ადამიანის უფლებები
/
20.02.2026
CPJ-ის ანგარიში: ისრაელის ციხეებში პალესტინელი ჟურნალისტების მიმართ სასტიკი მოპყრობის შემთხვევები დაფიქსირდა
ჟურნალისტთა დაცვის საერთაშორისო კომიტეტის (CPJ) მიერ გამოქვეყნებული ჩვენებების თანახმად, ისრაელის მიერ დაკავებულმა პალესტინელმა ჟურნალისტებმა განაცხადეს, რომ პატიმრობაში მათ მიმართ ფართოდ იყო გავრცელებული ძალადობა, მათ შორის რეგულარული ცემა, შიმშილი და სექსუალური თავდასხმა. 19 თებერვლის ანგარიშში, მედიის უფლებების დამცველმა ჯგუფმა განაცხადა, რომ 2023 წლის ოქტომბრის ჰამასის თავდასხმების შემდეგ ისრაელის მიერ დაპატიმრებულ 59 პალესტინელ ჟურნალისტს გამოკითხა. ერთის გარდა ყველამ განაცხადა „წამების, ძა
ჟურნალისტთა დაცვის საერთაშორისო კომიტეტის (CPJ) ანგარიშში ასახულია ათობით პალესტინელი ჟურნალისტის შემაძრწუნებელი ისტორიები, რომლებიც ისრაელმა 2023 წლის ოქტომბრის შემდეგ დააპატიმრა. CPJ-ის მიერ გამოქვეყნებული ჩვენებების მიხედვით, ისრაელის მიერ დაკავებულმა პალესტინელმა ჟურნალისტებმა განაცხადეს პატიმრობაში ფართოდ გავრცელებული ძალადობის შესახებ, მათ შორის რეგულარული ცემის, შიმშილისა და სექსუალური თავდასხმის. 19 თებერვლის ანგარიშში, მედიის უფლებების დამცველმა ჯგუფმა განაცხადა, რომ გამოკითხა 59 პალესტინელი ჟურნალისტი, რომლებიც ისრაელმა დააპატიმრა 2023 წლის ოქტომბრის ჰამასის მიერ განხორციელებული თავდასხმების შემდეგ. ერთის გარდა ყველამ განაცხადა „წამების, ძალადობის ან სხვა სახის ძალადობის“ გამოცდილების შესახებ. ისრაელის ხელისუფლების მიერ სავარაუდო ძალადობა მოიცავდა ხელკეტებით ცემასა და ელექტროშოკს, მტკივნეულ სტრესულ პოზებში ყოფნას – მათ შორის კანალიზაციის წყალში – ასევე სექსუალურ ძალადობას. ორმა ჟურნალისტმა განაცხადა, რომ ისინი გააუპატიურეს. ჟურნალისტმა სამი ალ-საიმ თქვა, რომ ჯარისკაცებმა გააშიშვლეს და ხელკეტითა და სხვა ნივთებით შეაღწიეს მის სხეულში ისრაელის მეგიდოს ციხის პატარა საკანში. მისი თქმით, ამ ამბავმა „მძიმე ფსიქოლოგიურ მდგომარეობაში“ ჩააგდო. „სექსუალური ძალადობის აღწერილობები განმეორებით გვხვდებოდა ჩვენებებში, ჟურნალისტები ამბობდნენ, რომ თავდასხმების მიზანი იყო მათი დამცირება, ტერორიზება და სამუდამო ფსიქოლოგიური დაზიანება“, – ნათქვამია CPJ-ის ანგარიშში. სხვა ჩვენებები დეტალურად აღწერდა ფსიქოლოგიურ ძალადობას, მათ შორის ოჯახის წევრების მოკვლის მუქარას, ძილის დეპრივაციას ხმამაღალი მუსიკის საშუალებით და სამედიცინო დახმარების უგულებელყოფას, მაგალითად, ძვლის მძიმე მოტეხილობებისა და თვალის დაზიანებების მკურნალობაზე უარის თქმას. ჟურნალისტმა ამინ ბარაქამ თქვა, რომ მას არაერთხელ ემუქრებოდნენ „ალ-ჯაზირაში“ მუშაობის გამო. „ისრაელელმა ჯარისკაცმა სიტყვასიტყვით მითხრა არაბულად: „ალ-ჯაზირას კორესპონდენტმა ვაელ ალ-დაჰდუჰმა წინააღმდეგობა გაგვიწია და დარჩა ღაზის სექტორში, ამიტომ მისი ოჯახი მოვკალით. თქვენს ოჯახსაც მოვკლავთ,“ – უთხრა ბარაქამ CPJ-ს. „ყველა ციხეში, სადაც გადამიყვანეს, ფიზიკური ძალადობის მსხვერპლი ვიყავი. დღემდე მაწუხებს მუცელზე მიყენებული დარტყმები... და ოპერაცია მჭირდება,“ – დასძინა მან. CPJ-ის თქმით, ათობით ჟურნალისტის ძალადობის შესახებ მოხსენებები „აშკარა ნიმუშს“ ავლენს. „ეს არ არის იზოლირებული ინციდენტები“, – განაცხადა CPJ-ის რეგიონულმა დირექტორმა სარა ქუდამ. „ისინი ავლენენ მიზანმიმართულ სტრატეგიას ჟურნალისტების დაშინების, გაჩუმებისა და მათი მოწმობის უნარის განადგურების მიზნით.“
