში ინფლაციის დონემ 2.4% შეადგინა, მაშინ როცა 2025 წლის იანვარში, ტრამპის თანამდებობაზე მოსვლისას, ის 3% იყო. ბაიდენის ადმინისტრაციის ბოლო თვეში ინფლაცია დაახლოებით 2.9% იყო და 2023 წლის შუა რიცხვებიდან 3.7-დან 2.4 პროცენტამდე მერყეობდა. ამჟამინდელი ინფლაციის დონე კვლავ აღემატება ფედერალური რეზერვის სამიზნე 2%-ს. მართალია, აშშ-ში წლიურმა ინფლაციის დონემ 40-წლიან მაქსიმუმს, 9.1%-ს, მიაღწია 2022 წლის ივნისში ბაიდენის ადმინისტრაციის დროს, მაგრამ ეს იყო ტრამპის მეორე ვადით დაბრუნებამდე ორ წელზე მეტი ხნით ადრე, და ინფლაცია უკვე მკვეთრად შემცირებული იყო ტრამპის თანამდებობაზე მოსვლამდე. აშშ-ის ისტორიაში ყველაზე მაღალი ინფლაცია პირველი მსოფლიო ომის შემდეგ დაფიქსირდა, როდესაც თორმეტი თვის განმავლობაში ყველაზე დიდი ფასების ზრდა 23.7% იყო 1919 წლის ივნისიდან 1920 წლის ივნისამდე — და არა ბაიდენის ადმინისტრაციის დროს. **პრეტენზია:** „ბაიდენისა და მისი კორუმპირებული პარტნიორების დროს კონგრესში და მის ფარგლებს გარეთ, სიტუაცია ზღვარს მიუახლოვდა [...], საზღვრები ყველასთვის ღია იყო. ისინი მილიონობით ადამიანი შემოედინებოდნენ ციხეებიდან, ფსიქიატრიული დაწესებულებებიდან. ისინი მკვლელები იყვნენ, 11,888 მკვლელი.“ **DW ფაქტების შემოწმება: დაუდასტურებელი** არ არსებობს მტკიცებულება, რომ ყოფილი აშშ-ის პრეზიდენტ ჯო ბაიდენის დროს მილიონობით ადამიანი შევიდა აშშ-ში საზღვარგარეთის ციხეებიდან და ფსიქიატრიული დაწესებულებებიდან. ტრამპმა მსგავსი განცხადებები გააკეთა 2023, 2024 და 2025 წლებში, სხვადასხვა ციფრების მოყვანით. აშშ-ის საბაჟო და სასაზღვრო დაცვის (CBP) სააგენტოს სტატისტიკა აჩვენებს, რომ 2021-დან 2024 წლამდე, როდესაც ბაიდენი პრეზიდენტი იყო, ქვეყნის საზღვრებზე 10.8 მილიონი მიგრანტი „აღირიცხა“. „აღრიცხვა“ ნიშნავს როგორც საზღვრის უკანონო გადაკვეთისთვის მიგრანტების დაკავებას, ასევე იმ პირების უვარგისად მიჩნევას შესვლის პორტებში CBP ოფიცრების მიერ. არ არსებობს ყოვლისმომცველი მონაცემები, რომელიც დოკუმენტირებას უკეთებს ადამიანების კრიმინალურ ან ინსტიტუციონალურ ისტორიას წარმოშობის ქვეყნებში, ამიტომ შეუძლებელია მილიონობით მიგრანტის ციხეებთან და ფსიქიატრიულ დაწესებულებებთან დაკავშირება. გაურკვეველია, რატომ ციტირებს ტრამპი 11,888-ს. ფაქტების შემმოწმებლებმა მისი განცხადებები მიაკვლიეს იმ არამოქალაქეებზე, რომლებიც მკვლელობისთვის იყვნენ ნასამართლევი და არ ყოფილან დაკავებული აშშ-ის იმიგრაციისა და საბაჟო აღსრულების სააგენტოს (ICE) მიერ. სააგენტოს ცნობით, 2024 წლის ივლისის მდგომარეობით, მკვლელობისთვის ნასამართლევი იყო 13,099 არადაკავებული არამოქალაქე, ასევე 277 დაკავებული. თუმცა, შიდა უსაფრთხოების დეპარტამენტმა განმარტა, რომ ეს მონაცემები ათწლეულების წინანდელია და მოიცავს ქვეყანაში ბოლო 40 წლის ან მეტი ხნის განმავლობაში შემოსულ პირებს, ბაიდენის თანამდებობაზე მოსვლამდე დიდი ხნით ადრე. ანვარ აშრაფმა წვლილი შეიტანა რეპორტაჟში. ეს სტატია წარმოადგენს ARD-faktenfinder-ისა და DW-ის ფაქტების შემოწმების ერთობლივ პროექტს. რედაქტორი: სარა სტეფენი.