CPJ-ის განცხადებით, მრავალ დაპატიმრებულ ჟურნალისტს ასევე უარი ეთქვა ელემენტარულ სამართლებრივ დაცვაზე. გამოკითხულთა 80% ისრაელის ადმინისტრაციული დაკავების სისტემით იყო დაკავებული, რაც ნიშნავს, რომ მათ ბრალი არ წაუყენებიათ. სადამკვირვებლო ორგანიზაციის თანახმად, ყოველი მეოთხე ჟურნალისტმა განაცხადა, რომ მათ არასოდეს მიეცათ ადვოკატთან საუბრის უფლება. ამავდროულად, გამოკითხულთა აბსოლუტურმა უმრავლესობამ განაცხადა „ექსტრემალური შიმშილის ან არასრულფასოვანი კვების“ შესახებ, რაც დადასტურდა CPJ-ის მიერ განხილული ფოტოებით, რომლებიც ასახავდა დაკავებულთა „გამხდარ სახეებს, გამოწეულ ნეკნებსა და ჩაცვენილ ლოყებს“. ზოგიერთმა ჟურნალისტმა თქვა, რომ ისინი გადარჩნენ მხოლოდ „დაობებული პურითა და დამპალი საკვებით“. CPJ-ის ცნობით, დაკავებულებმა პატიმრობაში საშუალოდ 23.5 კილოგრამი (54 ფუნტი) წონა დაკარგეს. „ჩვენ ჯოჯოხეთიდან დავბრუნდით“, – თქვა ჟურნალისტმა იმად იფრანჯიმ. CPJ-ის აღმასრულებელმა დირექტორმა ჯოდი გინსბერგმა საერთაშორისო საზოგადოებას მოუწოდა „მიიღოს ზომები“ ისრაელის ციხეებში ჟურნალისტების მიმართ სავარაუდო ფართოდ გავრცელებული არასათანადო მოპყრობის წინააღმდეგ. „ჰუმანიტარული სამართალი ადგენს ცალსახა სტანდარტებს დაკავებულთა მოპყრობისთვის და საჭიროა მნიშვნელოვანი ანგარიშვალდებულება ამ სტანდარტების შეუსრულებლობისთვის“, – განაცხადა გინსბერგმა. ისრაელის ხელისუფლება დიდი ხანია აწყდება ბრალდებებს პალესტინელი პატიმრების მიმართ სასტიკი მოპყრობის შესახებ, მათ შორის წამებისა და გაუპატიურების, განსაკუთრებით სამარცხვინო სდე თეიმანის დაწესებულებაში. გასულ წელს, გასაჯაროებულმა კადრებმა დააფიქსირა, თუ როგორ აუპატიურებდნენ ისრაელის ციხის მცველები პალესტინელ პატიმარს სდე თეიმანში, რამაც ისრაელში სკანდალი გამოიწვია. ისრაელის ეროვნული უსაფრთხოების მინისტრმა იტამარ ბენ-გვირმა ადრე აღნიშნა პალესტინელი პატიმრების „საზიზღარი პირობები“ და პირობა დადო, რომ საკვების მარაგი „კანონით მოთხოვნილ მინიმალურ დონეზე“ შეინარჩუნებდა.
ღაზაში გენოციდური ომის დროს ისრაელის მიერ პალესტინელი ჟურნალისტების დევნაც კარგად არის დოკუმენტირებული. Shireen.ps-ის – მონიტორინგის ვებსაიტის, რომელიც „ალ-ჯაზირას“ ჟურნალისტ შირინ აბუ აკლეს სახელს ატარებს (ისრაელის ძალებმა ის 2022 წელს ოკუპირებულ დასავლეთ ნაპირზე მოკლეს) – მონაცემებით, ომის დაწყებიდან მოყოლებული ღაზაში ისრაელის თავდასხმების შედეგად თითქმის 300 ჟურნალისტი და მედიამუშაკი დაიღუპა. 2025 წლის აგვისტოში განხორციელებული ერთ-ერთი ყველაზე სასიკვდილო თავდასხმის დროს, ისრაელმა „ორმაგი დარტყმა“ მიაყენა ღაზის სამხრეთით მდებარე საავადმყოფოს, რის შედეგადაც დაიღუპა ხუთი ჟურნალისტი, მათ შორის „ალ-ჯაზირას“ ფოტოგრაფი მოჰამად სალამა, ასევე საინფორმაციო სააგენტოების „როიტერსის“ და „ასოშიეიტედ პრესის“ თანამშრომლები.
წყარო: www.aljazeera.com
გაზიარება